به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، انقلاب اسلامی ایران پس از گذشت دههها همچنان یکی از مهمترین پدیدههای سیاسی و اجتماعی جهان معاصر به شمار میرود. انقلابی که با شعار استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی شکل گرفت و توانست معادلات منطقهای و جهانی را تحتتأثیر قرار دهد. در سالهای اخیر نیز تحولات مهمی از جمله جنگ ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی، تغییرات ژئوپلیتیکی منطقه و شکلگیری نظم نوین جهانی، بار دیگر نقش ایران را در کانون توجه تحلیلگران قرار داده است.
در همین راستا، پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» در میزگردی با حضور فرزاد حیدری استاد دانشگاه ایلام، محمد کریمی کارشناس مسائل سیاسی و فاطمه احمدی دانشجوی دکتری جامعهشناسی دانشگاه ایلام به بررسی ریشهها، آرمانها، دستاوردها و آینده انقلاب اسلامی مورد بحث و پیگیری قرار گرفت.
امروز در چه جایگاهی قرار داریم؟
فرزاد حیدری در پاسخ این سؤال گفت: انقلاب اسلامی پیش از هر چیز یک نهضت استقلالخواهانه بود. مردم ایران میخواستند سرنوشت کشورشان در واشنگتن، لندن یا هر پایتخت دیگری تعیین نشود. در کنار استقلال، عدالت اجتماعی و احیای هویت اسلامی نیز از مهمترین اهداف انقلاب بود.
محمد کریمی نیز در پاسخ این سؤال گفت: به نظر من نسل جوان بیش از هر چیز نتیجه این استقلال را در حوزههای علمی و دفاعی مشاهده میکند. کشوری که روزگاری وابسته به واردات بسیاری از فناوریها بود، امروز در حوزههای مختلف صاحب توانمندی شده است. البته نسل ما همچنان درباره عدالت اقتصادی و معیشت مطالباتی دارد.
فاطمه احمدی هم در پاسخ این سؤال گفت: من فکر میکنم یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب، ایجاد اعتمادبهنفس ملی است. حتی منتقدان نیز نمیتوانند انکار کنند که روحیه «ما میتوانیم» پس از انقلاب شکل گرفت. البته برای حفظ این سرمایه باید رضایت اجتماعی و مشارکت مردم نیز تقویت شود.
احمدی خاطرنشان کرد: انقلابها زمانی ماندگار میشوند که بتوانند خود را با نیازهای نسلهای جدید تطبیق دهند. امروز مطالبات جوانان با دهه نخست انقلاب متفاوت است و این مسئله باید موردتوجه قرار گیرد.
جنگ اخیر ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی چه تأثیری بر جایگاه ایران در منطقه داشت؟
محمد کریمی در پاسخ این سؤال گفت: این جنگ نشان داد که دوران تصمیمگیری یکجانبه قدرتهای بزرگ درباره منطقه به پایان رسیده است. بسیاری تصور میکردند فشار نظامی میتواند ایران را وادار به عقبنشینی کند؛ اما چنین اتفاقی رخ نداد.
فاطمه احمدی در پاسخ این سؤال گفت: از منظر اجتماعی نیز شاهد شکلگیری نوعی همبستگی ملی بودیم. در شرایط تهدید خارجی، بخش زیادی از جامعه فارغ از اختلافنظرهای سیاسی بر دفاع از تمامیت ارضی کشور تأکید کرد.
فرزاد حیدری در پاسخ این سؤال گفت: در حوزه راهبردی نیز باید توجه داشت که هر جنگی زمانی معنا پیدا میکند که اهداف آن بررسی شود. اگر هدف طرف مقابل تضعیف موقعیت منطقهای ایران بود، نتایج نشان داد که ایران همچنان یکی از بازیگران اصلی منطقه باقیمانده است.
محمد کریمی در ادامه گفت: حتی برخی کشورهای منطقه که درگذشته فاصله بیشتری با ایران داشتند، امروز ناچارند نقش تهران را در معادلات امنیتی و سیاسی بپذیرند.
نقش رهبری در عبور کشور از بحرانها را چگونه ارزیابی میکنید؟
فرزاد حیدری در پاسخ این سؤال گفت: در هر نظام سیاسی، مدیریت بحران اهمیت زیادی دارد. جمهوری اسلامی در دهههای گذشته با فشارهای گستردهای مواجه بوده و بسیاری از تحلیلگران معتقدند حفظ ثبات کشور در چنین شرایطی بدون وجود یک مدیریت راهبردی امکانپذیر نبود.
فاطمه احمدی در پاسخ این سؤال گفت: یکی از موضوعاتی که کمتر به آن پرداخته میشود، تأکید بر خودباوری علمی است. امروز بسیاری از موفقیتهای کشور در حوزههای علمی و فناوری نتیجه همین نگاه است.
محمد کریمی در پاسخ این سؤال گفت: نسل جوان بیشتر از زاویه نتایج به موضوع نگاه میکند. وقتی کشوری باوجود تحریمها همچنان در حال پیشرفت علمی و دفاعی است، طبیعی است که این موضوع در ارزیابی عملکرد مدیریت کلان کشور موردتوجه قرار گیرد.
حیدری در ادامه گفت: البته آینده نیز اهمیت زیادی دارد. هر نظام سیاسی باید بتواند نسل جدید مدیران، دانشمندان و نخبگان را تربیت کند تا مسیر پیشرفت استمرار داشته باشد.
برخی معتقدند ایران امروز از یک بازیگر منطقهای به یک بازیگر جهانی تبدیل شده است. آیا این ارزیابی را درست میدانید؟
فاطمه احمدی در پاسخ این سؤال گفت: به اعتقاد من بله. امروز بسیاری از پروندههای مهم منطقه بدون حضور ایران قابلحل نیست. این نشاندهنده وزن سیاسی کشور است.
محمد کریمی در پاسخ این سؤال گفت: علاوه بر سیاست، باید به ظرفیتهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی ایران نیز توجه کرد. موقعیت جغرافیایی ایران باعث شده در مسیر بسیاری از کریدورهای مهم جهانی قرار گیرد.
فرزاد حیدری در پاسخ این سؤال گفت: من معتقدم واژه «بازیگر مهم جهانی» اغراقآمیز نیست. ایران در حوزه انرژی، امنیت منطقهای، ترانزیت و حتی برخی فناوریهای پیشرفته دارای نقش اثرگذار است. البته تبدیل این ظرفیت به قدرت اقتصادی پایدار، نیازمند برنامهریزی بیشتر است.
فاطمه احمدی در ادامه گفت: همچنین نباید از قدرت فرهنگی ایران غافل شد. تمدن ایرانی - اسلامی همچنان یکی از مهمترین منابع قدرت نرم کشور محسوب میشود.
بسیاری از تحلیلگران از ناکامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در تحقق اهداف خود سخن میگویند. ارزیابی شما چیست؟
محمد کریمی: در علوم سیاسی موفقیت یا شکست بر اساس تحقق اهداف سنجیده میشود. اگر هدف تغییر رفتار اساسی ایران بوده باشد، شواهد نشان میدهد این هدف محقق نشده است.
فرزاد حیدری: باید از نگاه صفر و صدی پرهیز کرد؛ اما واقعیت این است که جمهوری اسلامی توانسته فشارهای سنگین را پشت سر بگذارد و ساختار خود را حفظ کند. این موضوع در ادبیات راهبردی یک موفقیت محسوب میشود.
فاطمه احمدی: در کنار میدان نظامی، جنگ روایتها نیز اهمیت دارد. هر کشوری که بتواند روایت قویتری ارائه کند، در افکار عمومی دست بالا را خواهد داشت.
برای آینده ایران چه باید کرد؟
فاطمه احمدی: مهمترین مسئله توجه به سرمایه انسانی است. ایران از جمعیت جوان و تحصیلکرده برخوردار است و باید از این ظرفیت استفاده شود.
محمد کریمی: اقتصاد باید در اولویت قرار گیرد. تقویت تولید، حمایت از شرکتهای دانشبنیان و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار از ضرورتهای آینده است.
فرزاد حیدری: من سه کلیدواژه را مهم میدانم؛ علم، وحدت و کارآمدی. هر اندازه بتوانیم این سه مؤلفه را تقویت کنیم، آینده روشنتری خواهیم داشت.
محمد کریمی: همچنین باید فضای مشارکت نسل جوان در تصمیمسازیها افزایش یابد.
فاطمه احمدی: و در کنار آن، حفظ انسجام ملی و سرمایه اجتماعی باید بهعنوان یک اولویت راهبردی دنبال شود.
باتوجهبه تحولات سریع منطقه و جهان، مهمترین تهدیدها و فرصتهای پیشروی ایران را چه میدانید؟
فرزاد حیدری: به نظر من مهمترین تهدید، جنگ ترکیبی است؛ یعنی مجموعهای از فشارهای اقتصادی، رسانهای، سایبری و امنیتی که همزمان علیه کشور اعمال میشود. دشمنان ایران دریافتهاند که صرف فشار نظامی نمیتواند اهداف آنها را محقق کند، بنابراین تلاش میکنند از طریق عملیات روانی و ایجاد نارضایتی اجتماعی بر افکار عمومی تأثیر بگذارند. در مقابل، بزرگترین فرصت ایران جمعیت جوان، موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز و ظرفیتهای علمی کشور است.
محمد کریمی: من معتقدم جهان در حال حرکت به سمت چندقطبی شدن است. کاهش سلطه یکجانبه آمریکا و افزایش نقش قدرتهای نوظهور، فرصتی تاریخی برای ایران ایجاد کرده است تا روابط اقتصادی و سیاسی خود را متنوعتر کند. اگر بتوانیم از این فرصت بهدرستی استفاده کنیم، میتوانیم جایگاه منطقهای و بینالمللی خود را بیش از پیش تقویت کنیم.
فاطمه احمدی: از منظر اجتماعی، مهمترین فرصت ایران سرمایه انسانی تحصیلکرده است. دانشگاهها و مراکز علمی کشور ظرفیت بالایی برای تولید دانش و حل مسائل ملی دارند. البته برای بهرهبرداری از این ظرفیت، باید زمینه مشارکت نخبگان در تصمیمگیریها فراهم شود. همچنین توجه به عدالت اجتماعی و کاهش فاصلههای اقتصادی میتواند به تقویت انسجام ملی کمک کند.
حیدری: اگر بخواهم جمعبندی کنم، آینده ایران به میزان توانایی ما در تبدیل تهدیدها به فرصت بستگی دارد. تجربه چهار دهه گذشته نشان داده است که هر زمان بر توان داخلی، علم و همبستگی ملی تکیه کردهایم، دستاوردهای قابلتوجهی بهدستآمده است. این مسیر میتواند در دهههای آینده نیز ادامه یابد و ایران را به یکی از بازیگران مؤثرتر در نظم جدید جهانی تبدیل کند.
حاضران در این میزگرد بر این باور بودند که انقلاب اسلامی با آرمانهای استقلال، عدالتخواهی و هویتمحوری شکل گرفت و توانست جایگاه ایران را در معادلات منطقهای و بینالمللی ارتقا دهد. آنان معتقد بودند جنگهای اخیر و تحولات منطقهای بار دیگر اهمیت نقش ایران را در نظم جدید جهانی آشکار کرده است.
شرکتکنندگان همچنین تأکید کردند که آینده ایران بیش از هر چیز به تقویت اقتصاد، توسعه علموفناوری، استفاده از ظرفیت جوانان، حفظ وحدت ملی و افزایش کارآمدی مدیریتی وابسته است؛ مؤلفههایی که میتوانند مسیر پیشرفت کشور را در دهههای آینده هموار سازند.
انتهای خبر/ر