به گزارش ایلام بیدار، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی هشتم مهرماه سال جاری در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی و در جریان بررسی بند الحاقی به ماده ۱۱ لایحه برنامه هفتم توسعه که درباره استفاده از ظرفیتهای ایجاد شده به دنبال عضویت ایران در پیمانهای بینالمللی بود، به موضوع بریکس اشاره کرد و گفت: یکی از کارهای مهمی که در بریکس انجام شده این است که سیستم ارتباط بانکی الکترونیکی جایگزین سوئیفت پیشنهاد دادند که اکنون فعال شده و افرادی که عضو بریکس میشوند میتوانند به آن بپیوندند و ما هم بهعنوان عضو بریکس یک فرصت بزرگ داریم که میتوانیم با آن با کشورهای بزرگ کار کنیم.
سوئیفت چیست؟
شاید این سوال مطرح شود که سوئیفت که قرار است سیستم بانکی الکترونیکی بریکس جایگزین آن شود چیست؟ به بیان ساده میتوان گفت که سوئیفت یک سیستم پیامرسان است که فقط توسط بانکها استفاده میشود. کاربرد سوئیفت برای بانکها به این گونه است که در مبادلات بینالمللی و حتی داخلی در کشورها، بانکها پیامها دستوری برای جابهجایی پول بین حسابهای مختلف مشتریان و حتی حسابهای خود در شعب مختلف را از طریق این پیامرسان ارسال کرده و باتوجهبه اینکه برای ارسال این دستورات باید اطلاعات و جزئیات مبادلات را ثبت کرد، این پیامها هم قابلارائه به مراجع قضایی داخلی و بینالمللی بوده و هم حاوی اطلاعات کامل نقلوانتقال پول از مبدأ پول تا مقصد، اطلاعات دارنده حسابهای مبدا و مقصد، دلیل جابهجایی و بسیاری دیگر از اطلاعات است.
سوئیفت دارای دو سرور است یکی در اروپا و دیگری در آمریکا که اطلاعات نقلوانتقالات پولی تمام بانکهای متصل به سوئیفت در هر دوی این سرورها ثبت میشود.
آمریکا از حدود سال ۲۰۰۱ و پس از حادثه ۱۱ سپتامبر بهصورت محرمانه و ماهانه تمام اطلاعات مربوط به تراکنشهای مالی در جهان را از سوئیفت دریافت میکرد و پس از لورفتن این مسئله و موضعگیری شدید اروپاییها، قرار شد اطلاعات تراکنشهای مالی اشخاص و شرکتهای اروپایی بهغیراز موارد خاص، دیگر در اختیار آمریکا قرار نگیرد؛ اما واشنگتن همچنان به اطلاعات سوئیفت دیگر اشخاص و بانکها در کشورهای غیراروپایی جهان نظیر تمام کشورهای آسیایی دسترسی داشته باشد.
ماجرای برجام و استفاده ایران از سوئیفت
بعد از امضای برجام در دولت روحانی اینگونه اعلام شد به دنبال اجراییشدن برجام و لغو تحریمها، شبکه سوئیفت نیز تحریمهای خود علیه بانکهای ایرانی را در اولین روز بعد از اجراییشدن برجام پایانیافته اعلام خواهد کرد.
به دنبال مذاکرات انجام شده از سوی وزارت امور خارجه وقت و سفارت ایران در بلژیک، مذاکراتی بین بانک مرکزی و نمایندگان سوئیفت در مقر اتحادیه اروپا در بروکسل انجام و اتحادیه اروپا نیز در اطلاعیهای بهصراحت بر مجاز بودن ارتباط مجدد بانکهای ایرانی با سوئیفت تأکید کرد. در این اطلاعیه اعلام شده بود که کلیه بانکهای ایرانی که از فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا خارج شدهاند، میتوانند با طیکردن روند معمول، مجدداً به سوئیفت متصل شده و از خدمات پیامرسانی مالی این شرکت بهرهمند شوند.
در آن ایام تبلیغات بسیار زیادی درباره همکاری سوئیفت با بانکهای ایرانی و مزایای این اقدام از سوی مسئولان وقت صورت گرفت؛ اما طولی نکشید که با عقبنشینی آمریکا از تعهداتش و خروج این کشور از برجام مشخص شد از سوئیفت هم آبی برای ما گرم نخواهد شد.
وقتی ایالات متحده از برجام عقب کشید، اعلام کرد شرکتهایی که تحریمها را نقض کنند با مجازات مواجه خواهند شد. در میان شرکتهایی که دولت ایالات متحده بهعنوان نقضکنندگان بالقوه تحریمها معرفی کرد، خدمات بینالمللی سوئیفت در بروکسل بود که شاهرگ حیاتی پرداختهای بینالمللی محسوب میشود.
سوئیفت هم در پی نگرانی از مواجهشدن با مجازات ایالات متحده، اعلام کرد که مطابق تحریمها عمل میکند و تأکید کرد: «سوئیفت در تلاش برای ادامه مأموریت خود در حمایت از مقاومت و یکپارچگی نظام مالی جهانی بهعنوان تأمینکننده بیطرف خدمات، دسترسی بانکهای خاص ایرانی بهنظام پیامرسانی را قطع میکند. این اقدام تأسفبرانگیز در راستای منافع، ثبات و یکپارچگی نظام گستردهتر مالی جهانی صورت میگیرد.»
بازی جدید اروپا؛ اینستکس بهجای سوئیفت!
بعد از پیروی سوئیفت از تحریمهای آمریکا علیه ایران، دولتهای اروپایی برای اینکه همچنان ایران از پیشرفت صنعت هستهای دور نگاه دارند و بهنوعی کشور ما را معطل کنند تلاش کردند جایگزینی را برای سوئیفت معرفی کنند و اینگونه بود که اینستکس متولد شد.
با تولد اینستکس این سوال مطرح شد که اینستکس چطور تجارت با ایران را بدون تحریک به تحریم در پرداختهای فرامرزی تسهیل میکند؟
مسئولان و حامیان دولت وقت که تبلیغات گستردهای درباره سوئیفت کرده بودند، این بار تلاش کردند که بگویند اگر سوئیفت نشد، اینستکس هست! برای همین هم سعی میکردند بگویند اینستکس دیگر به سرنوشت سوئیفت گرفتار نخواهد شد. اما طولی نکشید که مشخص شد این موضوع هم تنها راهی برای معطلکردن مسئولان دولت روحانی است.
بازیچه چرندی به اسم اینستکس
علیرغم وفاداری ایران به تعهدات برجامی، اروپا که بر عهد خود پایبند نبود هر روز بهانهای برای عدم انجام تعهدات خود میآورد، همین موضوع موجب شد تا حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب در سخنانی تأکید کردند: به وعدههای اینوآن هم نباید تکیه کرد. در سال ۹۷ که آمریکا از برجام خارج شده بود، اروپاییها ما را به عقب انداختند و اقتصاد کشور را شرطی کردند. این برای اقتصاد کشور خیلی مضر است. حضرت آیتالله خامنهای همچنین فرمودند: اروپاییها هیچ کاری نکردند. آخرین ابتکار آنان هم بازیچه چرندی به اسم «اینستکس» بود. خود این یک چیز مضر و غلطی است که این را هم انجام ندادند و نکردند.
روی کار آمدن دولت سیزدهم و پیوستن به بریکس
دولت یازدهم و دوازدهم در حالی به پایان رسید که اروپا علیرغم اینکه در برجام بود؛ ولی همچنان تعهداتش را انجام نمیداد، تحریمها نهتنها همچنان بر خلاف وعدههای که در برجام داده بودند پابرجا بود، بلکه هرازگاهی تحریمهای جدیدی به آن افزوده میشد، همین مسئله موجب شد تا دولت سیزدهم مسیری که درگذشته در برابر اروپا و آمریکا وجود داشت را تغییر داد، یعنی بهجای این که معطل اروپا و آمریکا بماند، به دنبال گسترش و احیای روابط با کشورهایی رفت که مانند آمریکا و برخی کشورهای غربی به دنبال معطلکردن ایران نبودند و از سویی ظرفیتهای خوبی هم برای تعاملات در حوزههای مختلف بهخصوص حوزه اقتصادی داشتند. در همین راستا سفرهای رئیسجمهور به کشورهای مختلف آغار شد و در این سفرها تفاهمنامههای بسیار خوبی هم در حوزههای مختلف به امضا رسید.
در نهایت دیپلماسی و تعامل خوب دولت با کشورهای مختلف موجب شد تا ایران به شانگهای و بریکس بپیوندند. اتفاقی که بسیاری از کارشناسان بینالملل و اقتصادی معتقدند در آینده ثمرات بسیاری برای اقتصاد کشور خواهد داشت.
شبکه بانکی بریکس راهی برای خنثیسازی تحریمها
یکی از اتفاقات مثبتی که بریکس دنبال کرده ایجاد یک شبکه بانکی الکترونیکی بهجای سوئیفت است، شبکهای که دیگر متأثر از تحریمهای آمریکا و اروپا نباشد و کشورهای عضو بتوانند با اطمینان و امنیت از مزایای آن استفاده کنند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که اخیراً به ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی برای شرکت در نهمین اجلاس پارلمانی بریکس سفرکرده بود در پایان این سفر در فرودگاه مهرآباد میگوید که در این سفر فرصتهای بسیار خوبی در ابعاد مختلف فراهم شد، یکی از مهمترین ابعاد سفر، بررسی ظرفیتهای اقتصادی بریکس بود؛ چراکه اعضای این گروه، ظرفیت اقتصادی و تولیدی زیادی با حضور اعضای مؤسس و شش کشور جدید دارد و قدرت اقتصادی بزرگی محسوب میشود که میتواند بازار ارزی مشترک ایجاد کند.
قالیباف با بیان اینکه زیرساختها برای ساختار اقتصادی در این سالهای طولانی از آغاز تشکیل بریکس فراهم شده است، افزود: یکی از مهمترین ساختارها موضوع ارتباطات مالی بینبانکی است که اصطلاح فنی آن سوئیفت است، موضوعی که امریکا ما را تحریم کرده و عملاً بانکهای کشورمان با مشکلات روبهرو شدهاند و زمینه ارتباط آنها با بانکهای دنیا فراهم نیست.
رئیس مجلس با اشاره به اینکه در بریکس شبکهای راهاندازی شده و ما نیز عضو آن شدهایم تا بهتدریج شاهد رفع مشکلات در این بخش باشیم، ادامه میدهد: کشورهایی نظیر روسیه، هند، چین، عربستان، مصر و امارات عضو بریکس هستند و این ظرفیت بسیار خوبی را فراهم کرده و امید است مجلس و دولت از این ظرفیت بزرگ بهمنظور خنثیسازی تحریمها در عرصه بینالمللی و سیاست خارجی بهره ببرند.
منبع: فارس
انتهای خبر/م

نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد