به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، آزادسازی مهران در عملیات غرورآفرین «کربلای ۱» یکی از ماندگارترین برگهای تاریخ دفاع مقدس است؛ عملیاتی که تنها به بازپسگیری یک شهر مرزی محدود نشد، بلکه معادلات سیاسی، نظامی و روانی جنگ تحمیلی را نیز دگرگون کرد. مهران، شهری که در طول هشت سال دفاع مقدس بارها آماج حملات ارتش بعث عراق قرار گرفت، در دهم تیرماه سال ۱۳۶۵ با رشادت رزمندگان اسلام آزاد شد و بار دیگر پرچم جمهوری اسلامی ایران بر فراز آن به اهتزاز درآمد.
امروز و باگذشت چهار دهه از آن حماسه، شرایط امنیتی منطقه غرب آسیا، تقابلهای نظامی، تهدیدهای رژیم صهیونیستی علیه ایران و افزایش تنشهای منطقهای، بیش از هر زمان دیگری اهمیت بازخوانی تجربه آزادسازی مهران را آشکار کرده است. کارشناسان معتقدند همان روحیهای که در عملیات کربلای یک موجب پیروزی رزمندگان شد، امروز نیز مهمترین پشتوانه امنیت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود.
عملیات کربلای یک؛ پاسخی قاطع به اشغال مهران
حسن سلیمانی کارشناس مسائل نظامی در گفتگو با خبرنگار ایلام بیدار گفت: آزادسازی مهران تنها یک پیروزی تاکتیکی نبود، بلکه شکست راهبردی دشمن بعثی محسوب میشد. رژیم صدام با اشغال مهران تلاش داشت از این شهر بهعنوان برگ برنده در مذاکرات سیاسی استفاده کند و روحیه ملت ایران را تضعیف سازد، اما اجرای موفق عملیات کربلای یک تمام محاسبات دشمن را برهم زد.
وی افزود: ویژگی ممتاز این عملیات، هماهنگی مثالزدنی میان فرماندهان، نیروهای سپاه، ارتش و بسیج مردمی بود. این همافزایی موجب شد در مدت کوتاهی بخش وسیعی از مناطق اشغالی آزاد شود و ابتکار عمل بار دیگر در اختیار نیروهای ایرانی قرار گیرد.
بختیاری تأکید کرد: این عملیات ثابت کرد برتری در میدان نبرد صرفاً به تجهیزات وابسته نیست، بلکه ایمان، مدیریت جهادی، شناخت زمین، انسجام نیروها و اعتماد مردم به رزمندگان، عوامل تعیینکننده پیروزی هستند.
مهران؛ شهری که هر کوچه آن روایتگر مقاومت است
مهران برای مردم استان ایلام تنها یک شهر مرزی نیست؛ این شهر بخشی از حافظه تاریخی مردم منطقه محسوب میشود. سالهای جنگ، مردم مهران بارها آوارگی، بمباران، تخریب خانهها و کوچ اجباری را تجربه کردند، اما هیچگاه از سرزمین خود دل نکشیدند.
فعالان حوزه دفاع مقدس معتقدند آزادسازی مهران نقطه پایان اشغال نبود، بلکه آغاز فصل جدیدی از بازسازی، امید و بازگشت زندگی به این شهر بود. خانوادههایی که سالها از خانههای خود دور مانده بودند، بار دیگر به شهر بازگشتند و باوجود حجم گسترده ویرانیها، زندگی را از نو آغاز کردند.
امروز نیز آثار آن مقاومت در جایجای مهران دیده میشود؛ از یادمانهای شهدا گرفته تا روایتهای شفاهی رزمندگان، موزههای دفاع مقدس و برنامههای فرهنگی که هر ساله با حضور نسل جوان برگزار میشود.
فرهنگ مقاومت؛ سرمایهای که همچنان زنده است
فریبا ویسی کارشناس مسائل فرهنگی در گفتگو با خبرنگار ما گفت: مهمترین دستاورد آزادسازی مهران، شکلگیری فرهنگ مقاومت در میان مردم منطقه بود؛ فرهنگی که طی سالهای بعد نهتنها حفظ شد، بلکه در عرصههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی نیز نمود پیدا کرد.
وی افزود: این فرهنگ امروز در مراسمهای بزرگداشت شهدا، یادوارههای دفاع مقدس، اردوهای راهیان نور و برنامههای آموزشی مدارس و دانشگاهها استمراریافته است. نسل جدید اگرچه جنگ را از نزدیک تجربه نکرده، اما از طریق همین برنامهها با مفاهیمی همچون ایثار، ازخودگذشتگی و دفاع از وطن آشنا میشود.
کارشناس مسائل فرهنگی گفت: انتقال این سرمایه معنوی به نسل جوان، یکی از مهمترین وظایف رسانهها و مراکز علمی است؛ زیرا امنیت امروز کشور حاصل فداکاری هزاران شهید و جانباز دوران دفاع مقدس است.
مهران؛ از خط مقدم جنگ تا بزرگترین گذرگاه اربعین
یکی از مهمترین تحولات مهران پس از پایان جنگ تحمیلی، تبدیلشدن این شهر به بزرگترین مرز تردد زائران اربعین حسینی است. بسیاری از تحلیلگران این تحول را نشانهای از تبدیل جغرافیای جنگ به جغرافیای همدلی و وحدت میان ملتهای مسلمان میدانند.
سالانه میلیونها زائر از مرز مهران راهی عتباتعالیات میشوند؛ موضوعی که جایگاه این شهر را از یک نقطه صرفاً نظامی به یک محور فرهنگی، اقتصادی و تمدنی ارتقا داده است.
کارشناسان معتقدند اگر امنیت پایدار امروز در مرزهای غربی کشور برقرار است، بخش مهمی از آن حاصل جانفشانی رزمندگانی است که در عملیاتهایی همچون کربلای یک از تمامیت ارضی ایران دفاع کردند.
درسهای آزادسازی مهران برای شرایط امنیتی امروز
تحولات سالهای اخیر منطقه نشان داده است که تهدیدهای امنیتی علیه جمهوری اسلامی ایران همچنان ادامه دارد. در ماههای اخیر نیز تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا و رژیم صهیونیستی، بار دیگر اهمیت آمادگی دفاعی کشور را برجسته کرده است.
کارشناسان مسائل راهبردی بر این باورند که اگرچه شکل تهدیدها نسبت به دهه شصت تغییر کرده، اما اصول دفاع از کشور همچنان ثابت مانده است. امروز علاوه بر نبردهای نظامی، جنگشناختی، عملیات روانی، حملات سایبری و جنگ رسانهای نیز به ابزارهای اصلی دشمنان تبدیل شدهاند.
از همین رو، تجربه آزادسازی مهران نشان میدهد که وحدت ملی، اعتماد عمومی، مدیریت جهادی و انسجام میان نیروهای مسلح همچنان مهمترین مؤلفههای بازدارندگی ایران به شمار میروند.
جنگ رسانهای؛ میدان جدید تقابل
سعید بیگی کارشناس مسائل رسانه در گفتگو با خبرنگار ما گفت: یکی از تفاوتهای اساسی شرایط امروز با دوران دفاع مقدس، گسترش فضای مجازی و رسانههای نوین است. اگر در دهه شصت دشمن بیشتر بر حملات نظامی تمرکز داشت، امروز عملیات رسانهای و جنگ روایتها به بخش مهمی از تقابلها تبدیل شده است.
وی افزود: همانگونه که رزمندگان در میدان نبرد از خاک کشور دفاع کردند، امروز خبرنگاران، پژوهشگران، فعالان فرهنگی و رسانهها نیز وظیفه دارند روایت دقیق و مستند از واقعیتهای تاریخی و تحولات روز ارائه دهند.
بیگی تصریح کرد: تحریف تاریخ دفاع مقدس یا کمرنگ جلوهدادن نقش مردم استانهای مرزی همچون ایلام، میتواند به تضعیف حافظه تاریخی جامعه منجر شود؛ ازاینرو تولید آثار مستند، گزارشهای تحقیقی و برنامههای فرهنگی اهمیت ویژهای دارد.
ایلام؛ استانی که سهم بزرگی در امنیت ایران دارد
کارشناسان توسعه منطقهای معتقدند استان ایلام در طول جنگ تحمیلی یکی از مهمترین خطوط مقدم دفاع از کشور بود. دهها عملیات بزرگ در این استان انجام شد و مردم آن هزینههای سنگینی برای حفظ امنیت ایران پرداختند.
امروز نیز ایلام با برخورداری از مرزهای گسترده، نقش مهمی در امنیت ملی، تجارت مرزی، توسعه اقتصادی و میزبانی از زائران اربعین دارد.
به باور تحلیلگران، معرفی ظرفیتهای دفاع مقدس ایلام در کنار توسعه زیرساختهای گردشگری، فرهنگی و راهیان نور میتواند زمینه رونق اقتصادی و معرفی بهتر این استان را فراهم کند.
نسل جوان و مسئولیت حفظ میراث دفاع مقدس
یکی از دغدغههای مهم صاحبنظران، انتقال صحیح ارزشهای دفاع مقدس به نسل جوان است. آنان معتقدند جوانان امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند شناخت واقعی تاریخ معاصر ایران هستند؛ تاریخی که تنها در کتابها خلاصه نمیشود، بلکه در زندگی مردم استانهایی همچون ایلام جریان داشته است.
برگزاری اردوهای راهیان نور، تولید فیلمهای مستند، انتشار کتاب، استفاده از ظرفیت رسانههای نوین و حضور رزمندگان در مراکز آموزشی، از جمله راهکارهایی است که میتواند این پیوند تاریخی را حفظ کند.
کارشناسان تأکید دارند اگر نسل جدید بداند امنیت امروز کشور چگونه بهدستآمده است، مسئولیتپذیری بیشتری در حفظ دستاوردهای ملی خواهد داشت.
آزادسازی مهران تنها بازپسگیری یک شهر مرزی نبود؛ این عملیات به نمادی از اراده ملی، وحدت مردم، مدیریت جهادی و توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد. مهران در سال ۱۳۶۵ ثابت کرد که هیچ قدرتی نمیتواند با اشغال بخشی از خاک ایران، ملت را از آرمانهای خود دور کند.
امروز نیز با وجود تغییر شکل تهدیدها و پیچیدهتر شدن معادلات منطقهای، تجربه کربلای یک همچنان الهامبخش سیاستگذاران، نیروهای مسلح، دانشگاهیان و فعالان فرهنگی است. تقویت وحدت ملی، افزایش آمادگی دفاعی، روایت صحیح تاریخ و انتقال فرهنگ ایثار به نسلهای آینده، مهمترین درسهایی است که از حماسه مهران میتوان آموخت.
مهران امروز نهتنها یادآور روزهای پرشکوه دفاع مقدس، بلکه نماد امنیت، همبستگی، خدمت به زائران اربعین و اقتدار ملی است؛ شهری که دیروز در خط مقدم دفاع از ایران ایستاد و امروز نیز همچنان یکی از مهمترین نمادهای مقاومت، عزت و هویت ملی در غرب کشور به شمار میرود.
انتهای خبر/ر