به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» ، به نقل از پایگاه خبری تحلیلی «سفیرافلاک»، فرش دستباف یکی از هنرهایی است که علاوه بر زیبایی و ارزش هنری، می‌تواند منبع درآمدی برای خانواده‌ها باشد. در شهرستان سلسله نیز تعدادی از هنرمندان و بافندگان در این زمینه فعالیت دارند و بخشی از آن‌ها با استفاده از امکانات خانگی، به بافت فرش مشغول هستند.
فرش‌بافی در کنار حفظ هنرهای سنتی، ظرفیت خوبی برای اشتغال به‌ویژه در میان بانوان دارد؛ اما فعالان این حوزه برای ادامه کار و فروش بهتر محصولات خود با مشکلاتی روبه‌رو هستند. تأمین سرمایه اولیه، تهیه مواد موردنیاز، بیمه بافندگان و دسترسی به بازار فروش از جمله موضوعاتی است که می‌تواند بر وضعیت این حرفه تأثیر بگذارد.
در این میان، آموزش بافندگان، حمایت از تولیدکنندگان و معرفی بهتر فرش دستباف منطقه می‌تواند به رونق این هنر کمک کند؛ موضوعی که ضرورت توجه بیشتر به ظرفیت‌های فرش‌بافی سلسله و مشکلات فعالان این حوزه را نشان می‌دهد.
از آموزش رایگان تا اشتغال، روایت یک بانوی فرش‌باف
ناهید چتر‌دوزی، کارشناس فرش دستباف و بافنده در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سفیرافلاک با اشاره به آغاز فعالیت خود در این حوزه اظهار داشت: فعالیت من در زمینه فرش دستباف از سال دوم دبیرستان و بر اساس علاقه‌ای که به این هنر داشتم آغاز شد. با همراهی خانواده و به‌ویژه مادرم، پس از گذراندن آموزش‌های لازم، بافت فرش را شروع کردم و به‌تدریج زمینه آموزش و اشتغال افراد دیگر را نیز فراهم کردم.
وی افزود: در نخستین تجربه‌های کاری، سه خواهر از یک خانواده کم‌برخوردار را به‌صورت رایگان آموزش دادم و پس از پایان آموزش، سرمایه لازم را در اختیارشان گذاشتم تا بتوانند کار بافت را آغاز کنند. این فعالیت برای خانواده آن‌ها به منبعی برای کسب درآمد تبدیل شد.
این کارشناس فرش دستباف با بیان اینکه این هنر ظرفیت فعالیت برای گروه‌های مختلف جامعه را دارد، گفت: فرش‌بافی می‌تواند برای افراد مختلف، فارغ از سن، جنسیت و میزان تحصیلات، هم به‌عنوان یک هنر و سرگرمی و هم به‌عنوان شغل و منبع درآمد مورداستفاده قرار گیرد. افراد دارای معلولیت نیز باتوجه‌به شرایط و توانایی‌های خود می‌توانند در این حوزه فعالیت کنند.
چتر‌دوزی با تأکید بر اهمیت آموزش صحیح و اصولی در توسعه فرش‌بافی تصریح کرد: به اعتقاد من، نخستین گام برای ورود به این حرفه، آموزش درست و اصولی است. هر هنری برای اینکه بتواند رونق پیدا کند، به آموزش مناسب نیاز دارد؛ به همین دلیل، افرادی که علاقه‌مند به فعالیت در زمینه فرش دستباف هستند، ابتدا آموزش‌های لازم را دریافت می‌کنند و سپس برای شروع بافت و ورود به بازار کار راهنمایی می‌شوند.
وی با اشاره به تجربه خود در راه‌اندازی فعالیت‌های مرتبط با فرش دستباف بیان کرد: در ابتدای کار، برای تأمین سرمایه و راه‌اندازی آموزشگاه و کارگاه، نهادی با من همکاری نکرد. باوجود دشواری‌های موجود، با توکل به خدا و همراهی خانواده توانستم این مسیر را ادامه دهم و علاوه بر فعالیت شخصی، افراد زیادی را آموزش دهم و برای برخی از آن‌ها نیز سرمایه اولیه فراهم کنم.
این کارشناس فرش دستباف درباره ظرفیت تولید کارگاه‌های بافندگی اظهار داشت: ظرفیت تولید در یک کارگاه معمولاً به حدود ۸۰ تا ۱۰۰ مترمربع می‌رسد و این میزان باتوجه‌به تعداد بافندگان، میزان همکاری و شرایط فعالیت می‌تواند افزایش پیدا کند.
چتر‌دوزی با اشاره به تنوع طرح‌ها و نقش‌های فرش دستباف گفت: در این هنر از طرح‌های سنتی، مدرن، رایانه‌ای و ذهنی استفاده می‌شود. درگذشته، زنان عشایر باتکیه‌بر ذهنیت، خلاقیت و الهام از طبیعت و محیط زندگی خود، طرح‌های زیبایی خلق می‌کردند و هنگام کوچ و جابه‌جایی نیز دارهای قالی را همراه می‌بردند و به بافت ادامه می‌دادند. بسیاری از طرح‌ها باتوجه‌به سنت‌ها و ویژگی‌های فرهنگی هر منطقه شکل می‌گیرند؛ البته سلیقه بافنده و سفارش مشتری نیز در انتخاب طرح تأثیر دارد.
وی درباره مواد اولیه مورداستفاده در تولید فرش و تابلوفرش افزود: پشم، پنبه و ابریشم از مواد اولیه این هنر هستند که هرکدام کاربرد خاص خود را دارند. پشم گوسفند پس از تهیه و طی مراحل آماده‌سازی به نخ تبدیل می‌شود و سپس عملیات رنگرزی روی آن انجام می‌گیرد. پنبه و ابریشم نیز، متناسب با نوع فرش و شیوه بافت، در بخش‌هایی مانند تار و چله مورداستفاده قرار می‌گیرند.
این بافنده فرش با بیان اینکه تهیه مواد اولیه یکی از دشواری‌های فعالان این حوزه است، گفت: تأمین نخ و دیگر مواد موردنیاز بافندگی گاهی با مشکلاتی همراه است، اما با تلاش و پیگیری می‌توان بخشی از این موانع را برطرف کرد. در کنار این موضوع، معرفی ظرفیت‌های فرش دستباف و اطلاع‌رسانی درباره امکان آموزش و فعالیت در این حرفه نیز اهمیت دارد؛ چراکه با تبلیغات مناسب می‌توان افراد علاقه‌مند را شناسایی و برای ورود به این هنر جذب کرد.
چتر‌دوزی با تأکید بر ضرورت حمایت از فعالان فرش دستباف خاطرنشان کرد: هر هنری که قرار است به فعالیت اقتصادی و درآمدزایی منجر شود، به حمایت نیاز دارد. افراد پس از آموزش برای شروع کار به سرمایه اولیه احتیاج دارند و اگر مسئولان و متولیان امر در این زمینه همکاری کنند، امکان توسعه فعالیت‌ها و افزایش بازدهی فراهم می‌شود.
وی از مسئولان خواست با فراهم‌کردن زمینه تأمین سرمایه برای شرکت‌ها و تعاونی‌های فعال در حوزه فرش دستباف، از گسترش این هنر و ایجاد فرصت‌های درآمدزایی برای بافندگان حمایت کنند.
فرش‌بافان سلسله در انتظار حمایت‌های بیمه‌ای و صادراتی
سحر حسنی‌فر، کارشناس اشتغال و تعاون اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سفیرافلاک با اشاره به وضعیت فعالیت در حوزه فرش دستباف اظهار داشت: در شهرستان سلسله حدود ۲ هزار و ۸۵۰ نفر در زمینه فرش‌بافی فعالیت دارند که از این تعداد، ۸۵۰ نفر به‌صورت مستقیم مشغول به کار هستند و فعالیت سایر افراد به‌صورت فصلی یا غیرفعال است.
وی با بیان اینکه بخش عمده فعالیت فرش‌بافی در محیط خانه انجام می‌شود، افزود: در کنار کارگاه‌های متمرکز قالی‌بافی، تعداد زیادی از بافندگان نیز به‌صورت خانگی فعالیت می‌کنند و بانوان با سهم ۹۸ درصدی، بخش عمده فعالان این حوزه را تشکیل می‌دهند.
این کارشناس اشتغال و تعاون با اشاره به حمایت‌های صورت‌گرفته از بافندگان گفت: یکی از راه‌های حمایت از فعالان این حوزه، تأمین مواد اولیه از طریق تعاونی‌هاست تا بافندگان بتوانند مواد موردنیاز خود را با نرخ تعاونی تهیه کنند.
حسنی‌فر با اشاره به مشکلات فعالان فرش دستباف تصریح کرد: نبود پوشش بیمه تأمین اجتماعی برای افراد تازه‌وارد به این حرفه، یکی از مشکلات پیش‌روی بافندگان است. همچنین محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و مشکلات صادراتی، دسترسی تولیدکنندگان به بازارهای خارجی را با دشواری مواجه کرده است.
وی ادامه داد: فرش‌های تولیدشده در شهرستان عمدتاً به خارج از استان فرستاده می‌شوند و تنها بخش اندکی از این محصولات در داخل استان به فروش می‌رسند. ازاین‌رو، توسعه بازار فروش و فراهم‌کردن زمینه معرفی بهتر محصولات می‌تواند در رونق فعالیت بافندگان مؤثر باشد.
این کارشناس اشتغال و تعاون با تأکید بر ضرورت گسترش بازارهای فروش فرش دستباف بیان کرد: ایجاد بازارچه‌های دائمی و متمرکز در مرکز استان می‌تواند زمینه عرضه مستقیم محصولات و معرفی بهتر تولیدات بافندگان را فراهم کند. همچنین اعزام گروه‌های بازاریابی به بازارهای خارجی برای شناخت سلیقه مصرف‌کنندگان و شناسایی فرصت‌های فروش، از اقداماتی است که می‌تواند به توسعه بازار این محصولات کمک کند.
حسنی‌فر با اشاره به اهمیت حضور در رویدادهای تجاری افزود: شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی در داخل و خارج از کشور و گسترش تبلیغات در فضای مجازی، فرصت بیشتری برای معرفی فرش دستباف منطقه و ارتباط با مشتریان فراهم می‌کند.
وی همچنین استفاده از ظرفیت‌های بومی را در توسعه این هنر مهم دانست و گفت: استفاده از پشم مرغوب تولیدشده در استان و مواد رنگ‌زای طبیعی موجود در منطقه می‌تواند به تقویت هویت بومی فرش کمک کند. در کنار آن، لازم است در طرح و رنگ فرش لری متناسب باسلیقه بازار تغییراتی ایجاد شود، به‌گونه‌ای که اصالت و ویژگی‌های سنتی آن نیز حفظ شود.
این کارشناس اشتغال و تعاون خاطرنشان کرد: حمایت از بافندگان، توسعه بازارهای فروش، معرفی هدفمند محصولات و توجه به کیفیت مواد اولیه و سلیقه مصرف‌کنندگان می‌تواند زمینه رونق بیشتر فرش دستباف و تقویت فرصت‌های اشتغال در این حوزه را فراهم کند.
فرش دستباف در شهرستان سلسله علاوه بر اینکه هنری قدیمی و ارزشمند است، می‌تواند زمینه اشتغال و درآمدزایی برای بسیاری از خانواده‌ها را فراهم کند. بااین‌حال، مشکلاتی مانند تأمین سرمایه اولیه، نبود پوشش بیمه برای برخی بافندگان و محدودیت در فروش و صادرات، ادامه فعالیت در این حوزه را دشوار کرده است.
برای رونق بیشتر فرش‌بافی، لازم است در کنار آموزش و حمایت از بافندگان، زمینه فروش بهتر محصولات نیز فراهم شود. ایجاد بازارچه‌های دائمی، معرفی فرش منطقه در نمایشگاه‌ها، تبلیغات در فضای مجازی و توجه به سلیقه خریداران می‌تواند به شناخته‌شدن بیشتر این محصولات کمک کند.
حمایت از بافندگان و توجه به مشکلات آن‌ها می‌تواند زمینه حفظ این هنر سنتی و ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتر را فراهم کند؛ هنری که با تلاش و مهارت بافندگان، به‌ویژه بانوان، همچنان زنده مانده و ظرفیت بیشتری برای رشد و توسعه دارد.
انتهای خبر/ر