به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، گاهی تاریخ در میدانهای نبرد نوشته نمیشود؛ بلکه در خیابانهایی شکل میگیرد که مردم آن را به صحنه دفاع از هویت، باور و وطن تبدیل میکنند. صد شب گذشته برای ایران، تنها مجموعهای از روزها و شبهای جنگی نبود، بلکه به نمادی از حضور مردمی تبدیل شد که در سختترین شرایط، میان آژیر خطر، تهدید دشمن و جنگ روایتها، تصمیم گرفتند در صحنه بمانند.
از نخستین روزهای آغاز جنگ رمضان میان ایران و ائتلاف متشکل از آمریکا و رژیم صهیونیستی، بسیاری از تحلیلگران خارجی تصور میکردند فشار نظامی و رسانهای میتواند جامعه ایران را دچار آشفتگی و شکاف کند. اما آنچه در عمل رخ داد، روایت دیگری بود. روایت خیابانهایی که هر شب مملو از جمعیت میشد و مردمی که شعار «میدان با تو، خیابان با ما» را به یکی از ماندگارترین نمادهای این دوره تبدیل کردند.
امروز که صد شب از آغاز این حضور مردمی میگذرد، بسیاری این رخداد را نه یک تجمع مقطعی، بلکه یک حماسه اجتماعی میدانند؛ حماسهای که در آن مردم نشان دادند دفاع از وطن تنها وظیفه نیروهای مسلح نیست، بلکه هر شهروند میتواند سهمی در پاسداری از امنیت و اقتدار کشور داشته باشد.وقتی دشمن روی خیابان حساب کرده بود.
یکی از مهمترین اهداف دشمنان در آغاز جنگ، انتقال نبرد از مرزها به درون جامعه ایران بود. مراکز مطالعاتی وابسته به جریانهای غربی بارها این تحلیل را مطرح کرده بودند که فشار نظامی میتواند به نارضایتی عمومی و سپس آشوبهای خیابانی منجر شود؛ اما واقعیت میدانی مسیر دیگری را طی کرد.
درحالیکه دشمن انتظار داشت خیابانها به محل تنش و ناامنی تبدیل شوند، مردم همان خیابانها را به نماد همبستگی ملی تبدیل کردند. از تهران تا ایلام، از مشهد تا اهواز و از تبریز تا بندرعباس، تصاویر حضور خانوادهها، جوانان، دانشجویان، بازاریان و اقشار مختلف جامعه در رسانهها منتشر شد.
سعید مرادی، استاد جامعهشناسی سیاسی، در گفتگو با خبرنگار ما میگوید: در بسیاری از جنگها، دشمن تلاش میکند جبهه داخلی را دچار فروپاشی روانی کند. آنچه در این صد شب رخ داد، شکلگیری یک انسجام اجتماعی بود که بسیاری از محاسبات را تغییر داد.
میدان با تو، خیابان با ما
شعار «میدان با تو، خیابان با ما» در روزهای نخست جنگ مطرح شد؛ اما خیلی زود به یک جریان اجتماعی تبدیل شد.
این شعار حامل یک پیام روشن بود؛ نیروهای مسلح در میدان نبرد از امنیت کشور دفاع میکنند و مردم نیز در عرصه اجتماعی، اجازه نخواهند داد دشمن به اهداف روانی و رسانهای خود برسد.
هر شب، خیابانهای شهرهای مختلف میزبان جمعیتی بود که با در دست داشتن پرچم ایران، تصاویر شهدا و پلاکاردهای حمایت از وطن، پیام وحدت و مقاومت را به نمایش میگذاشتند.
در ایلام، شهری که خاطرات سالهای دفاع مقدس هنوز در کوچههایش زنده است، این حضور رنگ و بوی دیگری داشت. بسیاری از خانوادههایی که روزگاری خود یا پدرانشان طعم جنگ را چشیده بودند، بار دیگر به میدان آمدند تا نشان دهند فرهنگ مقاومت همچنان در این استان زنده است.
لبیک به ندای رهبر انقلاب
یکی از مهمترین عوامل استمرار این حضور مردمی، تأکید رهبر انقلاب بر حفظ حضور اجتماعی، امیدآفرینی و جلوگیری از غلبه فضای ترس بر جامعه بود.
پس از این رهنمودها، اجتماعات مردمی در بسیاری از شهرها شکل منسجمتری به خود گرفت. مساجد، هیئتهای مذهبی، تشکلهای فرهنگی و گروههای مردمی نقش مهمی در ساماندهی برنامههای شبانه ایفا کردند.
محمد کریمی، فعال فرهنگی اهل ایلام، معتقد است: مردم احساس کردند که باید سهم خود را در دفاع از کشور ایفا کنند. شاید بسیاری سلاح به دست نداشتند، اما حضورشان در خیابان نوعی اعلام پشتیبانی از امنیت و اقتدار ملی بود.
خیابانهایی که زیر سایه تهدید خاموش نشدند
یکی از ویژگیهای مهم این صد شب، استمرار حضور مردم حتی در شرایط دشوار بود.
در روزهایی که تهدیدهای رسانهای و نظامی شدت میگرفت، بسیاری انتظار داشتند از حجم اجتماعات مردمی کاسته شود، اما آنچه مشاهده شد، افزایش مشارکت عمومی بود.
خانوادهها به همراه کودکان خود در برنامههای فرهنگی، مراسم دعا، شبهای شعر و گردهماییهای مردمی شرکت میکردند. حضور نسل جوان نیز از نکات قابلتوجه این حرکت اجتماعی بود.
زهرا ندیمی، دانشجوی ۲۲ساله اهل ایلام، میگوید: نسل ما بارها درباره دفاع مقدس شنیده بود، اما امروز احساس میکنیم بخشی از یک تجربه تاریخی هستیم. حضور در این برنامهها برای ما فقط یک تجمع نیست؛ نوعی اعلام تعلق به وطن است.
شکست جنگ روایتها
جنگهای امروز تنها در میدانهای نظامی رخ نمیدهد؛ بخش مهمی از آن در عرصه رسانه و افکار عمومی جریان دارد.
دشمنان تلاش میکردند تصویری از فروپاشی روحیه عمومی در ایران ارائه دهند، اما تصاویر منتشرشده از حضور گسترده مردم در خیابانها، روایت دیگری را به نمایش گذاشت.
کارشناسان رسانه معتقدند یکی از مهمترین دستاوردهای این حضور مردمی، خنثیشدن بخشی از عملیات روانی دشمن بود.
مهدی رضایی، پژوهشگر ارتباطات، دراینخصوص میگوید: وقتی میلیونها نفر در نقاط مختلف کشور بهصورت مستمر در صحنه حضور پیدا میکنند، این حضور به یک پیام رسانهای قدرتمند تبدیل میشود که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
ایلام؛ ادامه یک میراث تاریخی
برای مردم ایلام، مقاومت مفهومی جدید نیست. این استان در دوران دفاع مقدس بارها آماج حملات دشمن قرار گرفت؛ اما هرگز تسلیم نشد.
امروز نیز بسیاری معتقدند همان روحیهای که در سالهای جنگ تحمیلی در میان مردم وجود داشت، در قالبی جدید خود را نشان داده است.
علی مرادی، از رزمندگان دوران دفاع مقدس، میگوید: ما سالها پیش از خاک کشور دفاع کردیم و امروز جوانان با حضور در صحنه، از روحیه و انسجام ملی دفاع میکنند. شکل مبارزه عوض شده اما اصل ایستادگی همان است.
حضور مردم و تقویت قدرت ملی
کارشناسان علوم سیاسی معتقدند قدرت ملی تنها به توان نظامی محدود نمیشود. سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و انسجام ملی نیز از مهمترین مؤلفههای قدرت یک کشور محسوب میشوند.
در طول صد شب گذشته، حضور مستمر مردم در خیابانها به نمادی از همین سرمایه اجتماعی تبدیل شد. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که نمایش وحدت ملی میتواند بر محاسبات بازیگران خارجی نیز تأثیرگذار باشد.
حسن قاسمی، تحلیلگر مسائل راهبردی، معتقد است: وقتی یک ملت در شرایط بحرانی پشت کشور خود میایستد، پیام روشنی به جهان ارسال میکند؛ اینکه فشار خارجی نمیتواند بهسادگی اراده ملی را در هم بشکند.
100 شبی که در حافظه تاریخ ماندگار شد
اکنون باگذشت 100 شب از آغاز این حضور مردمی، بسیاری معتقدند آنچه رخداده صرفاً مجموعهای از تجمعات خیابانی نبوده است.
این صد شب به نمادی از همبستگی، مسئولیتپذیری اجتماعی و دفاع از هویت ملی تبدیل شده است؛ حماسهای که نشان داد مردم ایران در بزنگاههای تاریخی همچنان توانایی گردهم آمدن حول محور منافع ملی را دارند.
شاید سالها بعد، هنگامی که تاریخنگاران درباره این مقطع بنویسند، بیش از هر چیز از خیابانهایی یاد کنند که به سنگر تبدیل شدند؛ از مردمی که زیر سایه تهدید، امید را زنده نگه داشتند و از ملتی که نشان داد قدرت واقعی یک کشور تنها در تجهیزات و امکانات خلاصه نمیشود، بلکه در قلب مردمی نهفته است که در روزهای سخت، وطن را تنها نمیگذارند.
و اینچنین، صد شب حضور مردم در خیابانها، به یکی از ماندگارترین روایتهای ایستادگی و همبستگی در حافظه جمعی ایرانیان تبدیل شد؛ روایتی که همچنان ادامه دارد و هر شب، برگ تازهای بر آن افزوده میشود.
انتهای خبر/ر