عُمَر خَیّام، عالمی برای تمام عالم

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی »ایلام بیدار»، حکیم غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیّام نیشابوری، ریاضی‌دان، نجومی‌دان، فیلسوف و شاعر پارسی‌گویِ قرن یازدهم و دوازدهم میلادی، یکی از درخشان‌ترین چهره‌ها در تاریخ علم و ادبیات ایران است.
وی در سال ۴۴۰ هجری قمری در شهر نیشابور ایران متولد شد و به لحاظ داشتن ذهنی جستجوگر و نوآور، به سرعت به‌عنوان یک دانشمند برجسته شناخته شد.
عمر خیام به واسطه همین ذهن خلاقی که بذخوردار بوده پر علوم مختلف دستی بر آتش داشته بطوریکه بعد قرن‌ها تألیفات و تحقیقات این داشمند عالم‌گیر هنوز مورد استفاده است. یکی از علومی خیام به دلیل نظریه‌هایش در آن شهرت دارد مربوط به هندسه و جبر است . 
او کتابی در جبر نوشت که در آن مسائل جبری را به روش‌های هندسی حل می‌کرد و برای اولین بار مفهوم راه‌حل‌های هندسی را به مسائل معادلات درجه سوم ارائه داد.
این اثر، او را به یکی از پیشگامان در توسعه جبر نوین تبدیل کرد.
تقویمی جلالی که خیام عمری بر آن تحقیق داشته طوری بوده که دقتش حتی از تقویم گرگوری که بسیار بعدتر در اروپا معرفی شد، بیشتر بود. 
خیام در تعیین طول سال خورشیدی به دقتی نزدیک به 365.24219858 روز رسید که تنها چند دقیقه با محاسبات امروزی فاصله دارد.
در ادامه این گزارش در خصوص تقویم جلالی مفصل آمده است.
خیام به دیدگاه‌های عمیق و پرسش‌گرانه‌اش درباره وجود و عقل معروف است. 
او در تلاش بود تا توسط عقل و منطق به درک عمیق‌تری از جهان و جایگاه انسان در آن برسد. دیدگاه‌های فلسفی خیام اغلب حاوی عناصری از شک‌گرایی و اصالت عقل بود.
شعر شاید معروف‌ترین جنبه از زندگی خیام باشد.
رباعیات خیام، که حاوی اندیشه‌ها و تاملاتی در مورد مسائل وجودی، تقدیر، عشق، مرگ و لذت‌های زندگی هستند به دلیل صداقت، شیوایی و عمق فلسفی‌شان، همچنان خوانندگان بسیاری را در سراسر جهان جذب می‌کنند.
تقویم جلالی ، دقیق‌ترین تقویم تاریخ
علی عبدالخانی در گفتگو با خبرنگار ایلام بیدار اظهار داشت: خیام نجومی‌دان برجسته جهان اسلام، در اصلاح تقویم جلالی نقش کلیدی داشته و این اصلاح تقویم در زمان حکومت سلجوقیان و به فرمان سلطان جلال‌الدین ملکشاه سلجوقی انجام شد. 
این استاد جغرافیا افزوذ: خیام به همراه گروهی از دانشمندان دیگر مامور این کار شدند و در مرصدی در نیشابور به فعالیت پرداختند. 
وی ادامه داد: برای اصلاح تقویم، خیام و همکارانش ابتدا نیاز به محاسبه دقیق‌تر طول سال خورشیدی را شناسایی کردند ، آن‌ها با استفاده از رصدهای نجومی پیچیده و محاسبات ریاضی به این نتیجه رسیدند که طول دقیق‌تر سال خورشیدی به طور متوسط 365.24219858156 روز است که این مقدار بسیار نزدیک به مقدار فعلی محاسبه شده توسط نجومی‌دانان مدرن است.
عبدالخانی تصریح کرد: با استفاده از این دانش، تقویم جلالی که بعدها به تقویم خورشیدی هجری معروف شد، طراحی گردید که دارای سال‌های 365 روزی بود و هر چهار سال یکبار، یک روز اضافی (سال کبیسه) اضافه می‌کرد، به جز در برخی موارد که به قاعده 33 ساله معروف است که از اضافه کردن سه روز در هر 33 سال پیروی می‌کند تا دقت تقویم حفظ شود.
این استاد دانشگاه بیان داشت: این تقویم به دلیل دقت بالای خود، برای مدت‌های طولانی به عنوان یکی از دقیق‌ترین تقویم‌های تاریخی شناخته شده است و تا قبل از معرفی تقویم گرگوری در اروپا، از دقیق‌ترین تقویم‌ها بود.
وی گفت: اصلاح تقویم توسط خیام نشان‌دهنده تسلط وی بر دانش نجوم و همچنین قابلیت‌های برجسته او در محاسبات ریاضی است.
میراث خیام تجلی‌گاهی از دانش و حکمت
عمر خیام در سال ۵۱۷ هجری قمری درگذشت، اما میراث او همچنان به عنوان تجلی‌گاهی از دانش، حکمت و زیبایی شناختی که فراتر از زمان و مکان خود پیش رفته، جاودانه مانده است. رباعیات او به بیش از هفتاد زبان ترجمه شده‌اند و تاثیر عمیقی بر ادبیات جهان گذاشته‌اند.
انتهای پیام/ع