به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، توسعه اقتصادی همیشه از مسیر سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و طرح‌های پرهزینه عبور نمی‌کند؛ گاهی یک تصمیم شخصی، اندکی پس‌انداز و اراده‌ای جدی برای تغییر شرایط، می‌تواند نقطه آغاز حرکتی باشد که آثار آن از یک کارگاه فراتر برود و به زندگی خانواده‌های بیشتری گره بخورد.
در گوشه‌ای از شهر ایلام، میدان شهید کشوری میزبان تجربه‌ای از این جنس است؛ کارگاهی که در آن چرم، نخ و ابزارهای تولید، تنها وسایل ساخت کیف و محصولات چرمی نیستند، بلکه بخشی از تلاشی برای ایجاد فرصت‌های تازه در منطقه‌ای هستند که به گفته فعالان آن، به زمینه بیشتری برای اشتغال و سرمایه‌گذاری نیاز دارد.
شکوفه جلیلیان، بانوی کارآفرین ایلامی، با انتخاب این محدوده برای آغاز فعالیت اقتصادی خود، مسیری متفاوت را برگزیده است. او به‌جای آنکه تمام توان مالی خود را در فعالیت‌های رایج بازار به کار بگیرد، پس‌انداز سال‌های گذشته را صرف راه‌اندازی کارگاهی کرده که قرار است هم محل تولید باشد و هم فرصتی برای یادگیری حرفه‌ای و ورود به بازار کار.
این انتخاب، حاصل یک دغدغه قدیمی است؛ اینکه چرا ظرفیت‌های انسانی و اقتصادی ایلام نباید در خود استان به کار گرفته شوند و چرا زنان و جوانان مناطق کم‌برخوردار برای دستیابی به شغل و درآمد، باید با محدودیت فرصت‌ها مواجه باشند؟
سرمایه‌ای که به جای انتظار، به میدان تولید آمد
جلیلیان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» گفت: سال‌ها در زمینه صنایع‌دستی و فعالیت‌های خانگی کار کرده‌ام، اما همیشه این پرسش برایم مطرح بود که چرا باید مصرف‌کننده محصولات دیگران باشیم و نتوانیم در شهر و استان خودمان تولیدی باکیفیت راه‌اندازی کنیم.
وی افزود: به این نتیجه رسیدم که برای ایجاد تغییر، باید از خودمان شروع کنیم و منتظر نمانیم که دیگران برای مناطق کم‌برخوردار فرصت شغلی ایجاد کنند. همین نگاه باعث شد تصمیم بگیرم تجربه و سرمایه‌ای را که طی سال‌ها به دست آورده بودم، در مسیر راه‌اندازی کارگاه چرم‌دوزی به کار بگیرم.
این بانوی کارآفرین با اشاره به نقش باورهای شخصی خود در شکل‌گیری این فعالیت بیان داشت: تأکیدات رهبر شهید درباره تولید، کارآفرینی، امیدآفرینی و استفاده از ظرفیت‌های داخلی همواره برای من الهام‌بخش بوده است و تلاش کردم این نگاه را در یک اقدام عملی به کار بگیرم.
جلیلیان ادامه داد: در ابتدای کار، انتخاب منطقه شهید کشوری برای برخی افراد عجیب بود؛ زیرا تصور می‌کردند فعالیت تولیدی باید در نقاط برخوردارتر شهر شکل بگیرد، اما من معتقدم هر جا استعداد و انگیزه وجود داشته باشد، می‌توان زمینه پیشرفت را فراهم کرد.
میدان شهید کشوری؛ انتخابی فراتر از محل کسب‌وکار
انتخاب محل فعالیت برای این کارآفرین، صرفاً تصمیمی برای اجاره یک فضای مناسب نبوده است.وی می‌گوید می‌توانست فعالیت خود را در محدوده‌های دیگر شهر آغاز کند، اما ترجیح داد به منطقه‌ای برود که از نگاه او، ظرفیت نیروی انسانی و انگیزه یادگیری در آن وجود دارد و در عین حال، به فرصت‌های اقتصادی بیشتری نیازمند است.
وی افزود: وقتی کارگاه را در این منطقه راه‌اندازی کردم، واکنش‌های مثبتی از سوی مردم دریافت کردم. برخی جوانان که ایده‌هایی برای فعالیت اقتصادی داشتند، با دیدن این مجموعه به فکر افتادند که توانایی‌های خود را جدی‌تر دنبال کنند.
به گفته جلیلیان، کارآفرینی در مناطق کم‌برخوردار زمانی می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد که فعالیت اقتصادی به محدوده تولید محدود نماند و زمینه مشارکت مردم، انتقال مهارت و ایجاد درآمد برای خانواده‌ها را نیز فراهم کند.
در چنین شرایطی، یک کارگاه کوچک می‌تواند به حلقه‌ای از یک زنجیره اقتصادی محلی تبدیل شود؛ زنجیره‌ای که از آموزش و تأمین مواد اولیه آغاز می‌شود و تا تولید، عرضه و فروش محصول ادامه پیدا می‌کند.
بدون وام بانکی؛ اتکا به پس‌انداز سال‌های فعالیت
یکی از ویژگی‌های این کارگاه، تأمین هزینه‌های اولیه از محل سرمایه شخصی بنیان‌گذار آن است. جلیلیان می‌گوید برای خرید تجهیزات، آماده‌سازی مکان و آغاز فعالیت تولیدی، از پس‌انداز سال‌های گذشته خود استفاده کرده و تاکنون تسهیلات بانکی یا وام دولتی دریافت نکرده است.
این بانوی کارآفرین اظهار کرد: ترجیح دادم کار را با سرمایه خودم شروع کنم تا فعالیت مجموعه از ابتدا با بدهی‌های بانکی و مشکلات بازپرداخت تسهیلات گره نخورد. البته اگر امکان استفاده از حمایت‌های مناسب وجود داشت، شاید می‌توانستم سریع‌تر توسعه پیدا کنم، اما تلاش کردم با امکانات موجود، کار را به مرحله اجرا برسانم.
با این حال، او معتقد است ادامه مسیر و افزایش ظرفیت تولید، به‌ویژه در شرایطی که تقاضا برای گسترش فعالیت وجود دارد، بدون برخورداری از امکانات بیشتر دشوار خواهد بود.
جلیلیان با اشاره به ظرفیت نهادهای حمایتی گفت: اداره کل صنعت، معدن و تجارت، فرمانداری و بنیاد برکت می‌توانند با بررسی شرایط این مجموعه و ارائه حمایت‌های هدفمند، زمینه توسعه آن را فراهم کنند.
وی افزود: هدفم این است که در صورت فراهم شدن امکانات لازم، کارگاه را به مجموعه‌ای بزرگ‌تر تبدیل کنم و ظرفیت تولید محصولات چرمی در ایلام را افزایش دهم؛ ظرفیتی که می‌تواند در آینده، زمینه فعالیت گسترده‌تر در غرب کشور را نیز فراهم کند.
آموزش مهارت؛ مسیری برای ورود زنان و جوانان به بازار کار
فعالیت کارگاه چرم‌دوزی جلیلیان تنها به تولید محصول محدود نیست. بخش مهمی از برنامه او به آموزش افرادی اختصاص دارد که علاقه‌مند به یادگیری این حرفه هستند، اما ممکن است توان پرداخت هزینه‌های متعارف دوره‌های آموزشی را نداشته باشند.
وی بیان داشت: هزینه آموزش در این مجموعه حدود یک‌چهارم قیمت رایج بازار در نظر گرفته شده است و افرادی که از توان مالی کافی برخوردار نیستند، می‌توانند به‌صورت رایگان آموزش ببینند. هدف ما این است که افراد بتوانند مهارتی کاربردی یاد بگیرند و از آن برای ورود به بازار کار استفاده کنند.
این بانوی کارآفرین با اشاره به حضور زنان خانه‌دار و جوانان جویای کار در میان مراجعه‌کنندگان افزود: تلاش می‌کنیم آموزش‌ها با کیفیت مناسب و در سطح حرفه‌ای برگزار شود تا هنرجویان پس از پایان دوره، توانایی لازم برای انجام کار را به دست آورند.
به گفته او، افرادی که دوره‌های آموزشی را با موفقیت به پایان می‌رسانند، می‌توانند در فرایند تولید مشارکت کنند یا با استفاده از مهارت آموخته‌شده، فعالیت مستقلی را در قالب کسب‌وکار خانگی آغاز کنند.
اهمیت این رویکرد در آن است که آموزش فنی، در صورت اتصال به فرصت‌های واقعی تولید و فروش، می‌تواند از یک دوره آموزشی صرف فراتر برود و به راهی برای کسب درآمد تبدیل شود؛ موضوعی که برای زنان و جوانان فاقد شغل پایدار اهمیت ویژه‌ای دارد.
از کیف و کمربند چرمی تا برنامه توسعه بازار
محصولات چرمی، به دلیل قابلیت استفاده در زندگی روزمره و امکان تنوع در طراحی، ظرفیت حضور در بازارهای مختلف را دارند. کارگاه جلیلیان نیز با تمرکز بر تولید محصولاتی همچون کیف چرمی، کیف پول، کمربند و هدایای چرمی، تلاش می‌کند سهمی از این بازار به دست آورد.
وی گفت: در طراحی محصولات سعی داریم اصالت هنر ایرانی را با سلیقه روز بازار ترکیب کنیم تا تولیدات علاوه بر کیفیت، از نظر ظاهر و کاربرد نیز برای مشتریان جذاب باشند.
جلیلیان با اشاره به برنامه‌های پیش‌رو افزود: برای گسترش فروش، در حال مذاکره با چند فروشگاه اینترنتی و غرفه‌های نمایشگاهی هستیم. اگر بتوانیم مسیر عرضه محصولات را تقویت کنیم، امکان معرفی تولیدات به مشتریان در استان‌های دیگر نیز فراهم خواهد شد.
او توسعه بازار را یکی از پیش‌شرط‌های اصلی افزایش تولید می‌داند؛ زیرا ادامه فعالیت یک واحد تولیدی تنها به توانایی ساخت محصول وابسته نیست و دسترسی به مشتری، شبکه توزیع و امکان رقابت با دیگر تولیدکنندگان نیز در آن نقش تعیین‌کننده دارد.
به اعتقاد این کارآفرین، فراهم شدن زیرساخت‌های لازم برای بازاریابی و فروش می‌تواند در کنار حمایت از تجهیزات و فضای کار، مسیر توسعه فعالیت را هموارتر کند و امکان برنامه‌ریزی برای حضور در بازارهای گسترده‌تر را به وجود آورد.
هفت شغل مستقیم و چشم‌انداز اشتغال برای ۲۰ نفر
بر اساس اعلام جلیلیان، در حال حاضر هفت نفر به‌صورت مستقیم در این کارگاه مشغول فعالیت هستند و شماری دیگر نیز از طریق همکاری در تأمین مواد اولیه، برش‌کاری و انجام بخشی از دوخت‌ها در منزل، به‌صورت غیرمستقیم با مجموعه همکاری می‌کنند.
وی افزود: اگر فضای بزرگ‌تری در اختیار داشته باشیم یا امکانات لازم برای خرید تجهیزات صنعتی‌تر فراهم شود، می‌توانم تعداد نیروهای شاغل مستقیم را به ۲۰ نفر افزایش دهم.
این هدف در صورت تحقق، علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، امکان مشارکت افراد بیشتری در یک فعالیت اقتصادی را فراهم می‌کند. همچنین استفاده از ظرفیت دوخت‌های خانگی می‌تواند زمینه همکاری افرادی را فراهم کند که به دلایل مختلف امکان حضور مستمر در محیط کارگاه را ندارند.
البته تحقق این چشم‌انداز به فراهم شدن شرایط لازم، از جمله تأمین فضای مناسب، تجهیزات، دسترسی به بازار و استمرار سفارش‌ها وابسته است؛ عواملی که در کنار توان مدیریتی و مهارت تولید، آینده یک کسب‌وکار کوچک را تعیین می‌کنند.
حمایت هدفمند؛ حلقه مفقوده توسعه کسب‌وکارهای محلی
جلیلیان معتقد است زنان ایلامی ظرفیت قابل توجهی برای راه‌اندازی مشاغل خرد و خانگی دارند، اما بسیاری از آنان برای تبدیل توانایی‌های خود به فعالیتی درآمدزا، به آموزش، حمایت و دسترسی به بازار نیازمندند.
وی گفت: اگر به زنان فرصت داده شود و اعتمادبه‌نفس آنان تقویت شود، می‌توانند نقش مهمی در اقتصاد خانواده و جامعه ایفا کنند. ایجاد بازارچه‌های محلی، کمک به فروش اینترنتی، فراهم کردن تسهیلات کم‌هزینه و برگزاری دوره‌های آموزشی رایگان می‌تواند زمینه فعالیت افراد بیشتری را فراهم کند.
از نگاه این بانوی کارآفرین، حمایت از تولیدکنندگان کوچک زمانی اثربخش خواهد بود که متناسب با نیاز واقعی آنان طراحی شود. گاهی دسترسی به یک فضای مناسب یا تجهیزات مورد نیاز، بیش از حمایت‌های پراکنده می‌تواند به توسعه کسب‌وکار کمک کند؛ به‌ویژه زمانی که یک مجموعه از مرحله آغاز فعالیت عبور کرده و برای افزایش تولید و جذب نیروی کار بیشتر آماده است.
روایت یک کارگاه و مطالبه‌ای برای آینده
شکوفه جلیلیان در پایان با تأکید بر اینکه فعالیت مجموعه هنوز در ابتدای مسیر توسعه قرار دارد، گفت: من قدمی کوچک برداشته‌ام، اما همین تجربه نشان می‌دهد که در مناطق کم‌برخوردار نیز می‌توان با تکیه بر توانایی‌های موجود، فعالیت اقتصادی ایجاد کرد. امیدوارم با همراهی مردم و حمایت مسئولان، امکان گسترش این کارگاه فراهم شود.
تجربه این بانوی کارآفرین در میدان شهید کشوری ایلام، نمونه‌ای از تلاش فردی برای پیوند دادن تولید با آموزش و اشتغال است؛ تجربه‌ای که ظرفیت‌های آن در گرو استمرار فعالیت، توسعه بازار و فراهم شدن امکانات لازم قرار دارد.
با این حال، تداوم چنین حرکت‌هایی تنها به اراده کارآفرینان وابسته نیست. اگر نهادهای مسئول بتوانند نیازهای واقعی واحدهای کوچک تولیدی را شناسایی کنند و حمایت‌های خود را به سمت رفع موانع عملی هدایت کنند، امکان تبدیل تجربه‌های محدود محلی به فعالیت‌های پایدارتر فراهم خواهد شد.
کارگاه چرم‌دوزی جلیلیان امروز با هفت نیروی مستقیم، آموزش کم‌هزینه و رایگان برای افراد نیازمند و برنامه افزایش اشتغال تا ۲۰ نفر، مسیری را دنبال می‌کند که می‌تواند در صورت تحقق الزامات توسعه، به ایجاد فرصت‌های اقتصادی بیشتر در ایلام کمک کند؛ مسیری که نقطه آغاز آن، تصمیم یک زن برای تبدیل پس‌انداز سال‌های فعالیت خود به فرصتی برای تولید و توانمندسازی بوده است.
انتهای خبر/ر