به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، روز پزشک فرصتی برای قدردانی از جامعه پزشکی و در عین حال بازخوانی مهمترین مسائل نظام سلامت است؛ جامعهای که در کنار دستاوردهای علمی و توسعه خدمات درمانی، با چالشهایی مانند کمبود نیروی متخصص، فشار کاری، مهاجرت پزشکان و نابرابری امکانات مواجه است. در استان ایلام نیز پزشکان با وجود محدودیتهای زیرساختی و شرایط خاص جغرافیایی، همچنان در خط مقدم خدمت به مردم قرار دارند.
روزی برای پاسداشت علم و اخلاق پزشکی
اول شهریورماه در تقویم رسمی کشور به مناسبت زادروز حکیم ابوعلی سینا، بهعنوان روز پزشک گرامی داشته میشود؛ مناسبتی که فراتر از یک عنوان تقویمی، یادآور جایگاه علم، اخلاق و مسئولیت اجتماعی در حرفه پزشکی است.
ایران از گذشتههای دور یکی از خاستگاههای مهم دانش پزشکی بوده و چهرههایی مانند ابوعلی سینا، محمد زکریای رازی و سید اسماعیل جرجانی، میراثی ارزشمند از پیوند دانش و خدمت به انسان برجای گذاشتهاند. از همین منظر، پزشکی در فرهنگ ایرانی و اسلامی تنها یک شغل تخصصی تلقی نشده، بلکه حرفهای همراه با مسئولیت انسانی و اخلاقی است.
امروز نیز پزشکان در یکی از حساسترین عرصههای خدمت عمومی فعالیت میکنند؛ عرصهای که کوچکترین اختلال در آن میتواند مستقیماً بر کیفیت زندگی و سلامت مردم تأثیر بگذارد؛ بنابراین روز پزشک، علاوه بر تجلیل از این قشر، فرصتی برای توجه به شرایطی است که پزشکان در آن به ارائه خدمات درمانی میپردازند.
پزشکی ایران؛ از توسعه دانش تا تولید داخلی
نظام سلامت ایران طی دهههای گذشته مسیر قابلتوجهی از توسعه را طی کرده است. گسترش دانشگاههای علوم پزشکی، افزایش ظرفیت آموزش پزشکان و متخصصان، توسعه شبکه بهداشت و درمان و رشد توانمندی کشور در تولید دارو و تجهیزات پزشکی، بخشی از این مسیر به شمار میرود.
گسترش خانههای بهداشت و مراکز جامع سلامت در مناطق شهری و روستایی نیز موجب شده خدمات بهداشتی و درمانی نسبت به گذشته دسترسی گستردهتری داشته باشد. در کنار این موضوع، فعالیت مراکز دانشگاهی و پژوهشی و ورود محققان ایرانی به حوزههایی همچون ژنتیک، سلولهای بنیادی و درمانهای نوین، ظرفیت علمی کشور را افزایش داده است.
توسعه تولید داخلی دارو نیز یکی از مهمترین دستاوردهای این حوزه محسوب میشود؛ اقدامی که در شرایط تحریم و محدودیتهای بینالمللی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. با این حال، پیشرفت علمی زمانی میتواند به رضایت عمومی منجر شود که امکانات، نیروی انسانی و خدمات تخصصی نیز متناسب با نیاز جمعیت توسعه پیدا کند.
چالشهایی که جامعه پزشکی با آن روبهرو است
در کنار این دستاوردها، جامعه پزشکی با مسائل متعددی مواجه است. یکی از مهمترین دغدغهها، توزیع نامتوازن نیروی متخصص و امکانات درمانی در کشور است. در برخی مناطق برخوردار، دسترسی به پزشک متخصص و تجهیزات پیشرفته آسانتر است، اما مناطق محروم و مرزی همچنان برای تأمین برخی خدمات تخصصی با محدودیت مواجهاند.
مهاجرت پزشکان نیز یکی دیگر از موضوعات مهم نظام سلامت است. عوامل اقتصادی، شرایط کاری، فرصتهای شغلی و چشمانداز آینده حرفهای میتواند در تصمیم برخی پزشکان برای مهاجرت تأثیرگذار باشد. خروج نیروهای متخصص، علاوه بر کاهش سرمایه انسانی، هزینههای آموزش و تربیت نیروی جدید را نیز افزایش میدهد.
از سوی دیگر، فشار کاری بالا، شیفتهای طولانی و مسئولیت سنگین حرفه پزشکی، از جمله مسائلی است که بر کیفیت زندگی شغلی پزشکان اثر میگذارد. به همین دلیل، حمایت از جامعه پزشکی نباید تنها به تقدیرهای مناسبتی محدود شود، بلکه باید در قالب سیاستهای پایدار رفاهی، حرفهای و شغلی دنبال شود.
ایلام؛ جایی که نیاز درمانی با محدودیتها گره خورده است
استان ایلام به دلیل شرایط جغرافیایی، مرزی بودن، پراکندگی جمعیت در برخی مناطق و فاصله از مراکز بزرگ درمانی کشور، نیازمند توجه ویژه در حوزه سلامت است.
طی سالهای گذشته اقدامات مختلفی برای توسعه مراکز درمانی و افزایش ظرفیت خدمات سلامت در استان انجام شده است، اما همچنان در برخی حوزهها فاصله میان نیاز مردم و ظرفیت موجود احساس میشود. کمبود برخی پزشکان متخصص، محدودیت تجهیزات پیشرفته و ضرورت تقویت زیرساختهای درمانی از جمله موضوعاتی است که میتواند زمینه مراجعه بیماران به استانهای دیگر را فراهم کند.
این مسئله تنها یک موضوع درمانی نیست؛ بلکه آثار اقتصادی و اجتماعی نیز به همراه دارد. بیماری که برای دریافت خدمات تخصصی مجبور به سفر به خارج از استان میشود، علاوه بر هزینه درمان، باید هزینههای رفتوآمد، اقامت و همراه بیمار را نیز متحمل شود.
در چنین شرایطی، تقویت زیرساختهای درمانی ایلام و ایجاد انگیزه برای حضور پزشکان متخصص میتواند نقش مهمی در کاهش این هزینهها و افزایش رضایت مردم داشته باشد.
پزشکان ایلام؛ خدمت در شرایط دشوار
با وجود محدودیتهای موجود، جامعه پزشکی ایلام طی سالهای گذشته نقش مهمی در ارائه خدمات به مردم داشته است. تجربه دوران کرونا نمونهای روشن از مسئولیتپذیری پزشکان و کادر درمان بود؛ روزهایی که مراکز درمانی با فشار بیسابقه مواجه بودند و کادر سلامت در خط مقدم مقابله با بیماری قرار داشتند.
اما استمرار خدمت مطلوب نیازمند فراهم شدن شرایط مناسب برای ارائه خدمت است. اگر پزشک متخصص در یک منطقه با امکانات محدود، حجم بالای مراجعه و کمبود نیروی انسانی مواجه باشد، طبیعی است که فشار کاری افزایش پیدا کند.
از این منظر، توجه به پزشکان مناطق کمتر برخوردار باید بخشی از سیاست عدالت درمانی باشد؛ سیاستی که همزمان با توسعه بیمارستانها و تجهیزات، برای ماندگاری نیروی متخصص نیز برنامه داشته باشد.
روز پزشک باید فرصتی برای شنیدن دغدغهها باشد
میلاد منتنیا، کارشناس مسائل بهداشتی، در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» اظهار کرد: روز پزشک تنها یک مناسبت نمادین نیست، بلکه فرصتی برای توجه به نیازها و مشکلات این قشر مهم در جامعه است.
وی پزشکان را یکی از ارکان اصلی نظام سلامت دانست و افزود: بدون حضور پزشکان و نیروهای متخصص، بسیاری از برنامههای حوزه بهداشت و درمان امکان تحقق نخواهد داشت.
منتنیا با اشاره به موضوع مهاجرت پزشکان ادامه داد: اگر پزشکان احساس کنند حمایت کافی از آنان وجود ندارد و فرصت رشد و پیشرفت محدود است، احتمال انتخاب مسیرهای شغلی در خارج از کشور افزایش پیدا میکند و این مسئله در آینده میتواند برای نظام سلامت مشکلآفرین باشد.
این کارشناس مسائل بهداشتی درباره شرایط ایلام نیز گفت: پزشکان در این استان با مشکلات بیشتری از جمله کمبود امکانات، کمبود برخی متخصصان و فشار کاری مواجهاند و لازم است مسئولان در زمینه تأمین امکانات و حمایتهای رفاهی از جامعه پزشکی توجه بیشتری داشته باشند.
حفظ سرمایه انسانی نیازمند حمایت است
احمد حیدری، استاد دانشگاه آزاد ایلام، نیز در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» با اشاره به پیشرفتهای پزشکی کشور گفت: ایران در دهههای اخیر در بسیاری از حوزههای پزشکی پیشرفت قابلتوجهی داشته و توسعه شبکه آموزشی و پژوهشی، یکی از نقاط قوت نظام سلامت محسوب میشود.
وی افزود: کشور امروز از پزشکان جوان و توانمندی برخوردار است که میتوانند آینده حوزه سلامت را تضمین کنند، اما برای حفظ این سرمایه انسانی باید شرایط مناسبتری از نظر کار، رفاه و امنیت شغلی فراهم شود.
حیدری با اشاره به وضعیت ایلام تصریح کرد: دانشگاه علوم پزشکی استان تلاشهای زیادی انجام داده است، اما کمبود پزشک متخصص و برخی تجهیزات پیشرفته همچنان وجود دارد و در مواردی موجب میشود بیماران برای دریافت خدمات تخصصی به خارج از استان مراجعه کنند.
وی تأکید کرد: جذب نیروی متخصص و ارتقای زیرساختهای درمانی باید همزمان دنبال شود تا ظرفیتهای موجود در استان به شکل مطلوبتری مورداستفاده قرار گیرد.
پزشکی؛ پیوند علم با مسئولیت انسانی
حجتالاسلام سید محمدباقر هاشمی، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی ایلام، نیز در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» پزشکی را فراتر از یک حرفه دانست و اظهار کرد: پزشکی علاوه بر تخصص علمی، با مسئولیت اخلاقی و انسانی همراه است.
وی افزود: در فرهنگ دینی، حفظ جان انسانها از ارزشهای مهم محسوب میشود و پزشکان در مسیر خدمت بهسلامت مردم نقش ویژهای دارند.
هاشمی با اشاره به فداکاری جامعه پزشکی در شرایط دشوار گفت: روز پزشک فرصتی است تا جامعه و مسئولان نسبت به جایگاه این قشر توجه بیشتری داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: پزشکان ایلام نیز با وجود مشکلات موجود، همواره در مسیر خدمت به مردم فعالیت کردهاند و لازم است در کنار توجه فرهنگی به جایگاه پزشکان، برای رفع مشکلات معیشتی و کاری آنان نیز برنامهریزی شود.
روز پزشک؛ فرصتی برای تصمیمهای ماندگار
روز پزشک اگر تنها به تبریک و تقدیر محدود شود، بخش مهمی از فلسفه این مناسبت نادیده گرفته خواهد شد. این روز میتواند فرصتی برای بررسی وضعیت نظام سلامت، شنیدن صدای پزشکان و شناسایی موانعی باشد که در مسیر خدمترسانی آنان وجود دارد.
برای استانی مانند ایلام، توجه به عدالت درمانی اهمیت بیشتری دارد. توسعه تجهیزات پزشکی، افزایش ظرفیت مراکز درمانی، جذب و ماندگاری پزشکان متخصص و کاهش فشار کاری کادر درمان، مجموعهای از اقداماتی است که میتواند کیفیت خدمات سلامت را ارتقا دهد.
جامعه پزشکی نیز مانند هر بخش دیگری از جامعه، علاوه بر مسئولیتهای حرفهای، نیازمند حمایت و امنیت شغلی است. انتظار از پزشک برای خدمت در سختترین شرایط زمانی میتواند نتیجه مطلوب داشته باشد که امکانات و شرایط لازم برای این خدمت نیز فراهم باشد.
روز پزشک، یادآور میراث ابوعلی سینا و دیگر بزرگان طب ایرانی و اسلامی و فرصتی برای قدردانی از پزشکانی است که سلامت مردم را بر عهده دارند. ایران در حوزه پزشکی دستاوردهای قابلتوجهی به دست آورده، اما استمرار این مسیر نیازمند توجه همزمان به علم، زیرساخت و سرمایه انسانی است.
در ایلام نیز پزشکان با وجود محدودیتهای موجود به خدمت ادامه میدهند؛ اما برای رسیدن به عدالت واقعی در سلامت، توسعه امکانات و جذب و ماندگاری متخصصان باید جدیتر دنبال شود.
پاسداشت روز پزشک تنها با یک تبریک در تقویم محقق نمیشود؛ بلکه زمانی معنا پیدا میکند که جامعه و مسئولان برای رفع دغدغههای این قشر و فراهم کردن شرایط مناسب برای خدمت آنان اقدام کنند. حفظ سرمایه انسانی پزشکی، در نهایت به معنای حفظ سلامت مردم و تضمین آینده نظام سلامت کشور است.
انتهای خبر/ر