به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، دامپزشکی تنها نهادی برای درمان و مراقبت از دامها نیست؛ بخش مهمی از زنجیره تأمین امنیت غذایی، کنترل بیماریهای مشترک انسان و دام و صیانت از سلامت عمومی جامعه به عملکرد این مجموعه وابسته است. در استان ایلام، با توجه به ظرفیت قابل توجه دامپروری، فعالیت واحدهای متعدد تولیدی و همچنین قرار گرفتن مرز مهران در مسیر تردد گسترده زائران اربعین، وظایف دامپزشکی ابعاد گستردهتری پیدا میکند.
در همین راستا، وضعیت سرمایه دامی استان، اقدامات انجامشده برای کنترل بیماریها، میزان واکسیناسیون، ظرفیتهای تولیدی و آزمایشگاهی، نظارت بر فرآوردههای خام دامی و عملکرد دامپزشکی در مرز مهران را با وهاب پیرانی، مدیرکل دامپزشکی استان ایلام در میان گذاشتهایم.
دامپزشکی چه جایگاهی در تأمین سلامت عمومی و امنیت غذایی استان دارد و در حال حاضر چه میزان سرمایه دامی تحت مدیریت این مجموعه قرار دارد؟
دامپزشکی یکی از ارکان اصلی تأمین بهداشت عمومی، حفظ امنیت غذایی و صیانت از سرمایههای دامی کشور است. در استان ایلام نیز با توجه به ظرفیت قابل توجه دامپروری، این موضوع اهمیت ویژهای دارد.
در حال حاضر حدود ۲ میلیون و 400 هزار واحد دامی در استان تحت مدیریت و نظارت دامپزشکی قرار دارد و تلاش ما این است که با برنامهریزی دقیق و اجرای عملیات پیشگیرانه، از بروز و گسترش بیماریهای دامی جلوگیری کنیم.
دام و طیور تنها یک ظرفیت تولیدی نیستند، بلکه بخشی از سرمایه اقتصادی و معیشتی مردم استان به شمار میروند و حفاظت از این سرمایه نیازمند اقدامات مستمر بهداشتی و پیشگیرانه است.
ایلام از نظر ظرفیتهای دامپروری چه جایگاهی دارد و چه زیرساختهایی در این حوزه فعال است؟
استان ایلام به دلیل برخورداری از اقلیمهای متنوع و وجود مناطق ییلاقی و قشلاقی، از گذشته ظرفیت قابل توجهی در زمینه پرورش دام سبک داشته است. استفاده مطلوب از این ظرفیت نیازمند توسعه زیرساختها و رعایت الزامات بهداشتی است.
در بخش تولید، در حال حاضر ۳۹۶ واحد مرغداری صنعتی با ظرفیت حدود ۸ میلیون و ۱۰۰ هزار قطعه جوجهریزی در هر دوره در استان فعالیت دارند. همچنین ۵ واحد مرغ تخمگذار، ۳ واحد پرورش بوقلمون، ۹۱۱ واحد نیمهصنعتی و صنعتی گاوداری، ۱۱۳ هزار کندوی زنبور عسل و ۲۸۲ واحد پرورش آبزیان سردابی و گرمابی در استان فعال هستند.
این مجموعه ظرفیتها نشان میدهد که دامپزشکی باید همزمان در بخشهای مختلف تولید، از دام و طیور گرفته تا آبزیان و زنبور عسل، حضور مؤثر و مستمر داشته باشد.
یکی از مهمترین وظایف دامپزشکی، پیشگیری از بیماریهاست. در سال گذشته چه میزان واکسیناسیون انجام شد؟
یکی از مهمترین راهبردهای ما در حوزه دامپزشکی، حرکت از درمان به سمت پیشگیری است. سالانه بیش از ۸ میلیون نوبتسر واکسیناسیون در استان انجام میشود که واکسنهایی مانند تب برفکی، PPR و بروسلوز را شامل میشود.
نکته مهم این است که حدود نیمی از این عملیات با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، اکیپهای برونسپاری و امکانات موجود در این بخش انجام میشود.
همچنین در سال گذشته حدود ۷ میلیون نوبت واکسیناسیون بهصورت کاملاً رایگان برای بهرهبرداران انجام شد که این موضوع نقش مهمی در کاهش هزینههای دامداران و افزایش پوشش واکسیناسیون دارد.
بخش خصوصی چه نقشی در اجرای برنامههای دامپزشکی استان دارد؟
بدون استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، اجرای گسترده عملیاتهای میدانی با دشواری مواجه خواهد بود. در حال حاضر زیرساخت درمانی استان شامل ۴ بیمارستان، ۱۸ درمانگاه و ۴۵ داروخانه دامپزشکی است.
بخش خصوصی در کنار مجموعه دولتی، در واکسیناسیون، درمان، ارائه خدمات دارویی و سایر اقدامات تخصصی نقش مهمی دارد و ما تلاش میکنیم از این ظرفیت به شکل هدفمند استفاده کنیم.
وضعیت کنترل بیماریهای مشترک انسان و دام در استان چگونه است؟
کنترل بیماریهای مشترک بین انسان و دام یکی از مهمترین مأموریتهای دامپزشکی است؛ زیرا این بیماریها مستقیماً با سلامت جامعه ارتباط دارند.
واکسیناسیون گسترده، پایش مستمر، نمونهبرداری، تشخیص آزمایشگاهی و بازدیدهای میدانی مجموعه اقداماتی است که در این زمینه انجام میشود. هدف اصلی ما این است که بیماری پیش از آنکه به مرحله گسترده و خسارتزا برسد، شناسایی و کنترل شود.
در همین راستا، امسال نیز از ابتدای سال تاکنون ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار نوبتسر واکسیناسیون در قالب ۲۲ عملیات مبارزهای انجام شده است.
در حوزه طیور و مقابله با بیماریهای این بخش چه اقداماتی صورت گرفته است؟
بخش طیور به دلیل حجم بالای تولید و جوجهریزی، نیازمند پایش مستمر است. در سال گذشته بر ۹۴ میلیون نوبتسر واکسیناسیون صنعتی طیور نظارت انجام شد.
همچنین پایش زیستگاههای پرندگان و انجام آزمایشهای تخصصی در دستور کار قرار دارد. در این بخش بیش از ۱۰ هزار آزمایش تخصصی انجام شده است.
این اقدامات به ما کمک میکند بیماریها را در مراحل اولیه شناسایی کرده و اجازه ندهیم یک بیماری در واحدهای تولیدی گسترش پیدا کند.
آزمایشگاه دامپزشکی چه نقشی در تصمیمگیریهای این حوزه دارد؟
آزمایشگاه در واقع بازوی تشخیصی دامپزشکی است. تصمیمگیری دقیق در حوزه بیماریهای دام و طیور بدون تشخیص آزمایشگاهی امکانپذیر نیست.
در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۷ هزار آزمایش تخصصی در آزمایشگاه مرکزی رفرنس ادارهکل دامپزشکی استان انجام شد. این حجم از آزمایشها نشاندهنده اهمیت تشخیص دقیق در برنامهریزیهای بهداشتی و مدیریتی است.
هرچه تشخیص دقیقتر و سریعتر باشد، امکان واکنش بهموقع و جلوگیری از خسارتهای احتمالی نیز افزایش پیدا میکند.
نظارت بر مراکز عرضه فرآوردههای خام دامی چگونه انجام میشود؟
سلامت فرآوردههای خام دامی ارتباط مستقیمی با سلامت مردم دارد و به همین دلیل نظارت بر این بخش از وظایف جدی دامپزشکی است.
در سال گذشته حدود ۶۳ هزار مورد بازدید میدانی از مراکز تولید، عرضه و نگهداری فرآوردههای خام دامی انجام شد. در این بازدیدها وضعیت بهداشتی مراکز، شرایط نگهداری و عرضه محصولات و رعایت ضوابط مورد بررسی قرار میگیرد.
.jpg)
رویکرد ما در این حوزه، پیشگیری و برخورد با تهدیداتی است که میتواند سلامت عمومی جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
زنجیره تولید و فرآوری محصولات دامی در استان چه وضعیتی دارد؟
خوشبختانه زنجیره ارزش در بخش دام و طیور استان از ظرفیت قابل توجهی برخوردار است. در حال حاضر ۱۹ کارخانه خوراک دام، ۲ کشتارگاه صنعتی طیور، یک کشتارگاه صنعتی دام، ۱۰ کشتارگاه سنتی، ۵ واحد بستهبندی و ۱۳ مرکز قطعهبندی در استان فعالیت دارند.
وجود این زنجیره به معنای آن است که دامپزشکی باید از مرحله تولید تا فرآوری و عرضه، نظارت بهداشتی خود را دنبال کند.
با توجه به اهمیت مرز مهران و حضور میلیونها زائر در ایام اربعین، دامپزشکی چه وظیفهای در این مرز بر عهده دارد؟
مرز مهران در ایام اربعین شرایط ویژهای دارد و حجم بالای تردد زائران، ضرورت تشدید نظارتهای بهداشتی را دوچندان میکند.
در همین راستا، به منظور صیانت از سلامت زائران اربعین، یک طرح ۱۵ روزه با مشارکت ۲۶ اکیپ عملیاتی اجرا شد.
در جریان این طرح، ۲ هزار و ۴۲۸ مورد بازرسی انجام گرفت و بیش از ۳ تن فرآورده غیربهداشتی ضبط و معدوم شد.
همچنین نظارت بر ۴۵۷ تن محمولههای مواکب انجام شد و اکیپهای دامپزشکی بهصورت شبانهروزی در این حوزه فعالیت کردند.
هدف اصلی ما این بود که فرآوردههای خام دامی مورد استفاده در مواکب و مراکز عرضه، از نظر بهداشتی در شرایط قابل قبول قرار داشته باشند و سلامت زائران با تهدید مواجه نشود.
با توجه به حجم فعالیتها، ساختار دامپزشکی استان از نظر نیروی انسانی و واحدهای اجرایی چگونه است؟
ادارهکل دامپزشکی استان در قالب ۱۹ واحد اداری در سطح ۱۲ شهرستان و بخشهای تابعه فعالیت میکند.
گستردگی جغرافیایی استان، پراکندگی واحدهای تولیدی و وجود مناطق عشایری و دامداریهای مختلف، کار دامپزشکی را به یک فعالیت کاملاً میدانی تبدیل کرده است.
به همین دلیل تلاش کردهایم با سازماندهی نیروها، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و اجرای عملیات هدفمند، خدمات را تا حد امکان به نقاط مختلف استان برسانیم.
با توجه به آمارهای ارائهشده، مهمترین اولویت دامپزشکی استان در ادامه مسیر چیست؟
اولویت اصلی ما همچنان پیشگیری، کنترل بیماریها و صیانت از سرمایه دامی استان است.
وقتی درباره میلیونها واحد دامی، دهها میلیون نوبتسر واکسیناسیون طیور، هزاران آزمایش تخصصی و دهها هزار بازدید بهداشتی صحبت میکنیم، در واقع درباره یک زنجیره بههمپیوسته برای حفظ سلامت مردم و اقتصاد استان صحبت میکنیم.
دامپزشکی فقط زمانی دیده نمیشود که بیماری اتفاق افتاده باشد؛ بخش مهمی از مأموریت ما این است که با اقدامات پیشگیرانه اجازه ندهیم بیماری ایجاد یا گسترده شود.
در همین راستا، از ابتدای سال جاری تاکنون نیز ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار نوبتسر واکسیناسیون در قالب ۲۲ عملیات مبارزهای انجام شده و این روند با جدیت ادامه خواهد داشت.
اگر بخواهید عملکرد دامپزشکی استان را در یک جمله برای مردم تشریح کنید، چه میگویید؟
دامپزشکی در کنار دامدار، تولیدکننده و مردم ایستاده است تا هم از سرمایه دامی استان صیانت کند و هم سلامت غذایی جامعه را تضمین کند. استمرار واکسیناسیون، پایش بیماریها، تشخیص آزمایشگاهی، نظارت بر فرآوردههای خام دامی و حضور میدانی، مجموعه اقداماتی است که برای تحقق همین هدف دنبال میشود.
انتهای خبر/ر