به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، باران از شب گذشته در ایلام شدت گرفته بود؛ آسمان همچنان می‌بارید و خیابان‌ها زیر بارش‌های پی‌درپی خیس شده بودند، اما تصمیم آموزش‌وپرورش استان چیز دیگری بود؛ مدارس باید طبق روال عادی فعالیت می‌کردند. تصمیمی که بر اساس پیش‌بینی اداره‌کل هواشناسی مبنی بر کاهش شدت بارش‌ها اتخاذ شده بود، اما صبح امروز شرایط جوی نه‌تنها مطابق این پیش‌بینی پیش نرفت، بلکه شدت بارندگی افزایش یافت و نگرانی خانواده‌ها درباره وضعیت فرزندانشان را دوچندان کرد.
ماجرا از اطلاعیه شب گذشته اداره‌کل آموزش‌وپرورش استان ایلام آغاز شد؛ اطلاعیه‌ای که در آن اعلام شد با توجه به نظر اداره‌کل هواشناسی مبنی بر کاهش شدت بارش‌ها از صبح روز بعد، فعالیت تمامی مدارس و مقاطع تحصیلی شامل مهدهای کودک، پیش‌دبستانی، ابتدایی و متوسطه اول و دوم به روال عادی و به‌صورت حضوری ادامه خواهد داشت.
در ظاهر، تصمیمی مبتنی بر نظر کارشناسی و پیش‌بینی شرایط جوی بود، اما آنچه صبح امروز در سطح شهر ایلام و مناطق مختلف استان مشاهده شد، با انتظارات شکل‌گرفته از این اطلاعیه تفاوت داشت. بارش باران همچنان ادامه داشت و در برخی ساعات شدت بیشتری به خود گرفت؛ وضعیتی که پرسش‌های جدی درباره نحوه تصمیم‌گیری برای فعالیت مدارس در شرایط نامساعد جوی ایجاد کرد.
در این میان، خانواده‌هایی که صبح زود فرزندان خود را راهی مدارس کرده بودند، با نگرانی از شرایط جوی و احتمال بروز مشکلات در مسیر رفت‌وآمد دانش‌آموزان، خواستار پاسخگویی مسئولان شدند؛ والدینی که انتظار داشتند در چنین شرایطی، پیش از هر تصمیمی، امنیت و سلامت فرزندانشان در اولویت قرار گیرد.
باران شدید و نگرانی والدین؛ مدارس باز، خانواده‌ها نگران
صبح امروز، هم‌زمان با تداوم بارش‌ها، تماس‌ها و پیام‌های متعددی از سوی والدین دانش‌آموزان به پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» ارسال شد. محور اصلی این پیام‌ها، نگرانی از حضور دانش‌آموزان در مدارس و گلایه از تصمیم اتخاذشده برای دایر بودن تمامی مقاطع تحصیلی بود.
یکی از والدین در پیامی خطاب به مسئولان نوشت: «لطفاً صدای ما را به گوش مسئولان برسانید که چرا باید با وجود چنین بارش باران شدیدی فرزندان خودمان را به مدرسه بفرستیم؟ در این شرایط ما والدین نگران فرزندانمان هستیم. لطفاً به گوش مسئولان برسانید که دلیل چنین تصمیمی برای این شرایط چیست؟»
این پیام تنها نمونه‌ای از نگرانی خانواده‌هایی بود که صبح امروز با شرایطی متفاوت از آنچه انتظار داشتند مواجه شدند. برای بسیاری از والدین، مسئله صرفاً تعطیل بودن یا نبودن مدارس نیست؛ بلکه چگونگی رفت‌وآمد دانش‌آموزان، وضعیت معابر، احتمال آب‌گرفتگی خیابان‌ها و خطرات ناشی از بارندگی شدید، موضوعاتی است که نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن‌ها عبور کرد.
به‌ویژه دانش‌آموزان مقاطع پایین‌تر و کودکان مهدهای کودک و پیش‌دبستانی که برای رفت‌وآمد به مدرسه وابستگی بیشتری به والدین دارند، در چنین شرایطی نیازمند توجه ویژه هستند. خانواده‌ها نیز طبیعی است که در مواجهه با بارندگی شدید و نامشخص بودن وضعیت معابر، نسبت به سلامت فرزندان خود حساسیت بیشتری نشان دهند.
در همین شرایط، گزارش‌های دریافتی از والدین نشان می‌دهد برخی از خانواده‌ها برای اطمینان از وضعیت فرزندانشان شخصاً به مدارس مراجعه کرده‌اند تا آن‌ها را به خانه بازگردانند؛ اتفاقی که خود نشان‌دهنده سطح نگرانی ایجادشده در میان خانواده‌هاست.
تصمیمی بر پایه پیش‌بینی؛ واقعیت صبح امروز چه بود؟
برای روشن شدن ابعاد ماجرا، پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» موضوع را از دستگاه‌های مرتبط پیگیری کرد تا مشخص شود تصمیم به دایر بودن مدارس بر چه اساسی اتخاذ شده و مسئولیت این تصمیم بر عهده کدام مجموعه بوده است.
بر اساس پیگیری‌های خبرنگار «ایلام بیدار» از مدیریت آموزش‌وپرورش استان ایلام، تصمیم به عدم تعطیلی مدارس بر مبنای پیش‌بینی اداره‌کل هواشناسی استان اتخاذ شده است؛ پیش‌بینی‌ای که بر اساس آن اعلام شده بود از صبح امروز از حجم و شدت بارش‌ها کاسته خواهد شد.
.jpg)
آموزش‌وپرورش استان ایلام نیز در توضیحات خود، مبنای تصمیم‌گیری را نظر کارشناسی هواشناسی عنوان کرده و بر این اساس، فعالیت حضوری مدارس را در دستور کار قرار داده است.
با این حال، مسئله اصلی اینجاست که تصمیم‌گیری درباره تعطیلی یا ادامه فعالیت مدارس در شرایط جوی نامساعد، صرفاً به انتشار یک پیش‌بینی محدود نمی‌شود. پیش‌بینی هواشناسی طبیعتاً با احتمالات و عدم قطعیت همراه است و ممکن است شرایط واقعی با برآوردهای اولیه تفاوت داشته باشد؛ اما پرسش این است که در صورت تغییر شرایط جوی و تشدید بارندگی، سازوکار بازنگری در تصمیم اولیه چیست؟
آیا امکان صدور اطلاعیه تکمیلی و تغییر وضعیت فعالیت مدارس وجود دارد؟ آیا شرایط جوی در ساعات ابتدایی صبح دوباره ارزیابی می‌شود؟ و مهم‌تر از همه، چه مجموعه‌ای مسئول هماهنگی و اعلام تصمیم نهایی به خانواده‌هاست؟
این پرسش‌ها زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که پای امنیت دانش‌آموزان و آرامش خانواده‌ها در میان باشد.
ستاد مدیریت بحران: در تصمیم عدم تعطیلی مدارس نقشی نداشتیم
در ادامه پیگیری‌ها، خبرنگار «ایلام بیدار» موضوع را از ستاد مدیریت بحران استان ایلام نیز دنبال کرد.
بر اساس پاسخ ارائه‌شده از سوی این ستاد، تصمیم درباره تعطیلی یا عدم تعطیلی مدارس بر اساس نظر آموزش‌وپرورش و هواشناسی اتخاذ شده و ستاد مدیریت بحران استان در تصمیم عدم تعطیلی مدارس نقشی نداشته است.
.jpg)
همچنین این مجموعه اعلام کرده است که اطلاعیه‌های مربوط به شرایط اضطراری و تصمیمات اتخاذشده را از طریق مجاری رسمی به اطلاع مردم خواهد رساند.
این توضیحات در حالی مطرح می‌شود که انتظار عمومی از ستاد مدیریت بحران، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و نظارت بر آمادگی مجموعه‌های مختلف در مواجهه با شرایط اضطراری است. هرچند ممکن است تصمیم مستقیم درباره فعالیت مدارس در اختیار دستگاه دیگری باشد، اما در شرایطی که بارندگی شدید و احتمال بروز مشکلات در معابر وجود دارد، هماهنگی میان مجموعه‌های مرتبط اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
در واقع، خانواده‌ها در چنین شرایطی به دنبال شناخت ساختار اداری و تقسیم وظایف دستگاه‌ها نیستند؛ آن‌ها می‌خواهند بدانند چه نهادی وضعیت را ارزیابی می‌کند، چه مجموعه‌ای تصمیم نهایی را می‌گیرد و در صورت تغییر شرایط، چه کسی مسئول اطلاع‌رسانی به‌موقع خواهد بود.
هواشناسی: پیش‌بینی ارائه کردیم، مسئول تعطیلی مدارس نیستیم
در بخش دیگری از این پیگیری‌ها، خبرنگار «ایلام بیدار» موضوع را از اداره‌کل هواشناسی استان ایلام دنبال کرد.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی این مجموعه، هواشناسی صرفاً پیش‌بینی کارشناسی خود را درباره وضعیت جوی اعلام کرده و در این پیش‌بینی عنوان شده بود که از حجم بارش‌ها کاسته خواهد شد.
هواشناسی همچنین تأکید کرده است که مسئولیتی در زمینه تصمیم‌گیری برای تعطیلی مدارس ندارد و وظیفه این مجموعه ارائه پیش‌بینی‌های کارشناسی درباره شرایط جوی است.
این توضیح از منظر تقسیم وظایف دستگاه‌ها قابل توجه است؛ چراکه هواشناسی وظیفه دارد اطلاعات و پیش‌بینی‌های جوی را در اختیار مجموعه‌های تصمیم‌گیر قرار دهد، اما تصمیم نهایی درباره نحوه فعالیت مدارس در شرایط نامساعد جوی، بر عهده دستگاه‌ها و مراجع مسئول است.
با این وجود، آنچه در این میان اهمیت دارد، نحوه انتقال اطلاعات هواشناسی به مجموعه تصمیم‌گیر و چگونگی استفاده از این اطلاعات در تصمیمات اجرایی است. پیش‌بینی کاهش بارندگی به معنای تضمین تحقق آن نیست و تصمیم‌گیران باید احتمال تغییر شرایط و پیامدهای احتمالی آن را نیز در نظر بگیرند.
وقتی مسئولیت میان دستگاه‌ها تقسیم می‌شود، پاسخ مردم چه می‌شود؟
شاید مهم‌ترین بخش ماجرای امروز ایلام، نه صرفاً باز بودن مدارس در یک روز بارانی، بلکه نوع مواجهه دستگاه‌های مسئول با نگرانی افکار عمومی باشد.
آموزش‌وپرورش اعلام می‌کند تصمیم خود را بر اساس نظر هواشناسی گرفته است؛ هواشناسی می‌گوید صرفاً پیش‌بینی کارشناسی ارائه کرده و مسئول تعطیلی مدارس نیست؛ ستاد مدیریت بحران نیز تأکید می‌کند که در تصمیم عدم تعطیلی مدارس نقشی نداشته است.
در این میان، والدین مانده‌اند و نگرانی‌هایشان؛ خانواده‌هایی که فرزندان خود را با امید به اینکه شرایط عادی است راهی مدرسه کرده‌اند، اما با شدت گرفتن بارندگی، حالا باید برای بازگرداندن آن‌ها به خانه اقدام کنند.
این همان نقطه‌ای است که موضوع از یک اختلاف ساده در ارزیابی شرایط جوی فراتر می‌رود و به مسئله‌ای درباره مسئولیت‌پذیری مدیریتی تبدیل می‌شود.
طبیعی است که پیش‌بینی‌های هواشناسی همیشه با قطعیت همراه نباشد و هیچ دستگاهی نمی‌تواند تمام تغییرات جوی را با دقت صددرصد پیش‌بینی کند؛ اما این مسئله نباید بهانه‌ای برای نبود سازوکار تصمیم‌گیری در شرایط غیرمنتظره باشد.
مدیریت بحران دقیقاً زمانی معنا پیدا می‌کند که شرایط از حالت عادی خارج می‌شود و دستگاه‌های مسئول باید با هماهنگی، سرعت عمل و اطلاع‌رسانی شفاف، از ایجاد نگرانی و سردرگمی در جامعه جلوگیری کنند.
از سوی دیگر، خانواده‌ها انتظار ندارند با هر بارندگی جزئی مدارس تعطیل شود، بلکه مطالبه آن‌ها این است که در شرایط بارش شدید، احتمال آب‌گرفتگی معابر و دشواری رفت‌وآمد، تصمیمات با حساسیت بیشتری اتخاذ شود. میان تعطیلی بی‌دلیل مدارس و به خطر انداختن آرامش و امنیت دانش‌آموزان، فاصله‌ای وجود دارد که باید با تصمیم‌گیری دقیق و کارشناسی مدیریت شود.
ضرورت بازنگری در سازوکار تصمیم‌گیری برای روزهای بحرانی
اتفاق امروز می‌تواند هشداری برای بازنگری در سازوکار تصمیم‌گیری درباره فعالیت مدارس در شرایط نامساعد جوی باشد. اگر قرار است تصمیمات بر مبنای پیش‌بینی هواشناسی اتخاذ شود، باید سازوکاری مشخص نیز برای ارزیابی مجدد شرایط در ساعات ابتدایی صبح وجود داشته باشد.
نمی‌توان صرفاً به اطلاعیه‌ای که شب گذشته صادر شده اکتفا کرد و در صورت تغییر شرایط جوی، بدون بررسی دوباره وضعیت، همان تصمیم را اجرا کرد. شرایط آب‌وهوایی ممکن است در فاصله چند ساعت تغییر کند و همین موضوع ضرورت ارتباط مستمر میان هواشناسی، آموزش‌وپرورش و ستاد مدیریت بحران را دوچندان می‌کند.
همچنین لازم است مرجع نهایی تصمیم‌گیری و مسئولیت اطلاع‌رسانی به مردم به‌صورت شفاف مشخص باشد تا در مواقع مشابه، خانواده‌ها برای دریافت پاسخ با چند دستگاه مختلف مواجه نشوند.
در کنار این موضوع، استفاده از سامانه‌های دقیق‌تر پایش جوی، بررسی وضعیت معابر شهری و روستایی، توجه به شرایط مناطق مختلف استان و پیش‌بینی خطرات احتمالی در مسیر مدارس می‌تواند به اتخاذ تصمیمات واقع‌بینانه‌تر کمک کند.
ایلام بیدار پیگیر پاسخگویی مسئولان است
امروز آنچه در ایلام رخ داد، صرفاً ماجرای یک پیش‌بینی محقق‌نشده نبود؛ مسئله اصلی، نگرانی خانواده‌هایی بود که انتظار داشتند مسئولان در شرایط نامساعد جوی، پیش از هر چیز به امنیت فرزندانشان توجه کنند.
وقتی بارندگی برخلاف پیش‌بینی‌ها شدت می‌گیرد، انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول به‌جای ارجاع مسئولیت به یکدیگر، در کنار هم قرار بگیرند و برای مدیریت شرایط تصمیمی روشن و به‌موقع اتخاذ کنند.
اکنون پرسش‌های جدی پیش روی مسئولان استان قرار دارد: چرا با وجود تداوم و تشدید بارندگی، تصمیم اولیه درباره فعالیت حضوری مدارس مورد بازنگری قرار نگرفت؟ آیا وضعیت جوی و شرایط معابر پیش از آغاز فعالیت مدارس دوباره ارزیابی شد؟ مسئولیت نهایی تصمیم‌گیری و اطلاع‌رسانی در چنین شرایطی بر عهده کدام مجموعه است؟ و چه برنامه‌ای برای جلوگیری از تکرار چنین وضعیتی وجود دارد؟
بی‌تردید هیچ‌کس انتظار ندارد مسئولان بتوانند باران را متوقف کنند یا تمام تغییرات جوی را از پیش بدانند؛ اما انتظار می‌رود در برابر شرایط پیش‌بینی‌نشده، مسئولانه عمل کنند و پاسخگوی تصمیمات خود باشند.
در نهایت، آنچه نباید در میان اختلاف نظر دستگاه‌ها و پاس‌کاری مسئولیت‌ها فراموش شود، دانش‌آموزانی هستند که سلامت و امنیت آن‌ها بر هر ملاحظه دیگری اولویت دارد. خانواده‌ها حق دارند بدانند تصمیمات مربوط به فرزندانشان بر چه اساسی اتخاذ می‌شود و در شرایط اضطراری چه نهادی پاسخگوی آن‌هاست.
پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» ضمن پیگیری مطالبات والدین، خواستار شفاف‌سازی دستگاه‌های مسئول درباره تصمیم امروز و ارائه توضیح روشن درباره سازوکار تعطیلی مدارس در شرایط مشابه است؛ چراکه در چنین موضوعاتی، آنچه اهمیت دارد نه یافتن مقصر پس از وقوع مشکل، بلکه پیشگیری از خطر و پذیرش مسئولیت پیش از آن است.
باران می‌بارد، مدارس باز هستند و والدین نگران؛ اما در میان این سه واقعیت، جای یک پاسخ روشن از سوی مسئولان همچنان خالی است.
انتهای خبر/ر