به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، اقتصاد ایران سالهاست با مجموعهای از چالشهای مزمن و ریشهدار دستوپنجه نرم میکند؛ چالشهایی که دیگر نمیتوان آنها را با سیاستهای مقطعی و تصمیمات کوتاهمدت مهار کرد. تورم مزمن، نوسانات بازار، کاهش قدرت خرید خانوارها، تضعیف تولید و گسترش رانت، همگی نشانههایی از بیماریای هستند که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، نیازمند «جراحی عمیق اقتصادی» است؛ جراحیای که اگرچه پرهزینه به نظر میرسد، اما تعویق آن هزینههای سنگینتری را به اقتصاد کشور تحمیل خواهد کرد.
اقتصاد ایران زیر بار تصمیمات کوتاهمدت
علی فریادی، کارشناس مسائل اقتصادی، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» با اشاره به وضعیت کنونی اقتصاد کشور اظهار کرد: اقتصاد ایران سالهاست با مشکلات انباشتهای مواجه است که حاصل سیاستگذاریهای ناپایدار و نگاه کوتاهمدت به مسائل کلان اقتصادی است.
وی افزود: در دهههای گذشته، اغلب دولتها تلاش کردهاند با تصمیمات فوری و مُسکنگونه، بحرانها را کنترل کنند؛ اما نتیجه این رویکرد، انباشت مشکلات و انتقال هزینهها به آینده بوده است.
فریادی تأکید کرد: اگر قرار است به ثبات اقتصادی برسیم، چارهای جز انجام یک جراحی عمیق اقتصادی نداریم؛ جراحیای که بدون ملاحظههای سیاسی و مصلحتاندیشیهای مقطعی، به اصلاح ساختارها بپردازد.
بازگشت منطق عرضه و تقاضا به بازار
نصرت حیدری استاد دانشگاه آزاد ایلام در گفتگو با خبرنگار ایلام بیدار گفت: یکی از محورهای اصلی این جراحی را بازگرداندن منطق عرضه و تقاضا به بازار دانست و گفت: دخالتهای دستوری در قیمتها، نهتنها به نفع مردم تمام نشده، بلکه به شکلگیری رانتهای گسترده منجر شده است.
به گفته حیدری، قیمتگذاریهای غیرواقعی و سیاستهای حمایتی ناکارآمد، بازار را از کارکرد طبیعی خود خارج کرده و انگیزه تولید و سرمایهگذاری را تضعیف کرده است.
وی ادامه داد: هرگونه سرکوب قیمتی در نهایت به کمبود، رانت و فساد منجر میشود و بار اصلی آن بر دوش مصرفکننده نهایی خواهد بود.
رانت؛ مانع اصلی شفافیت و رشد
مهدی ویسه عضو هیأت علمی دانشگاه ایلام در ادامه با اشاره به نقش مخرب رانت در اقتصاد کشور گفت: رانت، بزرگترین مانع شفافیت و رشد اقتصادی است. از ارز ترجیحی گرفته تا انرژی ارزان و تسهیلات خاص بانکی، رانت در بخشهای مختلف اقتصاد توزیع شده و اغلب به نفع گروههای محدود تمام شده است.
وی تصریح کرد: این وضعیت نهتنها عدالت اقتصادی را خدشهدار کرده، بلکه سرمایهگذاری سالم و رقابتپذیر را نیز از بین برده است.
ویسه گفت: بدون شفافیت و حذف امضاهای طلایی، هیچ اصلاح اقتصادی پایداری شکل نخواهد گرفت.
اصلاح یارانهها؛ گامی دشوار اما ضروری
اصلاح ساختار یارانهها، بخش دیگری از این جراحی اقتصادی است که به گفته کارشناسان، سالها به تعویق افتاده است. میلاد باقری کارشناس مسائل اقتصادی در این باره گفت: یارانههای پنهان، بخش بزرگی از منابع کشور را میبلعند، درحالیکه سهم دهکهای کمدرآمد از آنها بسیار ناچیز است.
وی افزود: اگر هدف حمایت از اقشار آسیبپذیر است، این حمایت باید مستقیم، شفاف و هدفمند باشد؛ نه از مسیر سیاستهایی که در نهایت به نابرابری بیشتر منجر میشود.
باقری گفت: حجم یارانههای پنهان در اقتصاد ایران چندین برابر بودجه عمومی کشور است و اصلاح آنها، شرط لازم برای ساماندهی مالی دولت محسوب میشود.
ترس از تبعات کوتاهمدت؛ مانع اصلاحات
یکی از موانع اصلی اجرای اصلاحات اقتصادی، نگرانی از تبعات کوتاهمدت آن است؛ نباید از هزینههای کوتاهمدت اصلاحات هراس داشت. هر اصلاح ساختاری، به طور طبیعی با فشارهایی همراه است، اما تعویق این تصمیمات، هزینههای بسیار سنگینتری در بلندمدت ایجاد میکند.
شرط موفقیت این مسیر، صداقت دولت با مردم و اقناع افکار عمومی است؛ اصلاحات اقتصادی بدون گفتوگوی صریح با مردم و شفافسازی تصمیمات، به نتیجه نخواهد رسید.
نقش دولت و مجلس در جراحی اقتصادی
کارشناسان اقتصادی معتقدند که اجرای جراحی عمیق اقتصادی، نیازمند هماهنگی کامل میان دولت، مجلس و سایر نهادهای تصمیمگیر است.
فریدون همتی، عضو کمیسیون برنامهوبودجه مجلس، در این باره میگوید: اصلاح ساختارها بدون پشتوانه قانونی و اجماع سیاسی، امکانپذیر نیست.
به گفته وی، مجلس باید با پرهیز از تصمیمات احساسی و فشارهای مقطعی، زمینه اجرای سیاستهای اصلاحی را فراهم کند.
اقتصاد ایران و ظرفیتهای مغفولمانده
فریادی در بخش پایانی گفتگوی خود با اشاره به ظرفیتهای بالای اقتصاد ایران خاطرنشان کرد: ایران از نظر منابع انسانی، موقعیت جغرافیایی و ظرفیتهای تولیدی، پتانسیل بالایی برای رشد دارد، اما این ظرفیتها در سایه سیاستهای ناکارآمد و رانتمحور، بلااستفاده ماندهاند.
وی افزود: آزادسازی این ظرفیتها مستلزم شجاعت در تصمیمگیری، حذف رانتها و بازگشت عقلانیت اقتصادی به سیاستگذاری است.
آنچه از مجموع دیدگاههای کارشناسان اقتصادی برمیآید، این است که اقتصاد ایران در نقطهای حساس قرار گرفته است؛ نقطهای که در آن، ادامه مسیر فعلی میتواند به تعمیق بحرانها منجر شود. جراحی عمیق اقتصادی اگرچه تصمیمی دشوار و پرهزینه است، اما به باور بسیاری از صاحبنظران، تنها راه دستیابی به ثبات، رشد پایدار و بهبود معیشت مردم به شمار میرود.
امروز اگر بخواهیم در ایران اسلامی به اقتصاد پویا و باثبات دست پیدا کنیم نیازمند این هستیم که همه مسئولان در کنار هم و با اتحاد و انسجام برای مردم و حل مشکلات مردم دستبهکار شده تا بتوانند به موفقیت دست پیدا کنند.
انتهای خبر/ر
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد