جنگی که ذهن‌ها را تسخیر می‌کند

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، سجاد رستمی زاد، فعال رسانه‌ای، در یادداشتی نوشت: امروز در میان ما جنگی در جریان است که نه صدای شلیک گلوله دارد و نه دود و انفجار؛ اما آثار آن می‌تواند آرام، تدریجی و عمیق‌تر از آن چیزی باشد که تصور می‌کنیم. جنگی که میدان آن نه مرزهای جغرافیایی، بلکه ذهن، زمان، توجه و سبک زندگی انسان‌هاست.

 کافی است کمی به اطراف خود نگاه کنیم. از کودک خردسال گرفته تا نوجوان، جوان و حتی سالمند، تلفن همراه به بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی روزمره تبدیل شده است. کودکی که باید ساعت‌ها بازی کند، بدود، کتاب بخواند، تجربه کند و با هم‌سن‌وسالان خود ارتباط برقرار کند، گاهی بخش زیادی از روز خود را در دنیای بازی‌ها، شبکه‌های اجتماعی و محتوای بی‌پایان تلفن همراه سپری می‌کند.

 مسئله فقط استفاده از تلفن همراه نیست؛ مسئله زمانی آغاز می‌شود که این وسیله، آرام‌آرام جای زندگی واقعی را بگیرد. خانواده‌ای را تصور کنیم که اعضای آن در یک اتاق کنار یکدیگر نشسته‌اند، اما هرکدام در صفحه‌ای جداگانه غرق شده‌اند. شاید شش نفر در یک جمع حضور داشته باشند، اما سکوت حاکم بر فضا به‌گونه‌ای است که اگر کسی از بیرون به آن اتاق نگاه کند، تصور کند کسی در آنجا حضور ندارد.

 ما کنار یکدیگر هستیم، اما الزاماً با هم نیستیم. حرف می‌زنیم، اما کمتر گوش می‌دهیم. در یک خانه زندگی می‌کنیم، اما هرکدام ممکن است ساعت‌ها در دنیایی متفاوت و مجازی زندگی کنیم.

 این همان جنگ خاموش عصر دیجیتال است؛ جنگی که بدون شلیک حتی یک گلوله، می‌تواند تمرکز انسان را کاهش دهد، روابط خانوادگی را تحت‌تأثیر قرار دهد، فرصت گفت‌وگو را از میان ببرد و حتی توانایی ما برای فکرکردن و خلوت‌کردن با خودمان را کم‌رنگ کند.

 البته فناوری دشمن انسان نیست. تلفن همراه، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی ابزارهایی هستند که می‌توانند آموزش، ارتباط، کسب‌وکار و دسترسی به اطلاعات را آسان‌تر کنند. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که ابزار، کنترل‌کننده انسان شود.

 باید از خودمان بپرسیم: آیا ما تلفن همراه را در اختیار داریم یا تلفن همراه زندگی ما را مدیریت می‌کند؟ آیا خودمان تصمیم می‌گیریم چه زمانی از آن استفاده کنیم یا هر اعلان و پیام، توجه ما را به‌سوی خود می‌کشد؟

 شاید وقت آن رسیده باشد که برای چند دقیقه تلفن‌ها را کنار بگذاریم، به چشمان یکدیگر نگاه کنیم، گفت‌وگو کنیم، به حرف‌های هم گوش دهیم و دوباره زندگی‌کردن در دنیای واقعی را تمرین کنیم.

 جنگ خاموش زمانی پیروز می‌شود که دیگر متوجه حضورش نباشیم. پس پیش از آنکه دیر شود، باید اختیار زمان، ذهن و روابط خود را دوباره به دست بگیریم.