به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، سعید بگنظری فعال رسانه ای در یادداشتی نوشت: اربعین حسینی در کنار جایگاه معنوی و فرهنگی خود، ظرفیتی کمنظیر برای توسعه اقتصادی استانهای مرزی به ویژه ایلام ایجاد کرده است. قرار گرفتن مرز بینالمللی مهران به عنوان مهمترین گذرگاه تردد زائران عتبات عالیات، موجب شده استان ایلام در ایام اربعین به یکی از پرترددترین نقاط کشور تبدیل شود؛ ظرفیتی که اگر با برنامهریزی صحیح همراه باشد، میتواند آثار آن تا ماهها و حتی سالها در اقتصاد استان باقی بماند.
بخش قابل توجهی از زائران ایرانی و حتی برخی زائران خارجی، مسیر خود را از شهرستان ایلام و مرز مهران انتخاب میکنند. همین حجم گسترده تردد، فرصت مناسبی برای رونق بازار، افزایش فروش واحدهای خدماتی، توسعه صنایعدستی، اشتغال موقت و سرمایهگذاری بخش خصوصی فراهم کرده است. هر خودرویی که برای استراحت در ایلام توقف میکند و هر زائری که ساعتی را در این شهر سپری میکند، بخشی از چرخه اقتصاد محلی را به حرکت درمیآورد.
در سالهای اخیر حضور بخش خصوصی در خدماترسانی به زائران نسبت به گذشته پررنگتر شده است. رستورانها، مراکز اقامتی، فروشگاهها، غرفههای عرضه محصولات بومی و بازارچههای موقت، بخشی از نیازهای زائران را تأمین میکنند و در مقابل، درآمد قابل توجهی نصیب فعالان اقتصادی استان میشود.
در مسیر ایلام به مهران، نخستین نشانههای این رونق اقتصادی بهخوبی قابل مشاهده است. پس از تونل ارتباطی ایلام و مهران، مجموعهای از رستورانها، کبابیها و واحدهای عرضه گوشت و مواد غذایی پذیرای زائران هستند. این مراکز علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، بازار مناسبی برای تولیدکنندگان و دامداران منطقه نیز فراهم کردهاند.
در ادامه مسیر، میدان قرآن به یکی از ایستگاههای مهم توقف زائران تبدیل شده است. حضور دستفروشان، فروشندگان چای، شیرینی، نوشیدنی و سوغات محلی، فضای اقتصادی پویایی ایجاد کرده که هر سال نسبت به گذشته گستردهتر میشود. اگرچه ترافیک سنگین در برخی ساعات موجب توقف خودروها میشود، اما همین توقفها فرصت مناسبی برای خرید و استفاده از خدمات محلی فراهم میکند.
یکی از جلوههای ارزشمند اقتصاد اربعین، بازارچه صنایعدستی ایلام است که در مسیر کمربندی شرقی شهر برپا شده است. این بازارچه با غرفههای منظم، نورپردازی مناسب و تنوع محصولات، توانسته صنایعدستی اصیل استان را در معرض دید میلیونها زائر قرار دهد. محصولاتی همچون گلیم نقشبرجسته، نمد، حصیر، زنبیل، نقرهجات، عسل طبیعی، گیوه و دیگر تولیدات بومی، علاوه بر معرفی فرهنگ ایلام، سهم مهمی در درآمد هنرمندان و صنعتگران استان دارند.
حضور دهها صنعتگر در این بازارچه نشان میدهد اربعین تنها یک فرصت کوتاهمدت برای فروش نیست، بلکه بستری برای معرفی محصولات ایلام به بازارهای گستردهتر کشور است. بسیاری از زائران پس از بازگشت، مشتری دائمی این محصولات میشوند و همین موضوع میتواند زمینه توسعه بازار صنایعدستی را فراهم کند.
در کنار فعالیتهای اقتصادی، خدمات رفاهی نیز نقش مهمی در افزایش ماندگاری زائران در ایلام ایفا میکند. کمپهای اسکان، موکبها، پارکهای شهری، مراکز درمانی و خدمات امدادی باعث شدهاند بخشی از زائران پیش از ادامه مسیر یا در زمان بازگشت، ساعاتی را در شهر سپری کنند. این توقف هرچند کوتاه، به معنای افزایش مصرف کالا و خدمات و رونق بیشتر بازار محلی است.
نمایشگاه بینالمللی ایلام نیز امسال به یکی از مراکز جامع خدماترسانی به زائران تبدیل شده است. عرضه انواع غذا، خدمات بانکی، نمازخانه، برنامههای فرهنگی و مذهبی، سرویسهای بهداشتی، حمام و سایر امکانات رفاهی، نشاندهنده برنامهریزی منسجم برای مدیریت حضور زائران است. چنین فضاهایی علاوه بر کاهش فشار بر شهر، زمینه حضور فعالتر بخش خصوصی را نیز فراهم کردهاند.
اما شاید مهمترین دستاورد اقتصادی اربعین، توسعه زیرساختهایی باشد که آثار آن محدود به چند روز مراسم نیست. احداث بزرگراهها، بهسازی محورهای مواصلاتی، ساخت تونلها، اصلاح تقاطعها، توسعه پایانههای مرزی و افزایش ظرفیت خدمات شهری، سرمایهگذاریهایی هستند که علاوه بر تسهیل سفر زائران، در طول سال نیز به توسعه گردشگری، تجارت و حملونقل استان کمک میکنند.
بهبود شبکه راههای استان، فرصت مناسبی برای توسعه گردشگری طبیعی و تاریخی ایلام نیز ایجاد کرده است. اکنون گردشگران در ایام نوروز و سایر مناسبتها با سهولت بیشتری به مناطق مختلف استان سفر میکنند و این موضوع میتواند به رونق اقامتگاهها، رستورانها و کسبوکارهای مرتبط با گردشگری منجر شود.
با وجود دستاوردهای قابل توجه، کارشناسان معتقدند هنوز ظرفیتهای اقتصاد اربعین به طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است. ایجاد بازارچههای دائمی، توسعه برند صنایعدستی ایلام، حمایت از سرمایهگذاری بخش خصوصی، ایجاد مراکز اقامتی استاندارد، توسعه گردشگری مذهبی و معرفی جاذبههای طبیعی استان، از جمله اقداماتی است که میتواند سهم ایلام از اقتصاد اربعین را افزایش دهد.
امروز دیگر اربعین تنها یک مأموریت خدماتی برای استان ایلام نیست؛ بلکه به فرصتی برای توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال، جذب سرمایه و معرفی ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری استان تبدیل شده است. اگر این ظرفیت با برنامهریزی بلندمدت، حمایت از تولیدکنندگان محلی و تکمیل زیرساختها همراه شود، میتواند علاوه بر رونق چند روزه بازار، درآمدی پایدار برای مردم استان ایجاد کند.
اقتصاد اربعین، ظرفیتی است که از جادههای ایلام عبور میکند؛ ظرفیتی که با مدیریت هوشمندانه میتواند آیندهای روشنتر برای توسعه استان و رفاه مردم آن رقم بزند.