به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، رشد جمعیت شهری بدون توسعه همزمان زیرساختها، آرامآرام چهره شهر را تغییر میدهد؛ از افزایش تقاضا برای مسکن و فشار بر معابر گرفته تا کمبود فضای پارک و شکلگیری گرههای ترافیکی. ایلام نیز طی سالهای اخیر با همین مسئله روبهرو شده است؛ شهری که اگرچه از نظر وسعت و جمعیت در شمار کلانشهرها قرار نمیگیرد، اما در بسیاری از ساعات روز با ترافیکی سنگین و فرسایشی مواجه است. نبود پارکینگ کافی، تمرکز مطبها و مراکز خدماتی در هسته مرکزی، محدودیت معابر و کندی اجرای برخی طرحهای عمرانی، مجموعهای از عوامل را شکل داده که ترافیک را به یکی از مطالبات جدی شهروندان تبدیل کرده است.
وقتی زیرساخت از جمعیت عقب میماند
افزایش جمعیت شهرها و روستاها، به طور طبیعی نیازمند توسعه زیرساختهاست؛ فرایندی که باید همزمان با رشد جمعیت و حتی پیش از رسیدن شهر به نقطه اشباع دنبال شود. اگر توسعه معابر، پارکینگها، فضاهای عمومی و خدمات شهری از رشد جمعیت عقب بماند، نتیجه آن در زندگی روزمره مردم نمایان خواهد شد.
در ایلام نیز نشانههای این عقبماندگی را میتوان در نقاط مختلف شهر مشاهده کرد. در ساعات پرتردد، خودروها بخش قابلتوجهی از معابر را اشغال کردهاند و کمبود فضای پارک باعث شده بسیاری از شهروندان خودروهای خود را در حاشیه خیابانها و کوچهها متوقف کنند؛ موضوعی که بهصورت زنجیرهای، ظرفیت عبور خودروها را کاهش داده و گرههای ترافیکی ایجاد میکند.
حتی فضاهای عمومی شهر نیز در برخی ایام و ساعات با فشار جمعیتی مواجه هستند. حضور گسترده خانوادهها در بلوارها و پارکها، بهویژه در شبها، نشان میدهد که شهر علاوه بر زیرساختهای حملونقل، در زمینه فضاهای تفریحی و عمومی نیز نیازمند نگاه جدیتر و متناسب با نیاز شهروندان است.
ایلام کوچک است، اما ترافیک بزرگی دارد
مهرداد قربانی، شهروند ایلامی، در گفتوگو با خبرنگار ایلام بیدار با اشاره به وضعیت ترافیک در مرکز استان اظهار کرد: وعده احداث پارکینگ و ساماندهی ترافیک همچنان به سرانجام نرسیده و زیرساختهای شهر متناسب با جمعیت و میزان تردد خودروها نیست.
وی افزود: هر فردی که به ایلام سفر میکند، با وجود اینکه این شهر از نظر ابعاد یک شهر بزرگ محسوب نمیشود، با ترافیکی مواجه میشود که گاهی آزاردهنده است و نیاز به ساماندهی جدی دارد.
قربانی بیان کرد: حل مشکل ترافیک ایلام تنها با اجرای طرحهای مقطعی امکانپذیر نیست و باید توسعه زیرساختها، ایجاد پارکینگ و ساماندهی مسیرهای پرتردد بهصورت همزمان دنبال شود.
ایلام؛ شهری که به پارکینگ تبدیل شده است
یکی از مهمترین مشکلات ترافیکی ایلام، کمبود فضای مناسب برای توقف خودروهاست. این مسئله تنها به خیابانهای مرکزی محدود نمیشود و در بسیاری از محلههای شهر نیز پیدا کردن جای پارک به یک دغدغه روزمره تبدیل شده است.
وقتی خودرو فضای مشخصی برای توقف نداشته باشد، به ناچار وارد حاشیه معابر میشود. توقف دوبله، پارک در حاشیه خیابانها و اشغال بخشی از ظرفیت معابر، در نهایت مسیر عبور سایر خودروها را محدود میکند. نتیجه، ترافیکی است که حتی در معابر فرعی نیز خود را نشان میدهد.
رسانهها در سالهای گذشته بارها نسبت به این وضعیت هشدار دادهاند و راهکارهایی مانند احداث پارکینگ، اصلاح هندسی معابر، یکطرفه کردن برخی خیابانها و اجرای طرحهای عمرانی مطرح شده است؛ اما مسئله اصلی این است که این اقدامات باید در قالب یک برنامه جامع حملونقل شهری دنبال شوند تا اثر آنها در کل شبکه معابر نمایان شود.
زیرگذرها؛ بخشی از راهحل، نه تمام آن
در سالهای اخیر برای کاهش ترافیک ایلام اقداماتی مانند یکطرفه کردن برخی خیابانها و اجرای پروژههای زیرگذر انجام شده است. تجربه اجرای این طرحها نشان داد که اصلاح مسیرهای ترافیکی اگر بدون اطلاعرسانی و برنامهریزی کامل انجام شود، میتواند در کوتاهمدت سردرگمی شهروندان را نیز به دنبال داشته باشد.
با این حال، اجرای زیرگذر در چهارراه رسالت توانسته بخشی از بار ترافیکی را کاهش دهد و انتظار میرود با تکمیل زیرگذر شهید کشوری، وضعیت تردد در محدوده مربوطه بهتر شود.
اما مسئله اصلی اینجاست که ترافیک ایلام تنها به یک یا دونقطه محدود نیست؛ بنابراین حتی اگر چند پروژه عمرانی نیز به بهرهبرداری برسد، تا زمانی که سایر گرههای ترافیکی و مشکل کمبود پارکینگ برطرف نشود، بخش دیگری از شهر همچنان با ترافیک مواجه خواهد بود.
به بیان دیگر، زیرگذر میتواند یک گره را باز کند، اما برای حل مسئلهای که ریشه در ساختار حملونقل شهری دارد، باید کل شبکه مورد بازنگری قرار گیرد.
مطبها در قلب ترافیک
یکی دیگر از موضوعاتی که در تشدید ترافیک هسته مرکزی ایلام نقش دارد، تمرکز مراکز خدماتی و بهویژه مطبهای پزشکی در محدوده مرکزی شهر است.
مراجعه روزانه تعداد زیادی از شهروندان به مطبها، درمانگاهها و مراکز خدماتی، به طور طبیعی حجم قابلتوجهی از خودرو را به مرکز شهر میکشاند. در صورتی که این مراکز فاقد پارکینگ مناسب باشند، خودروها در حاشیه معابر توقف میکنند و ظرفیت خیابانها کاهش مییابد.
این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که مسیرهای منتهی به بیمارستان امام خمینی (ره) نیز تحتتأثیر ترافیک قرار بگیرد. در شرایط اورژانسی، حتی چند دقیقه تأخیر میتواند اهمیت داشته باشد و بنابراین مدیریت ترافیک در اطراف مراکز درمانی باید از اولویتهای مدیریت شهری باشد.
ساماندهی پراکندگی مراکز خدماتی و پزشکی، ایجاد پارکینگهای متناسب و تقویت دسترسی به مراکز درمانی میتواند بخشی از فشار موجود بر هسته مرکزی شهر را کاهش دهد.
تعریض معابر؛ مطالبهای که نیازمند برنامهریزی است
تعریض خیابانهای اصلی نیز یکی از راهکارهایی است که برای افزایش ظرفیت معابر مطرح شده است؛ اما اجرای آن به همکاری دستگاههای اجرایی و مالکان املاک نیاز دارد.
بخش قابلتوجهی از ساختمانهای واقع در مسیرهای اصلی، کاربری تجاری دارند و هرگونه عقبنشینی آنها با مسائل حقوقی و اقتصادی همراه است. به همین دلیل، تعریض معابر نمیتواند صرفاً با تصمیم اداری پیش برود و نیازمند سازوکار روشن، تأمین منابع و تعیین تکلیف حقوق مالکان است.
اگر این موضوع برای سالهای طولانی به آینده موکول شود، توسعه شهر با محدودیتهای بیشتری روبهرو خواهد شد؛ بنابراین لازم است برای تعریض معابر اصلی، برنامهای زمانبندیشده و شفاف تدوین شود تا هم حقوق شهروندان رعایت شود و هم توسعه معابر متوقف نماند.
وعده پارکینگ طبقاتی؛ امیدی برای کاهش بار ترافیک
در این میان، احداث پارکینگ طبقاتی یکی از طرحهایی است که میتواند بخشی از مشکل کمبود فضای پارک در مرکز شهر را حل کند.
احسان اکبری، فرماندار ایلام، از احداث پارکینگ طبقاتی در شهر ایلام خبر داده و گفته است این پروژه یکی از مطالبات مهم و چندساله شهروندان بوده و در آستانه ورود به مرحله اجرایی قرار دارد.
وی با اشاره به تمرکز فعالیتهای اداری، تجاری و خدماتی در هسته مرکزی شهر اظهار کرده است که کمبود فضای پارک و افزایش تردد خودروها، به شکلگیری گرههای ترافیکی در ساعات اوج منجر شده و اجرای این پروژه میتواند در کاهش بار ترافیکی مؤثر باشد.
به گفته فرماندار ایلام، هماهنگیهایی میان دستگاههای مرتبط انجام شده و با استفاده از ظرفیت شهرداری ایلام و اداره ورزش و جوانان استان، تلاش میشود موانع اجرایی، فنی و اعتباری پروژه برطرف و روند اجرای آن تسریع شود.
احداث پارکینگ طبقاتی اگر با ظرفیت مناسب، مکانیابی صحیح و دسترسی مطلوب همراه باشد، میتواند خودروهای متوقفشده در حاشیه خیابانها را از معابر خارج کند و به افزایش ظرفیت عبورومرور کمک کند.
ترافیک؛ مسئلهای فراتر از خودرو
با این حال، نباید تمام مسئله ترافیک ایلام را به کمبود پارکینگ محدود کرد. ترافیک نتیجه مجموعهای از عوامل است؛ از الگوی توسعه شهری و تمرکز مراکز خدماتی گرفته تا وضعیت معابر، حملونقل عمومی، فرهنگ استفاده از خودرو و نبود پارکینگ.
ایلام برای عبور از این وضعیت نیازمند یک نقشه جامع ترافیکی است؛ نقشهای که در آن مشخص شود هر منطقه چه میزان ظرفیت تردد دارد، مراکز پرتردد در کجا قرار گرفتهاند، پارکینگها در چه نقاطی باید احداث شوند و مسیرهای دسترسی به مراکز درمانی و خدماتی چگونه باید مدیریت شوند.
از سوی دیگر، مدیریت شهری نیز باید از اقدامات مقطعی فاصله گرفته و طرحهای خود را در یک برنامه چندساله دنبال کند. تغییرات مدیریتی، تأخیر در اجرای پروژهها و نبود پیوست ترافیکی برای برخی تصمیمات شهری میتواند روند حل این مشکل را طولانیتر کند.
جمعبندی؛ قبل از آنکه ترافیک به بحران تبدیل شود
ترافیک امروز ایلام محصول یک عامل واحد نیست؛ مجموعهای از کمبودها و تصمیمهای انباشتهشده در طول سالها، شهری را ایجاد کرده که در برخی ساعات، معابر آن پاسخگوی حجم خودروها نیست.
پارکینگ طبقاتی میتواند یک گام مهم باشد، اما کافی نیست. تکمیل پروژههای عمرانی، ساماندهی مطبها و مراکز خدماتی، توسعه پارکینگ، اصلاح معابر، برنامهریزی برای تعریض خیابانها و تقویت حملونقل عمومی باید در کنار یکدیگر دنبال شوند.
ایلام هنوز فرصت دارد پیش از آنکه ترافیک به یک بحران دائمی تبدیل شود، برای آینده شهر تصمیم بگیرد. شهروندان انتظار دارند وعدهها از مرحله اعلام و برنامهریزی عبور کرده و به پروژههای قابل مشاهده در سطح شهر تبدیل شود؛ چراکه هر روز تأخیر در توسعه زیرساختها، هزینه بیشتری بر شهر و مردم تحمیل خواهد کرد.
ایلام شاید شهر بزرگی از نظر وسعت نباشد، اما اگر زیرساختهای آن متناسب با نیاز امروز و فردای شهر توسعه پیدا نکند، همین شهر کوچک میتواند با مشکلاتی بزرگتر از ظرفیت خود مواجه شود.
انتهای خبر/ر