به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، بسیج در تاریخ معاصر ایران تنها یک تشکل سازمانیافته برای حضور در عرصههای دفاعی و نظامی نبوده، بلکه نهادی مردمی است که ریشه در فرهنگ ایمان، ایثار، مسئولیتپذیری و مشارکت اجتماعی دارد؛ نهادی که در بزنگاههای حساس کشور، از دوران دفاع مقدس و مقابله با تهدیدات امنیتی گرفته تا بحرانهای طبیعی، همهگیری کرونا و شرایط دشوار اقتصادی، همواره تلاش کرده است در کنار مردم و برای حل مشکلات جامعه نقشآفرینی کند.
شکلگیری بسیج با فرمان تاریخی امام خمینی(ره) در آذرماه سال ۱۳۵۸، نقطه عطفی در سازماندهی ظرفیتهای مردمی برای دفاع از انقلاب اسلامی بود. تشکیل بسیج بیستمیلیونی، صرفاً ایجاد یک ساختار نظامی نبود، بلکه بیانگر نگاهی راهبردی به توان مردم و نقش آنان در حفظ استقلال، امنیت و پیشرفت کشور به شمار میرفت؛ نگاهی که در سالهای بعد و بهویژه در دوران دفاع مقدس، ابعاد مختلف آن نمایان شد.

در روزهایی که کشور با تجاوز رژیم بعث عراق مواجه بود، حضور نیروهای مردمی در کنار نیروهای مسلح، معادلات جنگ را تحت تأثیر قرار داد. جوانانی که با کمترین امکانات و با تکیه بر ایمان و انگیزه دفاع از سرزمین خود راهی جبههها شدند، نشان دادند که قدرت یک ملت تنها به تجهیزات نظامی وابسته نیست، بلکه اراده، وحدت و باورهای مشترک مردم نیز میتواند به عاملی تعیینکننده در برابر تهدیدات تبدیل شود.
این تجربه تاریخی، هویت بسیج را بهعنوان نهادی برخاسته از متن جامعه تثبیت کرد؛ نهادی که مأموریت خود را تنها در میدان نبرد تعریف نمیکند و پس از پایان جنگ نیز با ورود به عرصههای فرهنگی، اجتماعی، سازندگی و خدمترسانی، تلاش کرده است ظرفیتهای مردمی را در مسیر حل مسائل کشور به کار گیرد.
بسیج؛ نهادی که در بزنگاهها کنار مردم ایستاد
یکی از ویژگیهای مهم بسیج، حضور در میدانهایی است که جامعه با بحران و دشواری روبهرو میشود. در جریان همهگیری کرونا، نیروهای بسیجی با مشارکت در طرحهای غربالگری، ضدعفونی معابر، کمک به خانوادههای آسیبدیده، تهیه و توزیع بستههای معیشتی و همراهی با کادر درمان، بخشی از ظرفیت مردمی برای مقابله با این بحران را به میدان آوردند.
این حضور نشان داد که کارکرد بسیج به مأموریتهای دفاعی محدود نیست و این نهاد میتواند در شرایطی که زندگی روزمره مردم با اختلال مواجه میشود، به پشتوانهای برای تقویت همبستگی اجتماعی تبدیل شود.

در حوادث طبیعی و شرایط اضطراری نیز گروههای جهادی و نیروهای بسیجی در کنار دستگاههای امدادی و خدماتی برای کمک به آسیبدیدگان حضور پیدا کردهاند. از امدادرسانی در مناطق سیلزده تا بازسازی منازل محرومان، محرومیتزدایی، خدمات پزشکی و فعالیتهای عمرانی در مناطق روستایی، نمونههایی از اقداماتی است که نشان میدهد ظرفیت سازمانیافته مردم میتواند در کنار امکانات دولتی، بخشی از مشکلات جامعه را برطرف کند.
در واقع، سرمایه اصلی بسیج را باید در همین پیوند با مردم جستوجو کرد؛ پیوندی که اگر با شناخت درست نیازهای جامعه و اولویتبندی مسائل همراه باشد، میتواند زمینهساز حل بسیاری از مشکلات و تقویت اعتماد عمومی شود.
یکهزار برنامه بسیج در ایلام؛ خدمترسانی در اولویت
استان ایلام نیز به دلیل برخورداری از پیشینه فرهنگی و مذهبی، روحیه ایثارگری و تجربه حضور مردم در دوران دفاع مقدس، از ظرفیت قابل توجهی در حوزه فعالیتهای بسیج برخوردار است. در این استان، بسیج علاوه بر مأموریتهای دفاعی و امنیتی، در حوزههای فرهنگی، اجتماعی، محرومیتزدایی و خدمترسانی نیز فعالیتهای متعددی را دنبال میکند.
در همین راستا، سردار قدرتالله کریمیان، جانشین فرمانده سپاه امیرالمؤمنین(ع) استان ایلام، در نشست هماهنگی برنامههای هفته بسیج، با تشریح برنامههای پیشبینیشده برای این مناسبت اظهار کرد: بسیج همواره در کنار مردم و دستگاههای اجرایی حضور داشته و در هر عرصهای که نیاز به خدمترسانی و رفع مشکلات وجود داشته باشد، بسیجیان با همدلی و هماهنگی با مدیران و مردم برای حل مسائل وارد میدان میشوند.

وی با اشاره به اجرای حدود یکهزار برنامه در سطح استان طی هفته بسیج افزود: این برنامهها با هدف تقویت امنیت خاطر مردم، گسترش خدماترسانی و حمایت از اقشار مختلف جامعه، بهویژه در شرایط دشوار اقتصادی، اجرا خواهد شد.
اجرای این تعداد برنامه در سطح استان، بیانگر گستردگی فعالیتهای بسیج و تلاش برای بهرهگیری از ظرفیت پایگاههای مقاومت و گروههای مردمی در بخشهای مختلف است؛ برنامههایی که در صورت توجه به نیازهای واقعی جامعه، میتوانند فراتر از مناسبتهای تقویمی، به فرصتی برای شناسایی مشکلات محلات و پیگیری مطالبات مردم تبدیل شوند.
امروز یکی از مهمترین انتظارات از فعالیتهای بسیج، توجه به مسائل ملموس زندگی مردم است. اشتغال جوانان، کمک به خانوادههای کمبرخوردار، ارتقای مهارتهای اجتماعی، تقویت فرهنگ عمومی، حمایت از تولید و مشارکت در حل مشکلات مناطق محروم، از جمله عرصههایی است که حضور هدفمند بسیجیان در آن میتواند آثار ماندگاری بر جای بگذارد.
از این منظر، هفته بسیج تنها فرصتی برای معرفی فعالیتهای انجامشده نیست، بلکه میتواند زمینهای برای بازخوانی مأموریتهای این نهاد و ترسیم برنامههایی متناسب با نیازهای امروز جامعه باشد.
روحیه شهادتطلبی بسیج دنیا را متحیر کرده است
در کنار کارکردهای اجتماعی و خدماتی بسیج، مؤلفههای اعتقادی و معنوی از مهمترین عواملی هستند که هویت این نهاد را شکل دادهاند؛ مؤلفههایی که در دوران دفاع مقدس بهخوبی نمایان شد و همچنان در نگاه بسیاری از فعالان این عرصه، زیربنای حرکت بسیج محسوب میشود.

حجتالاسلاموالمسلمین اللهنور کریمیتبار، امام جمعه ایلام، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» گفت: امام خمینی (ره) رهبر کبیر انقلاب پس از پیروزی انقلاب اسلامی دستور تشکیل بسیج بیستمیلیونی را برای پاسداری از نظام جمهوری اسلامی صادر کردند و در دوران دفاع مقدس و مجاهدت فیسبیلالله، بسیج از حالت بالقوه بودن خود به فعلیت رسید.
وی با اشاره به بیانات امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه بسیج لشکر مخلص خداست، اظهار کرد: اخلاص بسیجیان در مجاهدتهای آنان در صحنه نبرد با دشمن فعلیت پیدا کرد و در جهاد اصغری که به آن ورود پیدا کرده بودند، دانشگاه جهاد اکبر به روی بسیج در عرصه خودسازی و ارتباط با خدا گشوده شد.
امام جمعه ایلام با بیان اینکه راز و نیاز رزمندگان با خدا فصل شکوفایی بسیجیان بود، افزود: روحیه شهادتطلبی و انگیزه فیسبیلالله بسیج، دنیا را متحیر کرده است.
کریمیتبار با اشاره به اینکه بسیج در اوج جنگ و مقاومت، جهاد اکبر را نیز تجربه کرد، بیان داشت: بسیج پس از جنگ نیز با مأموریت فعالیتهای فرهنگی برای دفاع از نظام و انقلاب اسلامی، در دانشگاهها و حوزههای علمیه و با دستور رهبر کبیر انقلاب به جهاد کبیر ورود کرد.
وی ادامه داد: امروز ثمره این پایمردیها را در جبهه مقاومت میبینیم؛ جبههای که طلیعه و چشماندازی است که امام خمینی(ره) برای مسلمانان جهان، با هدف تشکیل پایگاههای مقاومت در سراسر جهان ترسیم کرده است.

این سخنان بیانگر آن است که در نگاه امام جمعه ایلام، هویت بسیج تنها به حضور در میدانهای نظامی و مقابله با تهدیدات محدود نمیشود، بلکه خودسازی معنوی، فعالیت فرهنگی و استمرار روحیه مقاومت نیز بخش جداییناپذیر از مأموریت این نهاد به شمار میرود.
بسیج و سرمایه اجتماعی در برابر تهدیدات امروز
شرایط امروز کشور نیز نشان میدهد که تهدیدات علیه امنیت و ثبات ملی صرفاً در میدانهای نظامی تعریف نمیشوند. جنگ روانی، عملیات رسانهای، تلاش برای ایجاد اختلاف میان اقشار مختلف جامعه و تضعیف اعتماد عمومی، از جمله عرصههایی هستند که انسجام اجتماعی را هدف قرار میدهند.

در چنین شرایطی، تجربه تاریخی ملت ایران نشان داده است که همبستگی مردم و احساس تعلق به سرنوشت مشترک، یکی از مهمترین عوامل عبور از بحرانهاست. در جریان تقابلهای اخیر ایران و آمریکا و آنچه از آن بهعنوان جنگ رمضان یاد میشود نیز، حضور و همراهی مردم و تقویت همدلی اجتماعی، در کنار ظرفیتهای دفاعی کشور، اهمیت ویژهای در حفظ ثبات و انسجام ملی داشته است.
بسیج به دلیل برخورداری از شبکه گسترده مردمی و ارتباط با اقشار مختلف جامعه، میتواند در تقویت این سرمایه اجتماعی نقشآفرین بوده است.
واقعیت آن است که اقتدار یک کشور تنها با توان نظامی سنجیده نمیشود؛ بلکه میزان اعتماد مردم به یکدیگر، همکاری میان نهادها، مسئولیتپذیری اجتماعی و توان جامعه برای عبور از اختلافات و بحرانها نیز از شاخصهای مهم قدرت ملی است.
از همین رو، بسیج میتواند با تکیه بر روحیه مردمی خود، در کنار مأموریتهای دفاعی، به تقویت پیوندهای اجتماعی و کاهش فاصله میان مردم و دستگاههای اجرایی کمک کند. حضور در محلات، شناسایی مشکلات خانوادهها، حمایت از اقشار آسیبپذیر و فراهم کردن زمینه مشارکت جوانان، از جمله اقداماتی است که میتواند این نقش را تقویت کند.
از فرهنگ ایثار تا ضرورت حل مسائل مردم
یکی از مهمترین ظرفیتهای بسیج، برخورداری از نیروهای داوطلب و دغدغهمندی است که میتوانند در شرایط مختلف، بدون انتظار برای دریافت امکانات گسترده، بخشی از مسئولیتهای اجتماعی را بر عهده بگیرند. این ویژگی در شرایطی که کشور با مشکلات اقتصادی، محدودیت منابع و مطالبات گسترده مردمی روبهروست، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
با این حال، تداوم اثرگذاری بسیج نیازمند آن است که فعالیتهای این نهاد متناسب با تحولات جامعه و نیازهای نسل جدید بازتعریف شود. امروز جوانان علاوه بر انگیزههای اعتقادی و فرهنگی، به دنبال فرصتهایی برای نقشآفرینی در حوزههای علمی، فناوری، اشتغال، کارآفرینی و فعالیتهای اجتماعی هستند.
.jpg)
بهرهگیری از توان متخصصان بسیجی، حمایت از ایدههای نوآورانه، کمک به توسعه مشاغل خرد، تقویت گروههای جهادی تخصصی و مشارکت در حل مسائل زیرساختی مناطق محروم، میتواند افق تازهای پیش روی فعالیتهای این نهاد قرار دهد.
در استان ایلام نیز با توجه به ظرفیتهای روستایی، جمعیت جوان، مناطق کمتر برخوردار و ضرورت ایجاد فرصتهای اشتغال پایدار، بسیج میتواند با همکاری دستگاههای اجرایی و استفاده از توان نیروهای متخصص، نقش مؤثرتری در مسیر توسعه استان ایفا کند.
بسیج؛ پشتوانه مردمی برای عبور از روزهای دشوار
مرور کارنامه بسیج از سالهای نخست انقلاب تا امروز نشان میدهد که این نهاد در مقاطع مختلف، متناسب با شرایط کشور، مسئولیتهای متفاوتی را بر عهده گرفته است؛ از دفاع از مرزها و مقابله با تهدیدات امنیتی گرفته تا فعالیتهای فرهنگی، خدمات اجتماعی، محرومیتزدایی و کمک به آسیبدیدگان بحرانها.
آنچه در همه این عرصهها بهعنوان نقطه مشترک قابل مشاهده است، تکیه بر مشارکت مردم و روحیه مسئولیتپذیری اجتماعی است؛ ظرفیتی که در صورت هدایت صحیح و بهرهگیری از دانش و تخصص نیروهای جوان، میتواند به یکی از پشتوانههای مهم توسعه کشور تبدیل شود.

اجرای یکهزار برنامه در هفته بسیج در استان ایلام نیز فرصتی برای نمایش این ظرفیت و ارزیابی میزان اثرگذاری آن در زندگی مردم است؛ فرصتی که باید از آن برای تقویت فعالیتهای مستمر، شناسایی نیازهای واقعی جامعه و گسترش خدمات هدفمند استفاده کرد.
بیتردید، ماندگاری نام بسیج در حافظه تاریخی ملت ایران تنها به حماسههای دوران دفاع مقدس وابسته نیست، بلکه استمرار همان روحیه ایثار، اخلاص و حضور در کنار مردم در شرایط امروز نیز اهمیت دارد.
بسیج سرمایهای ارزشمند برای ایران اسلامی است؛ همانگونه که در روزهای سخت دفاع مقدس در کنار مردم ایستاد، امروز نیز در میدان حل مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حضوری مؤثر دارد؛ چراکه اقتدار واقعی یک ملت، در کنار توان دفاعی، از همدلی، اعتماد عمومی و اراده جمعی برای ساختن آیندهای بهتر شکل میگیرد.
انتهای خبر/ر
