به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، روزهای آغازین سال ۱۳۵۸، ایران در یکی از حساسترین و تعیینکنندهترین مقاطع تاریخ خود قرار داشت؛ مقطعی که نهتنها پایان یک نظام سیاسی چندهزارساله را رقم زده بود، بلکه آغازگر شکلگیری نظمی جدید بر پایه اراده مردم بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، اکنون نوبت آن رسیده بود که ملت ایران، این بار در میدان انتخاب، سرنوشت سیاسی کشور را مشخص کند.
برگزاری همهپرسی تعیین نظام سیاسی در روزهای ۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸، نقطه عطفی در این مسیر به شمار میرفت؛ رخدادی که نهتنها تثبیتکننده دستاوردهای انقلاب بود، بلکه بهنظام نوپای ایران مشروعیتی مردمی و رسمی بخشید. مردم در این رفراندوم، تنها با دو گزینه «آری» یا «خیر» مواجه بودند، اما همین انتخاب ساده، حامل یکی از بزرگترین تصمیمهای تاریخی یک ملت بود.
۱۲ فروردین؛ آزمون بزرگ ملت در تعیین سرنوشت
در شرایطی که کشور تازه از فضای انقلاب عبور کرده بود، حضور مردم در پای صندوقهای رأی، نشاندهنده درک عمیق آنان از اهمیت مشارکت سیاسی بود. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این همهپرسی حتی از سرنگونی رژیم پهلوی نیز اهمیت بیشتری داشت، چراکه در این مرحله، مردم نهتنها به نفی گذشته، بلکه به اثبات آینده رأی میدادند.
در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸، نتایج این همهپرسی اعلام شد و بیش از ۹۸ درصد شرکتکنندگان به استقرار نظام جمهوری اسلامی رأی مثبت دادند. این میزان از مشارکت و اجماع، در سطح جهانی کمنظیر بود و بازتاب گستردهای در رسانهها و محافل سیاسی دنیا داشت.
۱۲ فروردین؛ تولد مردمسالاری دینی در ایران
با اعلام نتایج، ۱۲ فروردین بهعنوان «روز جمهوری اسلامی» نامگذاری شد؛ روزی که به نماد مردمسالاری و نقشآفرینی مستقیم ملت در تعیین سرنوشت تبدیل شد. ازاینپس، رأی مردم بهعنوان یکی از ارکان اساسی نظام سیاسی، جایگاهی محوری پیدا کرد و فرهنگ انتخابات بهتدریج در ساختار سیاسی کشور نهادینه شد.
حضور گسترده مردم در این رفراندوم، پیام روشنی برای جهان داشت؛ اینکه ملت ایران پس از سالها تجربه استبداد، اکنون با آگاهی و اراده، مسیر آینده خود را انتخاب کرده و اجازه نخواهد داد بار دیگر سلطهای بر سرنوشتش حاکم شود.
تثبیت فرهنگ انتخابات در نظام جمهوری اسلامی
پس از این همهپرسی تاریخی، روند مراجعه به آرای عمومی به یکی از اصول ثابت در اداره کشور تبدیل شد. از تدوین و تصویب قانون اساسی گرفته تا انتخاب مسئولان در سطوح مختلف، همگی بر پایه رأی مردم شکل گرفتند.
در سالهای پس از انقلاب، انتخابات بهعنوان یکی از جلوههای مهم مشارکت سیاسی، به یک فرهنگ عمومی تبدیل شد؛ فرهنگی که در بزنگاههای حساس، نقش تعیینکنندهای در عبور کشور از چالشها ایفا کرده است.
۱۲ فروردین؛ نماد بلوغ سیاسی ملت ایران
در همین رابطه، «مصطفی محبی» از اساتید دانشگاه و فعال حوزه سیاسی، در گفتوگو با خبرنگار «ایلام بیدار» با اشاره به اهمیت این روز اظهار کرد: ۱۲ فروردین را میتوان نماد بلوغ سیاسی ملت ایران دانست؛ روزی که مردم پس از قرنها زندگی در سایه نظامهای استبدادی، توانستند بهصورت مستقیم در تعیین سرنوشت خود نقشآفرینی کنند.
وی افزود: ملت ایران که سالها از حق انتخاب محروم بودند، در این مقطع تاریخی با حضور گسترده در همهپرسی، نشان دادند که به سطحی از آگاهی سیاسی رسیدهاند که میتوانند مسیر آینده کشور را خود تعیین کنند.
نقش رهبری در هدایت انتخاب تاریخی ملت
محبی با تأکید بر نقش هدایتگرانه امام خمینی (ره) در این فرایند گفت: رهبر کبیر انقلاب با اعتماد به مردم، تعیین نوع نظام سیاسی را به رأی آنان واگذار کردند. این اقدام، نشاندهنده اعتقاد عمیق به جایگاه مردم در ساختار قدرت بود.
وی ادامه داد: مردم نیز با درایت و هوشیاری، تحتتأثیر جریانهای مختلف سیاسی قرار نگرفتند و با انتخاب جمهوری اسلامی، مسیر مستقلی را برای کشور ترسیم کردند؛ مسیری که بر پایه ارزشهای دینی و اراده مردمی شکلگرفته است.
تثبیت جمهوری اسلامی؛ آغاز تقابل با دشمنان
با تثبیت نظام جمهوری اسلامی، تقابل با دشمنان نیز وارد مرحله جدیدی شد. قدرتهای خارجی و جریانهای وابسته که منافع خود را در خطر میدیدند، تلاشهای گستردهای را برای تضعیف این نظام آغاز کردند.
از ترورهای داخلی و فعالیت گروهکها گرفته تا تحمیل جنگ هشتساله، همگی بخشی از این تقابل بودند. بااینحال، حضور و ایستادگی مردم در صحنه، مانع از تحقق اهداف دشمنان شد و نظام جمهوری اسلامی توانست از این بحرانها عبور کند.
استمرار حضور مردم؛ رمز ماندگاری نظام
در دهههای پس از انقلاب، مردم ایران بارها در بزنگاههای مختلف، از جمله دفاع مقدس، حوادث سیاسی و انتخابات گوناگون، حضور فعال داشتهاند. این حضور، نشاندهنده پیوند عمیق میان مردم و نظام و یکی از مهمترین عوامل پایداری آن بوده است.
مطالبه امروز مردم؛ کارآمدی و پاسخگویی
باوجود همه این دستاوردها، امروز مطالبات جدیدی نیز در جامعه شکلگرفته است. مردم که همواره در صحنه حضور داشتهاند، اکنون انتظار دارند مسئولان و کارگزاران نظام، با تلاش بیشتر، مشکلات اقتصادی و معیشتی را برطرف کنند.
در شرایطی که دشمنان همچنان به دنبال تضعیف نظام هستند، توجه به این مطالبات و افزایش کارآمدی، میتواند نقش مهمی در حفظ سرمایه اجتماعی و تقویت انسجام ملی ایفا کند.
۱۲ فروردین ۱۳۵۸، تنها یک روز در تقویم نیست، بلکه نماد یک انتخاب بزرگ و سرنوشتساز است؛ انتخابی که مسیر تاریخ ایران را تغییر داد و الگویی جدید از مردمسالاری را به جهان معرفی کرد.
امروز، پس از گذشت دههها از آن رویداد تاریخی، همچنان بازخوانی و پاسداشت این روز، میتواند یادآور نقش بیبدیل مردم در حفظ و تداوم نظام باشد؛ نقشی که در سایه آگاهی، وحدت و مسئولیتپذیری، آیندهای روشن را برای کشور رقم خواهد زد.
انتهای خبر/ر