به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، شهادت حضرت ابوالفضلالعباس (ع)، تنها یادآور حماسهای بزرگ در صحرای کربلا نیست؛ بلکه فرصتی برای بازخوانی یکی از کاملترین الگوهای انسانی در تاریخ اسلام است. شخصیتی که در اوج بحران، مسئولیت را بر منفعت شخصی ترجیح داد، وفاداری را به عالیترین سطح رساند و عقلانیت را در کنار شجاعت به نمایش گذاشت. در شرایطی که ایران در سال ۱۴۰۵ با مجموعهای از چالشهای اقتصادی، فرهنگی، رسانهای و اجتماعی مواجه است، بازخوانی سیره حضرت عباس (ع) میتواند پاسخی راهبردی به بسیاری از نیازهای جامعه امروز باشد.
عاشورا صرفاً یک واقعه تاریخی نیست؛ یک مکتب زنده و پویاست که ظرفیت پاسخگویی به مسائل روز را دارد. اگر امام حسین (ع) نماد قیام برای حقیقت است، حضرت عباس (ع) نماد وفاداری آگاهانه، مسئولیتپذیری و ایثار در مسیر حق محسوب میشود. این ویژگیها امروز بیش از هر زمان دیگری برای جامعه ایران ضرورت دارد.
حضرت عباس (ع)؛ قهرمان عقلانیت در اوج بحران
محمدرضا کریمی، پژوهشگر تاریخ اسلام، در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» اظهار کرد: یکی از اشتباهات رایج در معرفی حضرت عباس (ع)، محدودکردن شخصیت ایشان به شجاعت نظامی است. در حالی که برجستهترین ویژگی ایشان، عقلانیت در تصمیمگیری و بصیرت در انتخاب مسیر بود. ایشان میتوانست راهی متفاوت انتخاب کند، اما آگاهانه در کنار امامزمان خویش ایستاد.
وی افزود: جامعه امروز نیز با انبوهی از روایتها، اطلاعات متناقض و عملیات روانی رسانهای روبهروست. در چنین فضایی، بیش از هر چیز به الگوی بصیرت و تشخیص درست نیاز داریم. حضرت عباس (ع) نمونهای از انسانی است که در میان غبار فتنه، حقیقت را تشخیص داد و تا پای جان بر آن ایستاد.
کریمی تأکید کرد: نسل جوان امروز به الگوهایی نیاز دارد که علاوه بر معنویت، قدرت تحلیل و مسئولیت اجتماعی داشته باشند. حضرت عباس (ع) دقیقاً چنین الگویی است؛ شخصیتی که ایمان، عقل و عمل را در کنار هم معنا میکند.
جامعه ایرانی و نیاز به بازسازی سرمایه اجتماعی
یکی از مهمترین مسائل جامعه امروز، تقویت اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی است. در سالهای اخیر، فشارهای اقتصادی، تحولات منطقهای و جنگ رسانهای دشمنان، ضرورت همبستگی ملی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
فاطمه رستمی، جامعهشناس و استاد دانشگاه ایلام، در این باره گفت: سرمایه اجتماعی زمانی تقویت میشود که مفاهیمی مانند اعتماد، وفاداری، مسئولیتپذیری و همکاری در جامعه گسترش یابد. جالب است که همه این مفاهیم در شخصیت حضرت عباس (ع) بهصورت برجسته وجود دارد.
وی افزود: حضرت عباس (ع) در سختترین شرایط، تکیهگاه روانی و اجتماعی جبهه امام حسین (ع) بود. حضور ایشان صرفاً یک حضور نظامی نبود؛ بلکه عاملی برای حفظ انسجام و امید در میان یاران محسوب میشد. امروز نیز جامعه ما به چنین الگوهایی برای تقویت همدلی و همبستگی نیاز دارد.
رستمی ادامه داد: اگر بخواهیم نسل جدید را نسبت به مسئولیت اجتماعی حساس کنیم، باید از شخصیتهایی مانند حضرت عباس (ع) بهره ببریم. زیرا ایشان نماد ترجیح منافع جمعی بر خواستههای فردی است؛ مفهومی که برای توسعه اجتماعی کشور حیاتی به شمار میرود.
جنگشناختی و ضرورت بازگشت به هویت عاشورایی
کارشناسان معتقدند یکی از مهمترین عرصههای تقابل امروز، میدان جنگشناختی و رسانهای است. دشمنان تلاش میکنند با تضعیف هویت فرهنگی و اعتقادی ملتها، بنیانهای انسجام اجتماعی را هدف قرار دهند.
حجتالاسلام سید مهدی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه، در گفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد: امروز نبرد اصلی، نبرد ذهنهاست. دشمن میکوشد ارزشهای اصیل را بیاهمیت جلوه دهد و الگوهای سطحی را جایگزین قهرمانان واقعی کند. در چنین شرایطی، بازخوانی سیره حضرت عباس (ع) یک ضرورت فرهنگی است.
وی افزود: حضرت عباس (ع) الگویی از انسان مؤمن، آگاه، مسئول و فداکار است. جوان امروز نیاز دارد بداند قهرمان واقعی کسی است که برای حقیقت، عدالت و کرامت انسانی از منافع شخصی خود عبور کند.
موسوی تصریح کرد: فرهنگ عاشورا و مکتب حضرت عباس (ع) میتواند سپری فرهنگی در برابر تهاجم هویتی باشد. این فرهنگ به جامعه اعتمادبهنفس میدهد و احساس تعلق به یک هویت تاریخی و تمدنی را تقویت میکند.
از هیئت تا دانشگاه؛ ضرورت بازتعریف الگوها برای نسل جدید
نسل جدید با نسلهای گذشته تفاوتهای بسیاری دارد. شیوه ارتباط، نوع دریافت اطلاعات و سبک زندگی آنان دستخوش تغییر شده است. از این رو انتقال مفاهیم عاشورایی نیز نیازمند زبان و روشهای جدید است.
علی مرادی، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ایلام، معتقد است: نسل امروز پرسشگر است و پاسخهای کلیشهای را نمیپذیرد. باید شخصیت حضرت عباس (ع) را از منظرهای مختلف علمی، اجتماعی، مدیریتی و تربیتی معرفی کرد.
.jpg)
وی افزود: وقتی درباره وفاداری حضرت عباس (ع) سخن میگوییم، در واقع درباره تعهد سازمانی صحبت میکنیم. وقتی از مسئولیتپذیری ایشان سخن میگوییم، در حال تبیین اصول مدیریت جهادی هستیم. وقتی از ایثار او حرف میزنیم، درباره ترجیح منافع ملی و اجتماعی بر منافع فردی صحبت میکنیم.
مرادی تأکید کرد: اگر این مفاهیم به زبان روز ترجمه شوند، نسل جوان نهتنها با شخصیت حضرت عباس (ع) ارتباط برقرار میکند، بلکه از آن برای زندگی فردی و اجتماعی خود الهام میگیرد.
حضرت عباس (ع) و فرهنگ مقاومت در استان ایلام
استان ایلام به واسطه موقعیت مرزی، سابقه دفاع مقدس و میزبانی بزرگترین رویداد مذهبی جهان اسلام یعنی اربعین حسینی، پیوندی عمیق با فرهنگ عاشورا دارد.
حجتالاسلام احمد امرایی، امامجمعه شهرستان درهشهر با خبرنگار «ایلام بیدار» گفت: مردم ایلام سالهاست با فرهنگ ایثار، مقاومت و خدمت آشنا هستند. بسیاری از خانوادههای این استان در دوران دفاع مقدس فرزندان خود را با الگوگیری از حضرت عباس (ع) راهی جبههها کردند.
وی افزود: امروز نیز همان روحیه میتواند در عرصههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نقشآفرین باشد. کشور برای پیشرفت به مدیران، جوانان و شهروندانی نیاز دارد که روحیه مسئولیتپذیری و وفاداری حضرت عباس (ع) را سرلوحه کار خود قرار دهند.
ایران ۱۴۰۵ و نیاز به اخلاق مسئولانه
یکی از مهمترین دغدغههای جامعه امروز، گسترش اخلاق مسئولانه در عرصههای مختلف است. از مدیریت و اقتصاد گرفته تا رسانه و فضای مجازی، کشور نیازمند تقویت فرهنگ پاسخگویی، صداقت و تعهد است.
کارشناسان معتقدند حضرت عباس (ع) نمونهای کامل از اخلاق مسئولانه است. او حتی در دشوارترین شرایط، وظیفه خود را فراموش نکرد و تا آخرین لحظه بر عهد خود باقی ماند.
جامعهای که در آن افراد نسبت به مسئولیتهای خود احساس تعهد کنند، از بسیاری آسیبها مصون خواهد ماند. حضرت عباس (ع) نماد چنین تعهدی است. او نشان داد مسئولیتپذیری فقط یک شعار نیست، بلکه یک سبک زندگی است.
عاشورا؛ سرمایهای برای آینده
با گذشت قرنها از واقعه کربلا، همچنان نام حضرت عباس (ع) الهامبخش ملتهای آزاده است. راز ماندگاری این شخصیت در آن است که ارزشهایی جهانی؛ مانند وفاداری، شجاعت، عدالتخواهی، ایثار و کرامت انسانی را نمایندگی میکند.
امروز ایران بیش از هر زمان دیگری به این ارزشها نیاز دارد. جامعهای که میخواهد در برابر چالشها ایستادگی کند، مسیر پیشرفت را بپیماید و هویت خود را حفظ کند، ناگزیر باید به سرچشمههای فرهنگی و اعتقادی خود بازگردد.
حضرت ابوالفضلالعباس (ع) تنها علمدار کربلا نبود؛ او علمدار مکتبی است که میتواند در عصر پیچیده و پرتحول امروز نیز راهگشا باشد. مکتبی که مسئولیت را بر منفعت، حقیقت را بر مصلحت و وفاداری را بر منفعتطلبی ترجیح میدهد.
اگر قرار باشد جامعه ایرانی در مسیر پیشرفت، عدالت، همبستگی و اقتدار فرهنگی گام بردارد، بدون تردید بازخوانی و بازتولید آموزههای حضرت عباس (ع) یکی از مهمترین سرمایههای معنوی و فرهنگی آن خواهد بود؛ سرمایهای که نه متعلق به گذشته، بلکه چراغ راه آینده است.
انتهای خبر/ر