به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، در روزگاری که بسیاری از مسئولان، خدمت به مردم را در قاب آمارها و شعارها تعریف میکنند، نامهایی در حافظه عمومی ملت ماندگار میشوند که «مردم» را نه ابزار سیاست، بلکه اصل حاکمیت میدانند. شهید آیتالله دکتر سید ابراهیم رئیسی از جمله همین چهرهها بود؛ مدیری که از نخستین سالهای حضور در مسئولیتهای قضایی تا آخرین روزهای ریاستجمهوری، مسیر خدمت به محرومان و مستضعفان را بهعنوان یک رسالت دینی و انسانی دنبال کرد. او معتقد بود که اگر مسئولی صدای طبقات ضعیف جامعه را نشنود، از فلسفه اصلی انقلاب اسلامی فاصله گرفته است.
در منظومه فکری شهید رئیسی، عدالت تنها یک واژه سیاسی یا اقتصادی نبود؛ بلکه مفهومی عمیق و ریشهدار در مبانی دینی و آرمانهای انقلاب اسلامی محسوب میشد. همین نگاه باعث شد که در دوران ریاستجمهوریاش، سفرهای استانی، حضور در مناطق محروم، پیگیری مشکلات معیشتی مردم و حمایت از اقشار آسیبپذیر، به بخش جداییناپذیر عملکرد دولت تبدیل شود.
اکنون و در سالروز شهادت این خادم مردم، بازخوانی نگاه و عملکرد او در حوزه محرومیتزدایی، عدالت اجتماعی و خدمت به مردم، بیش از گذشته اهمیت دارد؛ چراکه بسیاری از کارشناسان معتقدند مسیر توسعه کشور بدون توجه به طبقات محروم، به مقصد نخواهد رسید.
عدالتخواهی؛ ریشه در باور دینی و انقلابی
حجتالاسلام سیدمرتضی حسینینیا استاد حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار» اظهار کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای شخصیتی شهید آیتالله رئیسی، باور عمیق او به عدالت اجتماعی بود. او خدمت به محرومان را نه یک اقدام نمایشی، بلکه تکلیف شرعی و انقلابی میدانست.
وی افزود: در اندیشه اسلامی، مسئولیت حاکمان نسبت به محرومان بسیار سنگین است. اگر به سیره پیامبر اکرم (ص) و امیرالمؤمنین علی (ع) نگاه کنیم، میبینیم که محور حکومتداری آنان، رسیدگی به طبقات ضعیف جامعه بوده است. شهید رئیسی نیز دقیقاً با همین نگاه وارد میدان خدمت شد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: بسیاری از مدیران در زمان مسئولیت خود، به دلیل گرفتار شدن در بروکراسی اداری، از متن جامعه فاصله میگیرند؛ اما شهید رئیسی تلاش میکرد همواره در میان مردم باشد. حضور او در روستاها، مناطق کمبرخوردار و حتی محلات حاشیهای شهرها، تنها یک برنامه تشریفاتی نبود، بلکه برای شنیدن مستقیم مشکلات مردم انجام میشد.
حسینینیا تصریح کرد: او اعتقاد داشت اگر تصمیمات اقتصادی و اجتماعی بدون در نظر گرفتن وضعیت اقشار ضعیف اتخاذ شود، عدالت محقق نخواهد شد. به همین دلیل در بسیاری از سیاستهای دولت سیزدهم، موضوع حمایت از دهکهای پایین جامعه مورد توجه قرار گرفت.
مردمی بودن؛ ویژگی برجسته رئیسجمهور شهید
علیاکبر کریمی پژوهشگر مسائل اجتماعی نیز در گفتگو با خبرنگار ما گفت: یکی از ویژگیهایی که باعث شد مردم ارتباط عاطفی و عمیقی با شهید رئیسی برقرار کنند، سادهزیستی و مردمی بودن او بود. مردم احساس میکردند رئیسجمهورشان درد آنان را میفهمد.
وی افزود: در بسیاری از سفرهای استانی، شهید رئیسی بدون تشریفات زائد وارد میان مردم میشد، پای حرف آنان مینشست و حتی در مواردی شخصاً دستور پیگیری مشکلات را صادر میکرد. این رفتار برای مردمی که سالها از برخی مسئولان فاصله دیده بودند، امیدبخش بود.
کریمی ادامه داد: در مناطق محروم، حضور مسئولان عالیرتبه اهمیت زیادی دارد؛ چراکه مردم احساس میکنند مشکلاتشان دیده شده است. شهید رئیسی به این مسئله واقف بود و به همین دلیل سفرهای استانی دولت سیزدهم، به یکی از مهمترین جلوههای ارتباط مستقیم دولت با مردم تبدیل شد.
این پژوهشگر اجتماعی خاطرنشان کرد: بسیاری از پروژههای نیمهتمام در استانهای محروم، در نتیجه همین سفرها تعیین تکلیف شد. از پروژههای راهسازی گرفته تا طرحهای آبرسانی، درمانی و آموزشی، بخش مهمی از تصمیمات در دل همین بازدیدهای میدانی شکل گرفت.
نگاه ویژه به مناطق محروم و کمتر توسعهیافته
علی شایان عضو هیأت علمی دانشگاه ایلام در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» اظهار کرد: شهید رئیسی شناخت دقیقی از مشکلات مناطق مرزی و محروم کشور داشت. او میدانست که توسعه نامتوازن، آسیبهای اجتماعی و اقتصادی فراوانی ایجاد میکند.
وی افزود: دولت سیزدهم تلاش کرد بخشی از عقبماندگیهای تاریخی مناطق محروم را جبران کند. در استان ایلام، بسیاری از پروژههای زیرساختی که سالها راکد مانده بود، در این دولت فعال شد.
مرادی تصریح کرد: حوزه راه، آب، بهداشت و اشتغال، از جمله اولویتهای مهم دولت شهید رئیسی در مناطق محروم بود. اعتبارات قابل توجهی برای تکمیل پروژههای عمرانی اختصاص یافت و همین مسئله باعث شد روند توسعه در برخی مناطق شتاب بگیرد.
وی ادامه داد: شهید رئیسی باور داشت که مردم مناطق محروم نباید احساس تبعیض کنند. او همواره تأکید میکرد که عدالت یعنی توزیع متوازن امکانات و فرصتها در سراسر کشور.
حمایت از خانواده؛ محور سیاستهای اجتماعی دولت
یکی از حوزههایی که در دولت شهید رئیسی مورد توجه جدی قرار گرفت، حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بود. بسیاری از کارشناسان معتقدند سیاستهای حمایتی دولت سیزدهم در حوزه فرزندآوری و درمان ناباروری، از مهمترین اقدامات اجتماعی سالهای اخیر به شمار میرود.
زهرا سلیمانی کارشناس مسائل خانواده در گفتگو با خبرنگار ما گفت: شهید رئیسی به مسئله جمعیت نگاه راهبردی داشت. او معتقد بود که آینده کشور به نیروی انسانی جوان و توانمند وابسته است.
وی افزود: در همین راستا، دولت سیزدهم طرحهای مختلفی را برای حمایت از خانوادهها اجرا کرد؛ از پرداخت وام فرزندآوری گرفته تا پوشش بیمهای مادران و حمایت از زوجهای نابارور.
سلیمانی ادامه داد: یکی از اقدامات مؤثر دولت، توسعه مراکز درمان ناباروری بود. بسیاری از خانوادهها به دلیل هزینههای سنگین درمان، امکان استفاده از خدمات تخصصی را نداشتند؛ اما با حمایتهای انجامشده، بخشی از این مشکلات کاهش یافت.
وی خاطرنشان کرد: همچنین سیاستهایی مانند بیمه رایگان مادران دارای چند فرزند، نقش مهمی در کاهش دغدغههای درمانی خانوادهها داشت. این اقدامات نشان میدهد که نگاه شهید رئیسی به مسئله خانواده، صرفاً شعاری نبود.
عدالت اقتصادی؛ دغدغه همیشگی شهید رئیسی
مجتبی یوسفی استاد اقتصاد دانشگاه ایلام در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» اظهار کرد: مهمترین دغدغه شهید رئیسی در حوزه اقتصاد، کاهش فشار معیشتی بر مردم بود. او بارها تأکید کرده بود که مسئولان باید شرایط زندگی مردم را درک کنند.
وی افزود: دولت سیزدهم در شرایطی کار خود را آغاز کرد که کشور با مشکلات متعددی از جمله تورم، تحریم و کسری بودجه مواجه بود. با این حال، تلاش شد حمایت از اقشار ضعیف در اولویت قرار گیرد.
یوسفی ادامه داد: افزایش پرداختهای حمایتی، اجرای طرح کالابرگ، توجه به اشتغال روستایی و حمایت از تولید، از جمله اقداماتی بود که با هدف کاهش فشار اقتصادی بر مردم انجام شد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: البته حل کامل مشکلات اقتصادی نیازمند زمان و اصلاحات عمیق ساختاری است؛ اما نمیتوان انکار کرد که شهید رئیسی دغدغه واقعی معیشت مردم را داشت و بسیاری از تصمیمات او در همین راستا اتخاذ میشد.
مبارزه با فساد؛ پیشنیاز عدالت اجتماعی
بسیاری از تحلیلگران معتقدند یکی از مهمترین وجوه شخصیتی شهید رئیسی، حساسیت ویژه او نسبت به فساد اقتصادی و اداری بود؛ موضوعی که از دوران حضورش در قوه قضاییه نیز کاملاً مشهود بود.
محمدرضا نظری تحلیلگر مسائل سیاسی در گفتگو با خبرنگار ما گفت: شهید رئیسی اعتقاد داشت که فساد، بزرگترین مانع تحقق عدالت اجتماعی است. او بارها تأکید میکرد که اگر فساد کنترل نشود، منابع کشور به جای رسیدن به مردم، در اختیار گروههای خاص قرار میگیرد.
وی افزود: همین نگاه باعث شد مبارزه با رانت، ویژهخواری و فساد اداری به یکی از محورهای مهم دولت سیزدهم تبدیل شود.
نظری ادامه داد: مردم زمانی به حاکمیت اعتماد میکنند که احساس کنند قانون برای همه یکسان اجرا میشود. شهید رئیسی تلاش داشت این پیام را در عمل به جامعه منتقل کند.
دیپلماسی اقتصادی در خدمت مردم
یکی دیگر از محورهای مورد توجه دولت سیزدهم، توسعه روابط اقتصادی با کشورهای همسایه و تقویت تجارت منطقهای بود؛ سیاستی که به باور کارشناسان، میتوانست بخشی از مشکلات اقتصادی کشور را کاهش دهد.
احمد کریمینژاد کارشناس مسائل بینالملل در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» اظهار کرد: شهید رئیسی معتقد بود اقتصاد کشور نباید معطل تصمیمات خارجی بماند. به همین دلیل دولت او تلاش کرد روابط اقتصادی با کشورهای منطقه را گسترش دهد.
وی افزود: توسعه تجارت با کشورهای همسایه، فعالسازی بازارچههای مرزی و تقویت صادرات، از جمله اقدامات مهم دولت سیزدهم بود که میتوانست به رونق اقتصادی مناطق مرزی نیز کمک کند.
کریمینژاد ادامه داد: در استانهایی مانند ایلام که ظرفیت مرزی بالایی دارند، این سیاستها اهمیت ویژهای داشت و میتوانست زمینه اشتغال و توسعه اقتصادی را فراهم کند.
صداقت در گفتار و حضور در میدان
بسیاری از مردم، شهید رئیسی را به دلیل صداقت و پرهیز از رفتارهای تبلیغاتی دوست داشتند. او تلاش میکرد واقعیتها را با مردم در میان بگذارد و از بیان مشکلات کشور پرهیز نمیکرد.
ناصر حیدری فعال فرهنگی در گفتگو با خبرنگار ما گفت: مردم زمانی به مسئولان اعتماد میکنند که احساس کنند آنان صادقانه با جامعه سخن میگویند. شهید رئیسی چنین ویژگیای داشت.
وی افزود: او در شرایط سخت اقتصادی نیز تلاش میکرد در میان مردم حاضر شود و مشکلات را از نزدیک ببیند. همین مسئله باعث شد تصویر یک مسئول مردمی در ذهن جامعه شکل بگیرد.
حیدری تصریح کرد: شاید مهمترین ویژگی شهید رئیسی این بود که هیچگاه خود را جدا از مردم نمیدانست. او معتقد بود مسئولیت، فرصتی برای خدمت است نه امتیاز.
شهادت؛ پایان راه خدمت، آغاز ماندگاری
حادثه تلخ شهادت آیتالله رئیسی و همراهانش، موجی از اندوه در سراسر کشور ایجاد کرد. بسیاری از مردم، او را نماد اخلاص، تلاش شبانهروزی و روحیه جهادی میدانستند.
حسین عباسی استاد علوم سیاسی در گفتگو با خبرنگار «ایلام بیدار» اظهار کرد: برخی شخصیتها حتی پس از پایان مسئولیتشان فراموش میشوند؛ اما برخی دیگر به دلیل نوع رفتار و ارتباطشان با مردم، در حافظه تاریخی ملت باقی میمانند. شهید رئیسی از همین دسته بود.
وی افزود: سادهزیستی، روحیه جهادی، مردمی بودن و تلاش برای محرومیتزدایی، مهمترین ویژگیهایی بود که مردم از او به یاد دارند.
عباسی ادامه داد: امروز مهمترین مسئله، ادامه دادن مسیر خدمت صادقانه به مردم است. اگر مسئولان آینده نیز همین رویکرد را دنبال کنند، سرمایه اجتماعی نظام تقویت خواهد شد.
نتیجهگیری؛ میراثی برای آینده مدیریت کشور
مرور عملکرد و رویکرد شهید آیتالله دکتر سید ابراهیم رئیسی نشان میدهد که او تلاش کرد مفهوم «خدمت» را از سطح شعار به میدان عمل بیاورد. حضور مستمر در میان مردم، توجه ویژه به محرومان، پیگیری عدالت اجتماعی، حمایت از خانوادهها، مبارزه با فساد و نگاه جهادی به مدیریت، از مهمترین ویژگیهای دولت او بود.
شاید همه مشکلات کشور در دوران کوتاه مسئولیتش حل نشد؛ اما بسیاری از مردم باور داشتند که رئیسجمهورشان صادقانه برای رفع مشکلات تلاش میکند. همین احساس صداقت و مردمی بودن، سرمایهای بود که شهید رئیسی در دل جامعه بر جای گذاشت.
امروز، پس از شهادت این خادم مردم، بیش از هر زمان دیگری ضرورت بازگشت به الگوی مدیریت مردمی، عدالتمحور و جهادی احساس میشود. کشوری که میخواهد مسیر پیشرفت را طی کند، ناگزیر است محرومان را در مرکز سیاستگذاریهای خود قرار دهد؛ همان مسیری که شهید رئیسی با ایمان، اخلاص و تلاش شبانهروزی دنبال کرد.
بیتردید نام شهید آیتالله رئیسی در حافظه مردم ایران، نه صرفاً بهعنوان یک رئیسجمهور، بلکه بهعنوان مدیری مردمی، عدالتخواه و خادم محرومان باقی خواهد ماند؛ مدیری که باور داشت بزرگترین افتخار مسئولان، خدمت بیمنت به مردم است و سرانجام نیز جان خود را در همین مسیر فدا کرد.
انتهای خبر/ر