به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، نیمه شعبان، تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ نقطهای است که گذشته و آینده به هم گره میخورند. ولادت حضرت حجتبنالحسن المهدی (عج)، یادآور وعدهای تاریخی است که در دل ناملایمات بشر شکلگرفته: وعده برقراری عدالت در جهانی که قرنها با بیعدالتی خو گرفته است.
در روزگاری که جنگ، تبعیض، فقر و بیاعتمادی، افق ذهن بسیاری از انسانها را تیره کرده، نیمه شعبان نه یک جشن صرف، بلکه بازخوانی یک «امید فعال» است؛ امیدی که مسئولیت میآورد، نه انتظار منفعلانه.
انتظار؛ مفهومی فراتر از نشستن
حجتالاسلاموالمسلمین سید محسن موسوی، استاد حوزه و پژوهشگر مهدویت، در گفتگو با خبرنگار ما میگوید: در اندیشه شیعی، انتظار به معنای دست روی دست گذاشتن نیست. انتظار، آمادگی فردی و اجتماعی برای تحقق عدالت است. کسی که منتظر امامزمان (عج) است، نمیتواند نسبت به ظلم، فساد و تبعیض بیتفاوت باشد.
به گفته وی، یکی از تحریفهایی که گاه در فهم عمومی شکلگرفته، تقلیل انتظار به دعا و مراسمهای نمادین است؛ درحالیکه سیره اهلبیت (ع) نشان میدهد انتظار واقعی، با اصلاح رفتار فردی و اجتماعی معنا پیدا میکند.
نیمه شعبان و بازتعریف امید اجتماعی
در جامعهای که فشارهای اقتصادی، تحریمها و بحرانهای منطقهای، امید عمومی را تحتتأثیر قرار داده، مناسبتهایی مانند نیمه شعبان میتوانند نقش احیاگر داشته باشند.
مریم نادری، جامعهشناس و عضو هیأت علمی دانشگاه ایلام گفت: مفهوم منجی در ادیان، بهویژه در تشیع، یک سرمایه اجتماعی مهم است. باور به آیندهای عادلانه، مانع فروپاشی روانی جامعه در شرایط سخت میشود. این امید، اگر درست تبیین شود، میتواند به کنش اجتماعی مثبت تبدیل شود.
نادری تأکید کرد: جشنهای نیمه شعبان، زمانی اثرگذار خواهند بود که از سطح نورافشانی و شادیهای مقطعی فراتر رفته و به گفتگو درباره مسئولیت اجتماعی منتظران منجر شوند.
از تاریخ تا امروز؛ چرا مهدویت همچنان زنده است؟
اندیشه مهدویت، برخلاف برخی برداشتها، مفهومی تاریخی و منزوی نیست. در طول قرنها، این باور توانسته خود را با تحولات اجتماعی و سیاسی تطبیق دهد و همچنان زنده بماند.
علی رضایی پژوهشگر تاریخ اسلام، در این باره میگوید: اگر مهدویت صرفاً یک ایده انتزاعی بود، نمیتوانست قرنها در متن زندگی شیعیان باقی بماند. این اندیشه، همواره با مطالبه عدالت، کرامت انسانی و مبارزه با ظلم گرهخورده است.
وی افزود: بسیاری از جنبشهای عدالتخواهانه در تاریخ معاصر ایران و جهان اسلام، به طور مستقیم یا غیرمستقیم از مفهوم انتظار الهام گرفتهاند.
نیمه شعبان در استان ایلام؛ جشن، خدمت، همبستگی
در استان ایلام، نیمه شعبان طی سالهای اخیر تنها به برگزاری مراسمهای مذهبی محدود نمانده است. گروههای مردمی، هیأتهای مذهبی و نهادهای فرهنگی تلاش کردهاند این مناسبت را به فرصتی برای خدمت اجتماعی تبدیل کنند.
حسن مرادی، فعال فرهنگی استان ایلام در گفتگو با خبرنگار ما گفت: ما تلاش میکنیم نیمه شعبان را با کمک به نیازمندان، توزیع بستههای معیشتی و فعالیتهای فرهنگی برای کودکان همراه کنیم. به نظر ما، بهترین جشن برای ولادت امامزمان (عج)، کمکردن رنج از زندگی مردم است.
این رویکرد، بهویژه در مناطق محروم و روستایی استان، با استقبال گسترده مردم مواجه شده و نوعی همبستگی اجتماعی را تقویت کرده است.
انتظار و مسئولیت نسل جوان
یکی از پرسشهای مهم امروز این است که نسل جوان چه نسبتی با مفهوم انتظار برقرار میکند.
زهرا احمدی، دانشجوی علوم اجتماعی، در گفتوگو با خبرنگار ما میگوید: اگر انتظار فقط به ما گفته شود که صبر کنید تا کسی بیاید و همه چیز را درست کند، طبیعی است که جوانها ارتباطی با آن نگیرند. اما وقتی انتظار را به مسئولیتپذیری و اصلاح خودمان ربط میدهیم، معنا پیدا میکند.
وی خاطرنشان کرد: زبان تبیین مهدویت باید متناسب با دغدغههای نسل امروز باشد؛ زبانی که به پرسشها پاسخ دهد.
نیمه شعبان؛ فرصتی برای بازسازی اخلاق عمومی
از منظر اخلاقی، ولادت امامزمان (عج) یادآور الگویی از انسان کامل است؛ انسانی که قرار است عدالت را نه فقط در ساختارها، بلکه در روابط انسانی جاری کند.
حجتالاسلام محمدحسن فریادی امامجمعه شهرستان چرداول در گفتگو با خبرنگار ایلام بیدار گفت: اگر جامعهای مدعی انتظار است، باید در آن دروغ، رانت، بیعدالتی و تبعیض کاهش پیدا کند. انتظار بدون اخلاق، یک شعار تهی است.
به گفته وی، نیمه شعبان فرصتی است برای بازنگری در رفتارهای فردی و اجتماعی و سنجش فاصله میان ادعا و عمل.
رسانهها و مسئولیت روایت درست انتظار
نقش رسانهها در تبیین صحیح مفهوم انتظار، نقشی کلیدی است. روایتهای سطحی یا احساسی میتوانند این مفهوم عمیق را به کلیشه تبدیل کنند.
رسانهها باید نیمه شعبان را از یک خبر مناسبتی خارج کنند و به آن عمق تحلیلی بدهند. پرداختن به نسبت انتظار باعدالت اجتماعی، فسادستیزی و مسئولیتپذیری، میتواند این مفهوم را زنده نگه دارد.
مخاطب امروز، بهویژه جوانان، به دنبال معنا هستند نه صرفاً تکرار جملات آشنا.
انتظار در جهان پرآشوب امروز
نگاهی به تحولات جهانی، از جنگهای منطقهای گرفته تا بحرانهای اقتصادی و زیستمحیطی، نشان میدهد بشر بیش از هر زمان دیگری تشنه عدالت است. در چنین شرایطی، پیام نیمه شعبان میتواند فراتر از مرزهای جغرافیایی شنیده شود. اندیشه منجی، پاسخی مشترک به اضطرابهای جهانی است؛ پاسخی که البته در هر فرهنگ و دینی، صورتبندی خاص خود را دارد.
نیمه شعبان و ولادت امامزمان (عج)، اگر بهدرستی فهم و روایت شود، میتواند به موتور محرک امید و کنش اجتماعی تبدیل شود. انتظار، نه فرار از واقعیت، بلکه مواجهه مسئولانه با آن است. جامعهای که منتظر است، باید عادلتر، اخلاقیتر و مسئولتر باشد.
در نهایت، شاید مهمترین پیام نیمه شعبان برای امروز ما این باشد که آینده روشن، بدون تلاش امروز ساخته نمیشود. انتظار، دعوت به برخاستن است؛ نه نشستن.
انتهای خبر/ر