به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، در تقویم معنوی مسلمانان، برخی روزها تنها یک مناسبت نیستند؛ نقطه اتصال زمین و آسماناند. روز عرفه یکی از همان لحظههای ناب و کمنظیری است که انسان را از هیاهوی زندگی روزمره جدا کرده و به تأمل، بازگشت و دعا دعوت میکند. روزی که در آن، دلها نرمتر میشوند، اشکها بیاختیار جاری میشوند و آدمی بیش از هر زمان دیگری خود را محتاج رحمت الهی میبیند.
در این میان، استان ایلام و بهویژه مرز مهران در سالهای اخیر به یکی از مهمترین جلوههای عینی این معنویت تبدیل شده است؛ جایی که در آستانه عرفه، سیل عاشقان اهلبیت (ع) از نقاط مختلف کشور راهی این گذرگاه میشوند تا خود را به عتباتعالیات و صحرای عرفات دل برسانند. مهران دیگر فقط یک مرز جغرافیایی نیست؛ روایتی از اشتیاق، ایمان و دلدادگی مردمی است که کیلومترها راه را تنها برای رسیدن به لحظهای ناب از نیایش طی میکنند.
امسال نیز با نزدیکشدن بهروز عرفه، شور معنوی خاصی در ایلام حاکم شده است. خیابانهای منتهی به مرز، موکبهای مردمی، خادمان داوطلب و زائرانی که از اقصینقاط کشور خود را به مهران رساندهاند، همه نشان میدهد عرفه برای مردم ایران صرفاً یک مناسبت مذهبی نیست؛ یک جریان زنده فرهنگی و اجتماعی است که همچنان قلب جامعه را تحتتأثیر قرار میدهد.
عرفه؛ روز شناخت و بازگشت
در فرهنگ اسلامی، عرفه روز شناخت خداوند و بازگشت انسان به حقیقت خویش است. بسیاری از علما این روز را فرصتی استثنایی برای بازنگری در رفتار، اندیشه و مسیر زندگی میدانند. دعای عرفه امام حسین (ع) نیز بهعنوان یکی از عمیقترین متون عرفانی شیعه، جایگاه ویژهای در میان مردم دارد؛ دعایی که قرنهاست در مساجد، حسینیهها و خانههای ایرانیان زمزمه میشود.
حجتالاسلام سیدمهدی موسوی از اساتید حوزه علمیه ایلام در گفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد: عرفه روزی است که انسان میتواند فاصله میان خود و خدا را کم کند. در این روز، حتی کسانی که شاید در طول سال کمتر به مسائل معنوی توجه دارند نیز احساس نیاز بیشتری به دعا و توبه پیدا میکنند.
وی افزود: راز ماندگاری عرفه در این است که با فطرت انسان سخن میگوید. دعای عرفه امام حسین (ع) مجموعهای از معرفت، عشق و خودشناسی است و همین موضوع باعث شده نسلهای مختلف با آن ارتباط برقرار کنند.
مهران؛ از گذرگاه مرزی تا معبر دلدادگی
اگرچه نام مهران بیشتر با اربعین حسینی گرهخورده است، اما در سالهای اخیر عرفه نیز حالوهوای ویژهای به این شهر مرزی بخشیده است. از چند روز مانده به عرفه، جادههای منتهی به مهران مملو از خودروها و اتوبوسهایی میشود که زائران را از شهرهای مختلف کشور به سمت عتباتعالیات منتقل میکنند.
در پایانه مرزی مهران، صدای دعا، نوحه و زمزمه زائران درهمآمیخته است. برخی خانوادهها همراه فرزندان خردسال آمدهاند، برخی جوانانی هستند که نخستین سفر زیارتی خود را تجربه میکنند و برخی دیگر سالمندانی که سالها آرزوی حضور در عرفات و کربلا را داشتهاند.
علی رضایی زائری از استان فارس که به همراه خانوادهاش راهی کربلا شده، میگوید: عرفه برای من فقط یک روز دعا نیست؛ فرصتی است که آدم احساس میکند دوباره متولد شده است. وقتی وارد مهران میشویم، انگار حالوهوای دل آدم عوض میشود.
در گوشهای دیگر، زهرا کریمی دانشجوی ۲۳ سالهای از تبریز که برای دومین بار در عرفه عازم عتبات شده، اظهار میکند: فضای مهران عجیب است؛ خستگی مسیر را فراموش میکنی. مردم ایلام با تمام وجود از زائران پذیرایی میکنند و همین موضوع باعث میشود حس کنی در یک خانواده بزرگ حضور داری.
عرفه در دنیای امروز؛ انسان خسته و نیاز به آرامش
در دنیایی که انسان امروز بیش از هر زمان دیگری با اضطراب، تنهایی و فشارهای روحی مواجه است، مناسبتهایی مانند عرفه میتواند نقشی مهم در بازسازی روح انسان ایفا کند. کارشناسان علوم اجتماعی معتقدند گرایش گسترده مردم، بهویژه جوانان، به مراسم مذهبی نشاندهنده نیاز جدی جامعه به آرامش معنوی است.
مریم سهرابی جامعهشناس و استاد دانشگاه ایلام در گفتوگو با خبرنگار ما اظهار کرد: جامعه امروز با سرعت بالای تحولات، بحرانهای اقتصادی و فشارهای روانی متعددی روبهروست. در چنین شرایطی، آیینهای مذهبی مانند عرفه میتوانند نوعی همبستگی اجتماعی و آرامش روانی ایجاد کنند.
وی افزود: حضور گسترده مردم در مراسم عرفه یا سفرهای زیارتی نشان میدهد که انسان مدرن همچنان نیازمند معنویت است. برخلاف تصور برخی، توسعه فناوری باعث حذف نیازهای معنوی نشده؛ بلکه آن را پررنگتر کرده است.
این استاد دانشگاه معتقد است که عرفه علاوه بر بُعد فردی، کارکرد اجتماعی نیز دارد و میتواند سرمایه اجتماعی و حس همدلی را در جامعه تقویت کند.
دعای عرفه؛ زمزمهای که نسلها را به هم پیوند داده است
یکی از جلوههای ماندگار روز عرفه، برگزاری مراسم دعای عرفه در مساجد، حسینیهها و اماکن مذهبی است. در ایلام نیز هر ساله هزاران نفر در نقاط مختلف استان گرد هم میآیند تا این دعای پرفیض را قرائت کنند.
در بسیاری از مناطق، جوانان و نوجوانان حضور چشمگیری در این مراسم دارند؛ موضوعی که نشان میدهد پیوند نسل جدید با مفاهیم دینی همچنان برقرار است.
مختار فریادی مداح اهل ایلام میگوید: دعای عرفه فقط خواندن چند صفحه دعا نیست؛ یک سفر معنوی است. وقتی فرازهای دعا را میخوانیم، آدم احساس میکند امام حسین (ع) با دل انسان سخن میگوید.
وی افزود: بسیاری از جوانان امروز باوجود درگیریهای ذهنی و مشکلات اقتصادی، در مراسم عرفه شرکت میکنند؛ چون احساس میکنند این فضا به آنها آرامش میدهد.
مهران؛ قلب تپنده زیارت غرب کشور
موقعیت جغرافیایی مهران باعث شده این شهر در سالهای اخیر به مهمترین مسیر تردد زائران عتباتعالیات تبدیل شود. مسئولان استان ایلام نیز تلاش کردهاند زیرساختهای لازم برای خدماترسانی بهتر به زائران را فراهم کنند.
افزایش ظرفیت پارکینگها، توسعه امکانات پایانه مرزی، استقرار نیروهای امدادی و خدمات درمانی از جمله اقداماتی است که هر ساله در آستانه عرفه و اربعین انجام میشود.
حیدر نعمتی فرماندار شهرستان مهران میگوید: تمامی دستگاههای اجرایی استان برای خدمترسانی به زائران در آمادهباش کامل قرار دارند. هدف ما این است که زائران با کمترین مشکل از مرز عبور کنند.
وی تأکید میکند: مردم ایلام همواره نشان دادهاند که در میزبانی از زائران پیشگام هستند و این روحیه مهمترین سرمایه استان محسوب میشود.
عرفه؛ پلی میان عاشورا و اربعین
بسیاری از کارشناسان مذهبی معتقدند عرفه مقدمهای برای فهم عمیقتر عاشورا است. امام حسین (ع) در صحرای عرفات، عالیترین مفاهیم توحیدی و انسانی را بیان کرد و اندکی بعد در کربلا، آن مفاهیم را در میدان عمل به نمایش گذاشت.
حجتالاسلام علیاکبر چراغی پژوهشگر مسائل دینی دراینخصوص میگوید: اگر عاشورا نماد ایثار و مقاومت است، عرفه نماد معرفت و خودسازی است. این دو در امتداد یکدیگر قرار دارند و نمیتوان آنها را جدا از هم فهمید.
وی ادامه میدهد: بسیاری از زائرانی که در عرفه راهی کربلا میشوند، این سفر را نوعی آمادگی روحی برای درک بهتر فرهنگ عاشورا میدانند.
معنویت؛ نیاز فراموشنشدنی جامعه ایرانی
جامعه ایران در طول تاریخ همواره پیوند عمیقی با مناسبتهای دینی داشته است. از محرم و رمضان گرفته تا عرفه و اربعین، این آیینها بخشی از هویت فرهنگی مردم را شکل دادهاند.
در استان ایلام نیز این پیوند جلوهای ویژه دارد. نزدیکی جغرافیایی به عتباتعالیات و تجربه سالها میزبانی از زائران، فرهنگ مهماننوازی و ارادت به اهلبیت (ع) را در میان مردم این منطقه تقویت کرده است.
کارشناسان معتقدند استمرار این آیینها میتواند در تقویت انسجام اجتماعی و کاهش آسیبهای فرهنگی نقش مهمی ایفا کند؛ بهویژه در شرایطی که هجمههای رسانهای و تغییرات سبک زندگی، بسیاری از ارزشهای سنتی را تحتتأثیر قرار داده است.
سیل عاشقان؛ روایتی که هر سال تکرار میشود
هرچه به روز عرفه نزدیکتر میشویم، جمعیت زائران در مهران بیشتر میشود. اتوبوسهایی که یکی پس از دیگری وارد پایانه میشوند، چهرههایی خسته اما مشتاق، کودکانی که پرچمهای یا حسین (ع) در دست دارند و پیرمردانی که با عصا اما با دلی جوان قدم برمیدارند، همگی تصویری از عشق مردم به اهلبیت (ع) را به نمایش میگذارند.
در میان ازدحام جمعیت، شاید مهمترین چیزی که دیده میشود امید است؛ امید به بخشش، آرامش و شروعی دوباره.
عرفه برای مردم ایران تنها یک روز در تقویم نیست؛ فرصتی برای بازگشت به خویشتن، برای دعاکردن در روزگاری پرهیاهو و برای زنده نگهداشتن پیوندی که قرنهاست میان مردم این سرزمین و فرهنگ اهلبیت (ع) برقرار مانده است.
و در این میان، مهران همچنان ایستاده است؛ مرزی که هر سال شاهد عبور سیل عاشقانی میشود که دلشان را به جادههای کربلا سپردهاند.
انتهای خبر/ر
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد