به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، در روزگاری که اقتصاد دانش‌بنیان به یکی از مهم‌ترین پیشران‌های توسعه صنعتی و ایجاد ارزش افزوده در کشور تبدیل شده است، حرکت واحدهای تولیدی مبتنی بر دانش و فناوری در استان‌های کمتر برخوردار اهمیتی دوچندان دارد؛ واحدهایی که می‌توانند با تکیه بر ظرفیت علمی جوانان، ضمن کاهش وابستگی به واردات، زمینه اشتغال پایدار و رونق اقتصادی مناطق مختلف را فراهم کنند.
در این میان، فعالیت شرکت «تکین شیمی سپنتا سیروان» به‌عنوان یکی از مجموعه‌های زیرمجموعه پارک علم و فناوری ایلام، نمونه‌ای از تلاش جوانان بومی برای پیوند دانش دانشگاهی با نیازهای واقعی صنعت و کشاورزی است؛ مجموعه‌ای که با وجود گذشت تنها دو سال از آغاز فعالیت خود، توانسته است در حوزه تولید محصولات کودی و مایعات خودرویی گام‌های قابل توجهی بردارد و بخشی از بازار استان‌های مختلف کشور را به دست آورد.
این شرکت با مدیریت پویان فتح‌اللهی، دارنده مدرک دکترای شیمی عالی، فعالیت خود را با هدف تولید محصولات مورد نیاز کشور و استفاده از دانش تخصصی نیروهای بومی آغاز کرده است. ظرفیت اسمی روزانه این کارخانه ۱۰۰ تن است، اما در شرایط فعلی به‌طور میانگین روزانه ۲۵ تن محصول در آن تولید می‌شود؛ ظرفیتی که در صورت تأمین سرمایه در گردش و توسعه خطوط تولید، امکان افزایش چندبرابری آن وجود دارد.
نکته قابل توجه در فعالیت این مجموعه، تلاش برای تولید محصولاتی است که بخشی از نیاز بازار داخلی را تأمین می‌کنند و در عین حال با بهره‌گیری از فرمولاسیون علمی و کنترل کیفی، امکان رقابت با نمونه‌های خارجی را دارند؛ مسیری که می‌تواند زمینه تبدیل ظرفیت‌های علمی ایلام به فرصت‌های اقتصادی و صنعتی را فراهم کند.
از دغدغه دانشگاهی تا راه‌اندازی کارخانه در سیروان
پویان فتح‌اللهی، مدیرعامل شرکت تکین شیمی سپنتا سیروان، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» گفت: دغدغه اصلی من از دوران تحصیل در مقطع دکتری شیمی عالی، کاربردی کردن دانش و استفاده از ظرفیت‌های علمی در مسیر تولید بود. در آن دوران همواره با این سؤال مواجه بودم که چرا بخش قابل توجهی از مواد مورد استفاده در کشاورزی و صنعت خودرو باید از خارج کشور تأمین شود، در حالی که ایران از ظرفیت علمی و نیروی انسانی متخصص برای تولید این محصولات برخوردار است.
وی افزود: بر همین اساس، ایده اولیه فعالیت شرکت را در قالب یک طرح دانش‌بنیان به پارک علم و فناوری ایلام ارائه کردیم که پس از بررسی و دریافت حمایت‌های اولیه، توانستیم با استفاده از چهار میلیارد تومان تسهیلات، مقدمات راه‌اندازی کارخانه در شهرستان سیروان را فراهم کنیم.
مدیرعامل شرکت تکین شیمی سپنتا سیروان با اشاره به دشواری‌های آغاز فعالیت یک واحد تولیدی بیان داشت: تأمین تجهیزات پایه و مواد اولیه در ابتدای مسیر از مهم‌ترین نیازهای ما بود و تسهیلات دریافتی توانست بخشی از این هزینه‌ها را پوشش دهد. با وجود محدودیت‌های موجود، فعالیت مجموعه به‌تدریج توسعه پیدا کرد و امروز به مرحله تولید مستمر رسیده‌ایم.
فتح‌اللهی ادامه داد: در حال حاضر به‌طور متوسط روزانه ۲۵ تن محصول در کارخانه تولید می‌شود، در حالی که ظرفیت اسمی و واقعی خطوط تولید مجموعه امکان تولید روزانه ۱۰۰ تن را فراهم می‌کند. بنابراین فاصله قابل توجهی میان میزان تولید فعلی و ظرفیت کارخانه وجود دارد که با تأمین سرمایه در گردش و فراهم شدن شرایط توسعه فعالیت، می‌توان این فاصله را کاهش داد.
تولید محصولات کودی و خودرویی با تکیه بر دانش تخصصی
یکی از ویژگی‌های فعالیت تکین شیمی سپنتا، تنوع محصولات تولیدی در دو حوزه کشاورزی و صنایع خودرویی است؛ حوزه‌هایی که هر دو از بازار مصرف قابل توجهی برخوردارند و تولید داخلی محصولات مورد نیاز آن‌ها می‌تواند به کاهش وابستگی و ایجاد ارزش افزوده کمک کند.
مدیرعامل این شرکت درباره محصولات تولیدی مجموعه گفت: فعالیت ما در دو بخش اصلی متمرکز شده است؛ نخست سبد محصولات کودی و کشاورزی و دیگری تولید مایعات مورد استفاده در صنعت خودرو. در بخش کشاورزی، تولید هیومیک اسید مایع و گرانول را آغاز کرده‌ایم و در کنار آن، تولید محصولاتی همچون سولفات منگنز، سولفات منیزیم و سولفات روی نیز در مجموعه انجام می‌شود.
وی افزود: برنامه‌ریزی ما این است که با راه‌اندازی خطوط تولید جدید، تنوع محصولات کودی را افزایش دهیم و در آینده نزدیک سبد تولیدات این بخش را به حدود ۴۰ محصول برسانیم. تحقق این هدف می‌تواند دامنه فعالیت شرکت را در بازار نهاده‌های کشاورزی گسترش دهد و پاسخگویی به نیازهای متنوع کشاورزان را امکان‌پذیر کند.
فتح‌اللهی با تأکید بر اهمیت کیفیت و رعایت استانداردهای تولید تصریح کرد: در طراحی فرمولاسیون محصولات از منابع و مراجع علمی معتبر دنیا استفاده کرده‌ایم و تمامی مراحل تولید با نظارت و کنترل کیفی انجام می‌شود تا محصول نهایی از کیفیت مناسبی برخوردار باشد و قابلیت رقابت با برندهای بین‌المللی را داشته باشد.
وی با اشاره به توسعه بازار محصولات شرکت بیان داشت: در حال حاضر محصولات ما علاوه بر استان ایلام، در استان‌های هم‌جوار از جمله کرمانشاه، لرستان، خوزستان و همچنین فارس مورد استفاده قرار می‌گیرند و بازخوردهای دریافتی از مصرف‌کنندگان مثبت بوده است.
مدیرعامل شرکت تکین شیمی سپنتا درباره بخش تولید محصولات خودرویی نیز گفت: یکی از محصولات اصلی ما مایع مبدل گازهای اگزوز خودروهای دیزلی است که در کاهش آلایندگی این خودروها نقش دارد. این محصول با توجه به الزامات زیست‌محیطی اروپا طراحی شده و برنامه داریم با توسعه خطوط تولید، سبد محصولات خودرویی را نیز به چهار تا پنج محصول افزایش دهیم.
سیروان؛ نقطه آغاز ورود به بازار ملی
توسعه بازار و عبور از محدوده جغرافیایی استان، یکی از اهداف مهم شرکت تکین شیمی سپنتا به شمار می‌رود؛ هدفی که مدیران این مجموعه از ابتدای فعالیت برای تحقق آن برنامه‌ریزی کرده‌اند.
فتح‌اللهی در این زمینه گفت: از ابتدا نگاه ما محدود به بازار استان ایلام نبود و تلاش کردیم محصولات شرکت را با رویکرد ملی تولید و عرضه کنیم. خوشبختانه کیفیت محصولات موجب شده است بخشی از مشتریان، تولیدات ما را به دیگر مصرف‌کنندگان معرفی کنند و همین موضوع در توسعه بازار تأثیرگذار بوده است.
وی افزود: تاکنون پیشنهادهایی برای همکاری در زمینه صادرات محصولات نیز دریافت کرده‌ایم و ورود به بازارهای خارجی از برنامه‌های آینده مجموعه است. البته تحقق این هدف به توسعه ظرفیت تولید، افزایش سرمایه در گردش و فراهم شدن زیرساخت‌های لازم نیاز دارد.
مدیرعامل شرکت تکین شیمی سپنتا با تأکید بر اهمیت انتخاب سیروان برای راه‌اندازی کارخانه بیان داشت: سیروان برای ما تنها محل استقرار یک واحد تولیدی نیست، بلکه بخشی از هویت مجموعه محسوب می‌شود. اعتقاد داریم ظرفیت‌های انسانی و اقتصادی این شهرستان می‌تواند زمینه شکل‌گیری فعالیت‌های صنعتی و دانش‌بنیان بیشتری را فراهم کند.
فتح‌اللهی خاطرنشان کرد: هدف ما این است که نشان دهیم فعالیت‌های دانش‌بنیان و تولید محصولات تخصصی الزاماً نباید در شهرهای بزرگ متمرکز باشند و شهرستان‌هایی مانند سیروان نیز می‌توانند با اتکا به دانش و نیروی انسانی متخصص، به مراکز مهم تولیدی در غرب کشور تبدیل شوند.
اشتغال در کارخانه؛ امیدی برای جوانان منطقه
در کنار دستاوردهای فنی و تولیدی، یکی از مهم‌ترین آثار فعالیت این مجموعه، ایجاد فرصت شغلی برای نیروهای بومی منطقه است؛ موضوعی که در شهرستان‌هایی مانند سیروان، با توجه به اهمیت اشتغال پایدار و محدودیت فرصت‌های کاری، از ارزش اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی برخوردار است.
علیرضا مرادی، یکی از کارگران خط تولید این کارخانه، در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» گفت: پیش از اشتغال در این مجموعه، چند سال بیکار بودم و درآمد حاصل از فعالیت‌های کشاورزی فصلی نیز نمی‌توانست شرایط اقتصادی باثباتی برای من فراهم کند.
.jpg)
وی افزود: با راه‌اندازی این کارخانه فرصت اشتغال برای ما فراهم شد و در جریان فعالیت در مجموعه، مهارت‌های جدیدی در زمینه ترکیب مواد، فرایند تولید و کنترل کیفیت یاد گرفتم. فضای کاری مجموعه نیز به‌گونه‌ای است که مدیرعامل در کنار نیروهای تولید حضور دارد و در جریان فعالیت‌ها مشارکت می‌کند.
این کارگر خط تولید ادامه داد: برای ما این کارخانه فقط یک محل کار نیست، بلکه فرصتی برای ساختن آینده‌ای بهتر است. وقتی می‌بینیم محصولی که در این مجموعه تولید می‌کنیم در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد و کشاورزان از کیفیت آن رضایت دارند، احساس می‌کنیم در تولید محصولی مفید برای جامعه نقش داریم.
مرادی با اشاره به ظرفیت افزایش اشتغال در کارخانه تصریح کرد: در حال حاضر میزان تولید روزانه حدود ۲۵ تن است، اما تجهیزات مجموعه قابلیت تولید تا ۱۰۰ تن در روز را دارند. اگر سرمایه در گردش بیشتری تأمین شود و امکان فعالیت در سه شیفت فراهم شود، ظرفیت تولید افزایش پیدا می‌کند و طبیعتاً فرصت اشتغال برای جوانان بیشتری از منطقه ایجاد خواهد شد.
اقتصاد دانش‌بنیان؛ فرصتی برای ماندگاری سرمایه انسانی در ایلام
فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان در مناطق کمتر برخوردار، تنها به تولید کالا و عرضه آن در بازار محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند در شکل‌گیری زنجیره‌ای از فعالیت‌های اقتصادی، حفظ نیروهای متخصص و جلوگیری از مهاجرت نیروی انسانی نقش‌آفرین باشد.
مهدی کریمی، کارشناس مسائل اقتصادی ایلام، در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» با اشاره به اهمیت توسعه واحدهای تولیدی دانش‌بنیان گفت: فعالیت مجموعه‌هایی مانند تکین شیمی سپنتا نشان می‌دهد که حتی در استان‌هایی که با محدودیت‌های زیرساختی مواجه هستند، می‌توان با پیوند دانش، سرمایه و مدیریت هدفمند، زمینه ایجاد تحول در بخش تولید را فراهم کرد.
وی افزود: این مجموعه را نباید صرفاً یک کارخانه تولیدی در نظر گرفت، بلکه فعالیت آن نمونه‌ای از تبدیل دانش تخصصی به محصول و ایجاد ارزش افزوده در اقتصاد محلی است. در واقع، زمانی که یک مجموعه بتواند بر پایه دانش دانشگاهی محصولی متناسب با نیاز بازار تولید کند، گام مهمی در مسیر توسعه صنعتی برداشته است.
این کارشناس مسائل اقتصادی با تأکید بر نقش مدیریت علمی و شناخت بازار در موفقیت واحدهای تولیدی بیان داشت: یکی از مشکلات برخی طرح‌های تولیدی، نبود بازار مصرف مشخص و ناپایداری کیفیت محصولات است. در مقابل، مجموعه‌هایی که از ابتدا بر اساس مطالعات علمی، شناخت نیاز بازار و رعایت استانداردهای تولید حرکت می‌کنند، شانس بیشتری برای ماندگاری و توسعه فعالیت دارند.
کریمی ادامه داد: تولید محصولات کودی و مایعات خودرویی با کیفیت مناسب و عرضه آن‌ها در استان‌های مختلف کشور، می‌تواند زمینه شکل‌گیری یک برند صنعتی منطقه‌ای را فراهم کند. چنین مجموعه‌هایی در صورت برخورداری از حمایت‌های هدفمند، ظرفیت ورود به بازارهای صادراتی را نیز خواهند داشت.
وی با اشاره به آثار اشتغال‌زایی این فعالیت‌ها تصریح کرد: شاید پنج فرصت شغلی مستقیم در نگاه نخست رقم بزرگی به نظر نرسد، اما اهمیت این مشاغل در تخصصی بودن و امکان استمرار آن‌هاست. علاوه بر اشتغال مستقیم، فعالیت یک کارخانه می‌تواند بخش‌هایی مانند حمل‌ونقل، خدمات فنی، تأمین مواد اولیه و سایر فعالیت‌های وابسته را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
این کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: توسعه چنین واحدهایی به جوانان تحصیل‌کرده کمک می‌کند تا به‌جای مهاجرت به استان‌های دیگر، در زادگاه خود فرصت فعالیت تخصصی پیدا کنند. از این منظر، حمایت از تولید دانش‌بنیان علاوه بر آثار اقتصادی، در حفظ سرمایه انسانی و تقویت توانمندی‌های بومی نیز مؤثر است.
سرمایه در گردش؛ حلقه مفقوده جهش تولید
با وجود ظرفیت‌های فنی و علمی شرکت تکین شیمی سپنتا، افزایش میزان تولید و استفاده کامل از توان کارخانه همچنان به تأمین منابع مالی و سرمایه در گردش وابسته است؛ موضوعی که می‌تواند تعیین‌کننده سرعت توسعه این مجموعه در سال‌های آینده باشد.
مدیرعامل این شرکت در تشریح برنامه‌های آینده گفت: افزایش خطوط تولید، تکمیل سبد محصولات، جذب نیروهای متخصص جدید و تقویت بخش تحقیق و توسعه از مهم‌ترین برنامه‌های ماست. همچنین برای ورود به بازارهای صادراتی، مذاکراتی با برخی شرکت‌های خارجی در زمینه همکاری‌های تحقیقاتی و انتقال فناوری انجام داده‌ایم.
وی افزود: برای تحقق این برنامه‌ها به افزایش سرمایه در گردش نیاز داریم؛ زیرا ظرفیت تولید مجموعه بیش از میزان فعلی است و با تأمین منابع مورد نیاز می‌توانیم از تجهیزات موجود بهره‌برداری بیشتری داشته باشیم و زمینه فعالیت در چند شیفت کاری را فراهم کنیم.
فتح‌اللهی با اشاره به چشم‌انداز صنعتی سیروان بیان داشت: اعتقاد دارم این شهرستان ظرفیت آن را دارد که در آینده به یکی از مراکز مهم تولید محصولات شیمیایی در غرب کشور تبدیل شود. تحقق این هدف نیازمند حمایت مستمر، فراهم شدن شرایط مناسب برای توسعه تولید و همراهی دستگاه‌های مسئول است.
سیروان؛ از ظرفیت خاموش تا فرصت توسعه صنعتی
شرکت تکین شیمی سپنتا سیروان، نمونه‌ای از تلاش برای عبور از اقتصاد متکی بر خام‌فروشی و حرکت به سمت تولید مبتنی بر دانش و فناوری است؛ مجموعه‌ای که فعالیت خود را با تکیه بر تخصص یک نیروی دانشگاهی و حمایت اولیه پارک علم و فناوری آغاز کرده و اکنون در مسیر توسعه بازار و افزایش ظرفیت تولید قرار دارد.
اگرچه تولید روزانه ۲۵ تن در مقایسه با ظرفیت اسمی ۱۰۰ تنی کارخانه نشان می‌دهد هنوز بخش قابل توجهی از توان این مجموعه مورد استفاده قرار نگرفته است، اما همین فاصله می‌تواند فرصتی برای سیاست‌گذاری هدفمند در حوزه حمایت از تولید و تأمین سرمایه در گردش باشد.
تجربه این واحد تولیدی نشان می‌دهد که توسعه اقتصادی ایلام الزاماً به سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و طرح‌های عظیم صنعتی محدود نیست؛ گاهی یک ایده علمی، حمایت اولیه و اراده جوانان بومی می‌تواند نقطه آغاز شکل‌گیری یک فعالیت اقتصادی اثرگذار باشد.
اکنون آنچه برای تداوم مسیر تکین شیمی سپنتا اهمیت دارد، حمایت از ظرفیت تولید موجود، تسهیل دسترسی به منابع مالی، کمک به توسعه بازار و فراهم کردن زمینه صادرات است؛ اقداماتی که می‌تواند از یک واحد تولیدی نوپا، مجموعه‌ای توانمند در سطح ملی بسازد.
تکین شیمی سپنتا در سیروان، تنها محصول شیمیایی تولید نمی‌کند؛ این مجموعه روایتی از پیوند دانش و تولید، امید و اشتغال و تلاش جوانانی است که می‌خواهند آینده صنعتی استان خود را در زادگاهشان بسازند؛ مسیری که اگر با حمایت هدفمند همراه شود، می‌تواند سهم ایلام را در اقتصاد دانش‌بنیان کشور افزایش دهد.
انتهای خبر/ر