به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، حضور مستمر مردم در صحنههای اجتماعی و سیاسی، یکی از مهمترین جلوههای مشارکت عمومی در تحولات کشور به شمار میرود؛ حضوری که در بزنگاههای مختلف، از دوران جنگ و بحرانهای امنیتی گرفته تا مناسبتها و رویدادهای ملی، خود را در قالب راهپیماییها، تجمعات و برنامههای عمومی نشان داده است.
در استان ایلام نیز، بهعنوان یکی از مناطق درگیر جنگ، خاطره حضور مردم در شرایط دشوار تاریخی همچنان در حافظه جمعی جامعه زنده است. ایلام در سالهای جنگ بارها هدف حملات قرار گرفت و مردم این استان در کنار نیروهای نظامی و امدادی، بخشی از بار سنگین آن دوران را بر دوش کشیدند.
اکنون نیز مردم ایلام و دیگر نقاط کشور طی ۲۰۰ شب متوالی در میدان حضور داشتهاند. استمرار این حضور، از نگاه حاضران، صرفاً یک تجمع مقطعی نیست؛ بلکه نمادی از تداوم احساس مسئولیت اجتماعی و تأکید بر حفظ انسجام ملی در شرایط حساس تلقی میشود.
در این میان، حضور گروههای مختلف اجتماعی در کنار یکدیگر، از خانوادهها و جوانان گرفته تا اقشار مختلف جامعه، تصویری از مشارکت عمومی را به نمایش گذاشته است. برگزارکنندگان این حضور را نشانهای از پیوند اجتماعی و تأکید بر حفظ وحدت کشور میدانند.
از خاطرات جنگ تا حضور امروز
علی میرزایی کارشناس مسائل سیاسی درباره اهمیت استمرار حضور مردم در شرایط بحرانی گفت: در بررسی رفتار اجتماعی مردم ایران در دورههای مختلف، باید به تجربه تاریخی آنها توجه کرد. جامعهای که سالهای جنگ را تجربه کرده، نسبت به مفهوم امنیت ملی، تمامیت ارضی و انسجام اجتماعی حساسیت ویژهای دارد.
وی ادامه میدهد: استانهایی مانند ایلام، خوزستان و کرمانشاه تجربه مستقیمتری از جنگ دارند و خاطرات مربوط به آن دوره همچنان در میان خانوادهها و نسلهای مختلف منتقل میشود؛ بنابراین طبیعی است که در شرایطی که مردم احساس میکنند امنیت و انسجام کشور با تهدید مواجه است، بخشی از جامعه واکنش خود را با حضور در عرصه عمومی نشان دهد.
این کارشناس مسائل سیاسی درباره حضور ۲۰۰ شبه مردم در میدان نیز اظهار میکند: تداوم حضور، از منظر جامعهشناسی سیاسی، با حضور مقطعی تفاوت دارد. وقتی یک حرکت اجتماعی برای مدت طولانی ادامه پیدا میکند، نشاندهنده شکلگیری نوعی احساس تعلق و مسئولیت جمعی در میان مشارکتکنندگان است؛ البته برای ارزیابی دقیق ابعاد این حضور، باید اطلاعات میدانی، تعداد مشارکتکنندگان و ترکیب اجتماعی آنها نیز بررسی شود.
وی با اشاره به نقش وحدت اجتماعی میافزاید: در شرایط بحران، یکی از مهمترین مؤلفههای ثبات اجتماعی، امکان گفتگو و حفظ ارتباط میان گروههای مختلف جامعه است. حضور اقشار متفاوت در کنار یکدیگر میتواند یکی از جلوههای این همبستگی باشد.
به گفته این کارشناس، تجربه جنگ نشان داده است که اختلافات اجتماعی در شرایط تهدید خارجی میتواند تحتتأثیر احساس تعلق ملی قرار گیرد. با این حال، استمرار انسجام اجتماعی در بلندمدت نیازمند توجه همزمان به مطالبات، دغدغهها و مسائل اقتصادی و اجتماعی مردم نیز هست.
دانشگاه و تحلیل نقش سرمایه اجتماعی در شرایط بحرانی
حجتالاسلام مهدی اکبرنژاد استاد دانشگاه ایلام نیز درباره اهمیت سرمایه اجتماعی و نقش مردم در حفظ انسجام جامعه گفت: سرمایه اجتماعی مجموعهای از اعتماد، ارتباطات و احساس تعلق میان افراد یک جامعه است. هر اندازه این پیوندها در جامعه قویتر باشد، جامعه در مواجهه با بحرانها ظرفیت بیشتری برای همکاری و عبور از شرایط دشوار خواهد داشت.
وی با اشاره به تجربه مردم ایلام میگوید: ایلام از استانهایی است که جنگ را نه از طریق روایتهای دور، بلکه به شکل مستقیم تجربه کرده است. بخشی از هویت اجتماعی این منطقه با مفهوم مقاومت، مهاجرت اجباری، بازسازی و بازگشت مردم به شهرها گره خورده است. این پیشینه تاریخی در تحلیل رفتار اجتماعی امروز مردم استان قابل توجه است.
این استاد دانشگاه ادامه میدهد: حضور طولانیمدت مردم در یک حرکت عمومی را میتوان از منظرهای مختلف بررسی کرد؛ از احساس تعلق سیاسی و ملی گرفته تا همبستگی اجتماعی و نگرانی نسبت به آینده کشور؛ بنابراین نمیتوان چنین پدیدهای را صرفاً با یک عامل توضیح داد.
وی درباره تلاش برای کشاندن اختلافات به خیابانها نیز میگوید: در هر جامعهای که با بحران امنیتی مواجه است، افزایش تنش اجتماعی میتواند هزینههای سنگینی ایجاد کند. حفظ آرامش، گفتگو و جلوگیری از تبدیل اختلافات سیاسی به درگیری اجتماعی، برای ثبات کشور اهمیت دارد.
این استاد دانشگاه تأکید میکند: البته انسجام اجتماعی زمانی پایدار خواهد بود که مردم احساس کنند صدای آنها شنیده میشود و امکان بیان مطالباتشان در چارچوبهای قانونی وجود دارد؛ بنابراین مشارکت عمومی و گفتگوی اجتماعی باید در کنار حفظ امنیت و ثبات مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: اگر حضور مردم در میدان را یک پیام اجتماعی بدانیم، این پیام را میتوان در دو سطح بررسی کرد؛ یک سطح، تأکید بر حفظ تمامیت ارضی و امنیت کشور و سطح دیگر، مطالبه برای حفظ پیوند میان مردم و ساختارهای رسمی است. تحلیل دقیق این موضوع نیازمند بررسی دیدگاههای متنوع جامعه است.
مردم ایلام خاطره روزهای سخت را فراموش نکردهاند
حجتالاسلاموالمسلمین الهنور کریمیتبار، امامجمعه ایلام، نیز با اشاره به سابقه تاریخی مردم استان در دوران جنگ، اظهار میکند: مردم ایلام در دوران دفاع مقدس نشان دادند که در سختترین شرایط نیز پای کشور و انقلاب ایستادهاند. این مردم سالها در معرض حملات دشمن قرار داشتند و با وجود مشکلات فراوان، شهرها و روستاهای خود را رها نکردند و پس از پایان جنگ نیز در مسیر بازسازی استان تلاش کردند.
وی ادامه میدهد: امروز نیز آنچه در میدان مشاهده میشود، ادامه همان روحیه حضور و مسئولیتپذیری مردم است. حضور مردم در کنار یکدیگر، فارغ از تفاوتهای اجتماعی، میتواند پیام روشنی درباره اهمیت وحدت و انسجام ملی داشته باشد.
امامجمعه ایلام با اشاره به استمرار حضور مردم در ۲۰۰ شب گفت: مردم اگر احساس کنند کشور و امنیت آنها در معرض تهدید قرار دارد، نسبت به سرنوشت کشور بیتفاوت نخواهند بود. مردم ایلام نیز به دلیل سابقهای که از دوران جنگ دارند، اهمیت امنیت و وحدت را بهخوبی درک میکنند.
کریمیتبار با تأکید بر نقش رهبری در شرایط بحرانی اظهار میکند: در مقاطع حساس، جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفظ آرامش، هوشیاری و پرهیز از اختلاف است. مردم باید مراقب باشند که دشمن نتواند از اختلافات و شکافهای اجتماعی برای ایجاد ناامنی استفاده کند.
وی درباره ضرورت حفظ وحدت ملی نیز میگوید: ایران متعلق به همه مردم ایران است و همه اقوام، مذاهب و گروههای اجتماعی در ساختن آینده کشور سهم دارند. آنچه میتواند کشور را در برابر تهدیدها مقاوم کند، حفظ همین پیوند ملی و جلوگیری از ایجاد شکاف میان مردم است.
امامجمعه ایلام همچنین با اشاره به خاطرات مردم استان از دوران جنگ تأکید کرد: نسلی که بمباران، آوارگی و سختیهای جنگ را دیده است، قدر امنیت را میداند. انتقال این تجربه به نسل جوان نیز اهمیت دارد تا بدانند امنیت و تمامیت ارضی کشور دستاوردی نیست که بتوان نسبت به آن بیتفاوت بود.
استمرار حضور و اهمیت انسجام اجتماعی
حضور ۲۰۰ شبه مردم در شرایطی ادامه یافته است که جامعه با مجموعهای از مسائل و تحولات داخلی و خارجی مواجه بوده است. فارغ از دیدگاههای مختلف سیاسی، اصل مشارکت شهروندان در عرصه عمومی را میتوان بخشی از پویایی جامعه دانست.
تجربه تاریخی استان ایلام نیز نشان میدهد که مردم این منطقه در طول دهههای گذشته با بحرانهای بزرگی روبهرو بودهاند. خاطره جنگ و مقاومت مردم در برابر حملات، بخشی از هویت تاریخی استان را تشکیل داده و همچنان در روایتهای خانوادگی و اجتماعی بازتاب دارد.
ازسویدیگر، استمرار انسجام اجتماعی تنها به حضور در یک میدان یا یک رویداد محدود نمیشود. حفظ گفتگو، توجه به مطالبات عمومی، مشارکت قانونی شهروندان، تقویت اعتماد اجتماعی و مقابله با خشونت و شکاف اجتماعی، از جمله عواملی است که میتواند به تداوم همبستگی در جامعه کمک کند.
در چنین شرایطی، حضور مردم در کنار یکدیگر را میتوان یکی از جلوههای مشارکت اجتماعی دانست؛ حضوری که برای بخشی از جامعه حامل پیام حمایت از امنیت، تمامیت ارضی و آینده کشور است و همزمان ضرورت توجه به خواستهها و دیدگاههای متنوع شهروندان را نیز یادآوری میکند.
ایلام، استانی که سالهای جنگ را از نزدیک تجربه کرده، امروز نیز شاهد حضور مردمی است که خاطره آن روزها را در ذهن دارند. روایت این حضور، در نهایت به یک مفهوم مشترک بازمیگردد: اهمیت ایران، امنیت و ضرورت حفظ پیوندهای اجتماعی در روزهای دشوار.
انتهای خبر/ر