به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، هر چند سال یکبار، با نزدیکشدن به تاریخهایی که اعداد آنها تکراری یا اصطلاحاً «رند» هستند، موجی از توجه خانوادهها به ثبت تولد فرزند در همان روز شکل میگیرد؛ پدیدهای که پیشتر در تاریخهای 1388/۰۸/0۸، 1399/۰۹/0۹ و نمونههای مشابه مشاهده شده و اکنون نیز با نزدیکشدن به 1405/۰۵/۰۵ بار دیگر احتمال تکرار آن وجود دارد.
در نگاه نخست، انتخاب یک تاریخ خاص برای تولد شاید تصمیمی ساده و حتی جذاب به نظر برسد؛ تاریخی که راحتتر بهخاطر سپرده میشود، در مدارک رسمی جلوه متفاوتی دارد و شاید برای برخی خانوادهها نشانهای از خوشیمنی یا خاص بودن باشد. اما آنسوی این انتخاب، واقعیتی قرار دارد که متخصصان بارها درباره آن هشدار دادهاند؛ واقعیتی که سلامت مادر و نوزاد را مهمتر از هر عدد و تقویمی میداند.
اگر برای ثبت چنین تاریخی، زایمان طبیعی زودتر از موعد انجام شود یا سزارین بدون ضرورت پزشکی صورت گیرد، ممکن است مادر و نوزاد با عوارضی روبهرو شوند که آثار آن تا سالها باقی بماند. همین مسئله باعث شده بسیاری از نظامهای سلامت جهان، مداخلات غیرضروری در زمان زایمان را اقدامی غیرعلمی و مغایر اصول پزشکی بدانند.
در آستانه پنجم مرداد ۱۴۰۵، این موضوع تنها یک سوژه خبری نیست؛ بلکه مسئلهای است که ابعاد پزشکی، اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی آن نیازمند بررسی دقیق است.
سلامت؛ قربانی اعداد تقویم
بارداری فرایندی کاملاً طبیعی است و هر هفته از رشد جنین، نقش تعیینکنندهای در تکامل اندامهای حیاتی او دارد. متخصصان زنان و زایمان تأکید میکنند که حتی چند روز یا چند هفته زودتر متولد شدن نوزاد، اگر بدون ضرورت پزشکی باشد، میتواند خطراتی را برای سلامت او ایجاد کند.
.jpg)
رشد کامل ریهها، تکامل مغز، افزایش وزن مناسب، تقویت سیستم ایمنی و آمادگی برای سازگاری با محیط خارج از رحم، همگی به طیشدن کامل دوران بارداری وابسته هستند. به همین دلیل پزشکان همواره توصیه میکنند تا زمانی که مادر یا جنین با مشکل پزشکی مواجه نشدهاند، روند طبیعی بارداری ادامه یابد.
کارشناسان حوزه زنان و زایمان معتقدند سزارین زمانی ارزشمند است که جان مادر یا نوزاد در خطر باشد؛ اما تبدیل آن به ابزاری برای انتخاب تاریخ تولد، استفاده نادرست از یک اقدام درمانی محسوب میشود.
سزارین؛ جراحی نجاتبخش، نه انتخابی برای تقویم
فاطمه میرزایی از متخصصان زنان و زایمان در گفتگو با خبرنگار ایلام بیدار گفت: سزارین یکی از مهمترین دستاوردهای علم پزشکی است و سالانه جان هزاران مادر و نوزاد را نجات میدهد، اما انجام آن بدون ضرورت پزشکی، میتواند پیامدهایی به همراه داشته باشد.
وی افزود: احتمال خونریزی بیشتر، عفونت، آسیب به اندامهای داخلی، طولانیتر شدن دوران نقاهت، افزایش احتمال چسبندگیهای شکمی و همچنین دشوارتر شدن بارداریهای بعدی از جمله عوارض زایمان بدون ضرورت پزشکی است.
میرزایی تأکید کرد: از سوی دیگر، نوزادانی که پیش از موعد واقعی و صرفاً برای ثبت یک تاریخ خاص متولد میشوند، ممکن است با مشکلات تنفسی، زردی، کاهش وزن، نیاز به بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان و اختلال در تغذیه مواجه شوند.
وی تصریح کرد: حتی اگر تفاوت تنها چند روز باشد، تصمیم باید بر اساس وضعیت پزشکی مادر و جنین گرفته شود، نه علاقه خانواده به یک تاریخ خاص.
وقتی فضای مجازی، تقویم را به یک رقابت تبدیل میکند
حسین ندیمی کارشناس مسائل اجتماعی در گفتگو با خبرنگار ایلام بیدار گفت: در سالهای اخیر، شبکههای اجتماعی نقش مهمی در شکلگیری برخی رفتارهای اجتماعی پیدا کردهاند. انتشار تصاویر شناسنامههایی با تاریخهای خاص، تبریک تولدهای متفاوت، طراحی هدایا و تبلیغات مرتبط با تاریخهای رند، باعث شده برخی خانوادهها این موضوع را نوعی امتیاز یا اتفاق ویژه تلقی کنند.
وی افزود: جامعهشناسان معتقدند بخشی از این رفتار، ریشه در تمایل انسان به متفاوتبودن دارد؛ اما زمانی که این تفاوت به قیمت بهخطرافتادن سلامت مادر و نوزاد تمام شود، دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک انتخاب شخصی دانست.
ندیمی تصریح کرد: در کنار این مسئله، چشموهمچشمی، تأثیر فضای مجازی، تبلیغات غیرمستقیم و حتی روایتهای عامیانه درباره خوشیمن بودن برخی اعداد، میتواند بر تصمیم خانوادهها اثر بگذارد.
در بسیاری از موارد، والدین بدون آگاهی از پیامدهای پزشکی، تنها به جذابیت ظاهری تاریخ توجه میکنند.
روانشناسان چه میگویند؟
روانشناسان معتقدند علاقه به نظم، تقارن و اعداد خاص، ویژگی مشترک بسیاری از انسانهاست و تا زمانی که به رفتارهای پرخطر منجر نشود، مسئلهای طبیعی محسوب میشود.
اما زمانی که والدین برای ثبت یک تاریخ خاص حاضر میشوند روند طبیعی زایمان را تغییر دهند، این موضوع از یک علاقه ساده فراتر میرود و تحتتأثیر فشارهای اجتماعی و ذهنی قرار میگیرد.
به گفته متخصصان علوم رفتاری، بسیاری از خانوادهها تصور میکنند داشتن یک تاریخ خاص، آینده متفاوتی برای فرزندشان رقم میزند؛ درحالیکه هیچ پژوهش علمی چنین ارتباطی را تأیید نکرده است.
آنچه آینده کودک را میسازد، سلامت جسمی، تربیت، آموزش، محیط خانواده و فرصتهای زندگی است، نه ترتیب اعداد در شناسنامه.
تجربه سالهای گذشته چه میگوید؟
در تاریخهای رند گذشته، برخی مراکز درمانی کشور با افزایش تقاضای سزارین انتخابی مواجه شدند. گزارشهای منتشرشده در سالهای مختلف نشان داده است که در روزهایی مانند 1388/۰۸/0۸، 1399/۰۹/0۹ و دیگر تاریخهای مشابه، تعداد تولدهای ثبتشده در برخی مناطق به شکل محسوسی افزایشیافته بود.
هرچند سهمی از این افزایش میتواند ناشی از برنامهریزی طبیعی برای سزارینهای دارای اندیکاسیون پزشکی باشد، اما کارشناسان معتقدند بخشی از آن نیز به درخواست خانوادهها برای انتخاب تاریخ خاص مربوط بوده است.
همین تجربهها سبب شده است که مسئولان حوزه سلامت در آستانه تاریخهای مشابه، نسبت به انجام سزارینهای غیرضروری هشدار دهند.
آیا قانون اجازه چنین کاری را میدهد؟
بر اساس اصول حرفهای پزشکی، زمان زایمان باید بر اساس تشخیص پزشک و شرایط مادر و جنین تعیین شود.
متخصصان تأکید میکنند هیچ پزشک متعهدی نباید صرفاً به دلیل علاقه خانواده به یک تاریخ خاص، سلامت بیمار را به خطر بیندازد.
.jpg)
راهنماهای علمی مرتبط با کاهش سزارینهای غیرضروری نیز بر انجام زایمان بر پایه اندیکاسیون پزشکی تأکید دارند و هدف آنها کاهش مداخلات غیرلازم و حمایت از زایمان ایمن است.
اقدامات دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام
عباس قیصوری رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام در گفتگو با خبرنگار ما گفت: دانشگاههای علوم پزشکی بهعنوان متولی سلامت در استانها، مسئولیت مهمی در مدیریت شرایطی مانند زایمانهای تقویمی دارند.
وی افزود: اطلاعرسانی به پزشکان و بیمارستانها، نظارت بر انجام سزارینها، تأکید بر رعایت دستورالعملهای علمی، افزایش آگاهی عمومی و پاسخگویی به رسانهها از جمله اقداماتی است که در این راستا انجام شده است.
قیصوری گفت: در آستانه تاریخهای خاص، توصیههایی برای رعایت دقیق استانداردهای درمانی به مراکز درمانی ابلاغ شده است تا هیچ تصمیمی خارج از چارچوب علمی اتخاذ نشود.
کارشناسان معتقدند اطلاعرسانی پیشگیرانه، بسیار مؤثرتر از برخورد پس از وقوع تخلف است.
مسئولیت بیمارستانها فراتر از انجام یک عمل جراحی است
بیمارستانها نخستین محل مراجعه خانوادههایی هستند که خواهان تعیین تاریخ تولد فرزند خود هستند.
در چنین شرایطی، پزشکان، ماماها و مدیران بیمارستانها نقش مهمی در اقناع خانوادهها دارند.
گفتگوی علمی با والدین، توضیح درباره عوارض احتمالی، تشریح مزایای ادامه بارداری تا زمان مناسب و جلوگیری از تصمیمهای احساسی، میتواند بسیاری از درخواستهای غیرضروری را کاهش دهد.
برخی متخصصان معتقدند اگر آگاهی کافی در اختیار خانواده قرار گیرد، بخش قابلتوجهی از آنان از تصمیم اولیه خود منصرف خواهند شد.
رسانهها؛ حلقه مفقوده آگاهیبخشی
رسانهها میتوانند پیش از فرارسیدن تاریخهای خاص، نقش مهمی در اصلاح نگرش جامعه ایفا کنند.
اگر اطلاعرسانی تنها به روز وقوع این پدیده محدود شود، فرصت فرهنگسازی از دست خواهد رفت.
انتشار گفتوگو با متخصصان، ارائه آمارهای علمی، روایت تجربه مادرانی که با عوارض زایمان زودرس مواجه شدهاند و تبیین اهمیت سلامت نوزاد، میتواند اثرگذاری بیشتری نسبت به هشدارهای مقطعی داشته باشد.
همچنین رسانهها باید از ترویج غیرمستقیم تب تاریخهای رند پرهیز کنند؛ زیرا بزرگنمایی این موضوع، ناخواسته به افزایش تقاضا دامن میزند.
آیا تاریخ تولد، سرنوشت انسان را تغییر میدهد؟
با وجود باورهای مختلف در برخی فرهنگها، تاکنون هیچ مطالعه علمی معتبر نشان نداده است که تاریخ خاص تولد بتواند موفقیت، خوشبختی یا آینده افراد را تعیین کند.
افراد موفق در تمام روزهای سال متولد شدهاند و هیچ رابطه علمی میان ترتیب اعداد تقویم و کیفیت زندگی وجود ندارد.
از این رو، متخصصان توصیه میکنند والدین به جای تمرکز بر ظاهر یک تاریخ، بر فراهمکردن شرایط مناسب برای تولد سالم فرزند خود تمرکز کنند.
انتخابی که آینده را رقم میزند
تولد یک کودک، یکی از مهمترین لحظههای زندگی هر خانواده است؛ لحظهای که باید با آرامش، سلامت و بر اساس اصول علمی رقم بخورد، نه تحتتأثیر هیجان ناشی از یک تاریخ متفاوت.
شاید ثبت 1405/۰۵/۰۵ در شناسنامه برای سالها جالبتوجه باشد، اما آنچه ارزش واقعی دارد، سلامتی مادری است که دوران بارداری را با امنیت پشت سر گذاشته و نوزادی که بدون خطر و در زمان مناسب پا به دنیا گذاشته است.
تقویم هر سال تنها چند روز با اعداد خاص دارد، اما سلامت مادر و کودک سرمایهای است که جایگزینی برای آن وجود ندارد. هیچ عددی، هرچقدر هم زیبا و بهیادماندنی، ارزش آن را ندارد که با مداخله غیرضروری در روند طبیعی بارداری، جان مادر یا آینده یک نوزاد در معرض خطر قرار گیرد.
رسیدن به این هدف، نیازمند همکاری همه بخشهاست؛ از دانشگاههای علوم پزشکی و بیمارستانها گرفته تا پزشکان، ماماها، رسانهها، نظام آموزشی و البته خانوادهها. اگر آگاهی عمومی افزایش یابد و تصمیمها بر پایه علم و اخلاق پزشکی گرفته شود، میتوان اطمینان داشت که هیچ تاریخی، هرچند خاص، بر سلامت مادر و فرزند سایه نخواهد انداخت.
در نهایت، شاید بهترین یادگاری برای یک کودک، نه یک تاریخ رند در شناسنامه، بلکه آغاز زندگی با سلامتی کامل، در زمان مناسب و بر اساس حکمت خلقت باشد؛ انتخابی که ارزش آن بسیار فراتر از هر تقویم و هر عددی است.
انتهای خبر/ر