به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، یازدهم شعبان المعظم، تنها سالروز ولادت فرزند برومند امام حسین (ع) نیست؛ این روز در تقویم فرهنگی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران به نام «روز جوان» مزین شده است؛ روزی که پیوندی عمیق میان تاریخ عاشورا و آینده جامعه برقرار میکند. حضرت علیاکبر (ع)، نخستین شهید بنیهاشم در کربلا، نماد جوانی است که آگاهانه انتخاب میکند، با بصیرت میایستد و با تمام وجود از حقیقت دفاع میکند.
در جامعه امروز ایران که بیش از نیمی از جمعیت آن را جوانان تشکیل میدهند، بازخوانی شخصیت حضرت علیاکبر (ع) صرفاً یک مناسبت آیینی نیست؛ بلکه ضرورتی اجتماعی برای بازتعریف نقش جوان، ظرفیتهای نهفته او و مسئولیت مدیران در بهرهگیری از این سرمایه عظیم انسانی است. جوانی که اگر دیده شود، شنیده شود و میدان پیدا کند، میتواند همانگونه که در تاریخ عاشورا نقشآفرین بود، امروز نیز موتور محرک پیشرفت کشور باشد.
حضرت علیاکبر (ع)؛ جوانی در تراز ایمان و مسئولیت
حضرت علیاکبر (ع) در اوج جوانی، نهتنها از نظر ظاهری، بلکه در سلوک اخلاقی، گفتار، شجاعت و بصیرت، شبیهترین فرد به پیامبر اکرم (ص) بود. این شباهت، تنها شباهت چهره نبود؛ بلکه تجلی تربیت نبوی در نسل جوان عاشورایی بود.
حجتالاسلام سید مجتبی موسوی، استاد حوزه و پژوهشگر تاریخ اسلام، در گفتگو با خبرنگار ما میگوید: حضرت علیاکبر (ع) نمونه جوانی است که هم اهل عقلانیت است، هم اهل احساس؛ هم شور دارد و هم شعور. این همان الگویی است که امروز جامعه ما به آن نیاز دارد؛ جوانی متعهد، آگاه و مسئول.
وی تأکید کرد: در عاشورا، اگرچه فرماندهی با امام حسین (ع) بود، اما میدانداری بسیاری از صحنهها بر دوش جوانان قرار داشت و علیاکبر (ع) نماد این اعتماد تاریخی به نسل جوان است.
جوانان؛ بزرگترین سرمایه مغفول جامعه
ایران امروز، کشوری جوان با انبوهی از استعدادهای علمی، فرهنگی، ورزشی، اجتماعی و فناورانه است. اما سؤال اساسی اینجاست: آیا این ظرفیت عظیم، آنگونه که باید، به کار گرفته شده است؟
امیرحسین قنبری، جامعهشناس و عضو هیأت علمی دانشگاه ایلام گفت: مشکل اصلی ما کمبود استعداد نیست؛ مشکل، ضعف در نظام کشف، اعتماد و بهکارگیری استعدادهای جوانان است. وقتی جوان احساس کند دیده نمیشود، طبیعی است که انگیزهاش کاهش پیدا کند.
به گفته وی، جامعهای که برای جوان برنامه نداشته باشد، ناگزیر با چالشهایی مانند مهاجرت نخبگان، سرخوردگی اجتماعی و کاهش سرمایه اجتماعی مواجه خواهد شد.
روز جوان؛ فراتر از تبریکهای مناسبتی
روز جوان نباید به پیامهای تبریک و همایشهای تشریفاتی محدود شود. این روز، فرصتی برای بازنگری در سیاستها و عملکردهاست؛ فرصتی برای پرسیدن این سؤال مهم که جوان امروز چه میخواهد و ما چه کردهایم؟
فاطمه احمدی، فعال اجتماعی و کنشگر حوزه جوانان، در گفتگو با ما میگوید: جوانان امروز به دنبال نقش واقعی هستند، نه نقش تزیینی. آنها میخواهند در تصمیمسازیها حضور داشته باشند، نه فقط در عکسهای یادگاری.
وی گفت: اعتماد به جوانان، باید از سطح شعار به میدان عمل برسد.
ظرفیتهای جوانان؛ از علم تا کارآفرینی
نگاهی به دستاوردهای جوانان ایرانی در حوزههایی مانند فناوریهای نوین، شرکتهای دانشبنیان، پزشکی، صنایع دفاعی، انرژی، ورزش و هنر نشان میدهد که هر جا میدان داده شده، نتیجه فراتر از انتظار بوده است.
رضا مرادی، کارآفرین جوان و مدیر یک شرکت دانشبنیان، میگوید: بزرگترین مانع پیشروی جوانان، پیچیدگیهای اداری و بیاعتمادی اولیه است. اگر این موانع برداشته شود، جوان ایرانی توان رقابت جهانی را دارد.
وی تصریح کرد: تجربههای موفق جوانان باید به سیاست عمومی تبدیل شود، نه استثنا.
پیوند عاشورا و آینده؛ چرا الگوی حضرت علیاکبر (ع) هنوز زنده است؟
عاشورا یک حادثه تاریخی صرف نیست؛ یک مکتب است. در این مکتب، جوان جایگاه ویژهای دارد. حضرت علیاکبر (ع) با آگاهی کامل وارد میدان شد؛ او میدانست که راه، سخت و پایانش شهادت است، اما مسئولیتگریزی نکرد.
حجتالاسلام محمدرضا کریمی، خطیب و کارشناس مسائل فرهنگی، میگوید: اگر امروز از جوانان انتظار مسئولیتپذیری داریم، باید به آنها اختیار هم بدهیم؛ همانگونه که امام حسین (ع) به علیاکبر (ع) اعتماد کرد.
وی افزود: جوان امروز، نسلی پرسشگر است. مطالبه دارد، نقد میکند و خواهان اصلاح است. این ویژگی نه تهدید، بلکه فرصت است؛ اگر درست مدیریت شود.
کریمی تأکید کرد: بسیاری از مشکلات اقتصادی و اجتماعی، با ایدههای خلاق جوانان قابلحل است.
ضرورت باز کردن گره اعتماد
اعتماد، حلقه مفقوده رابطه نسل جوان با ساختارهای رسمی است. بدون اعتماد، هیچ برنامهای به نتیجه نمیرسد.
علی رضایی، دانشجوی کارشناسیارشد و فعال فرهنگی، میگوید: ما جوانان آمادهایم کار کنیم، بسازیم و مسئولیت بپذیریم؛ فقط کافی است به ما اعتماد شود.
نهادهای آموزشی، فرهنگی، اقتصادی و رسانهای، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری آینده جوانان دارند. آموزش مهارتمحور، حمایت از ایدههای نو، ایجاد بسترهای اشتغال پایدار و تقویت هویت دینی - ملی از مهمترین وظایف این نهادهاست.
ولادت حضرت علیاکبر (ع) یادآور این حقیقت است که جوانی، نه دورهای برای تعویق مسئولیت، بلکه زمان طلایی نقشآفرینی است. جامعهای که جوانانش را باور کند، آیندهاش را تضمین کرده است.
وضعیت جوانان در استان ایلام؛ ظرفیتهای بومی و چالشهای انباشته
استان ایلام بهرغم جمعیت محدود، از نظر ترکیب جمعیتی، استانی جوان محسوب میشود. بخش قابلتوجهی از جمعیت این استان را جوانانی تشکیل میدهند که در حوزههای مختلف علمی، فرهنگی، ورزشی، هنری و اجتماعی دارای استعداد و انگیزهاند. بااینحال، واقعیتهای میدانی نشان میدهد که فاصلهای محسوس میان ظرفیتهای بالقوه جوانان ایلام و فرصتهای بالفعل موجود وجود دارد.
ایلام، استانی مرزی با پیشینهای عمیق در ایثار، مقاومت و مشارکت اجتماعی است؛ جوانان این دیار در بزنگاههای تاریخی، از دفاع مقدس گرفته تا خدمترسانی در اربعین حسینی، همواره در خط مقدم حضور داشتهاند. اما امروز، مطالبات این نسل بیش از هر زمان دیگری حول محور اشتغال پایدار، مشارکت در تصمیمسازی، دیدهشدن و امید به آینده شکلگرفته است.
اشتغال؛ اصلیترین دغدغه جوانان ایلامی
بیتردید، مهمترین چالش پیشروی جوانان استان ایلام، مسئله اشتغال است. محدودیتهای ساختاری اقتصاد استان، کمبود صنایع مادر، وابستگی به بخش دولتی و ضعف در زنجیرههای ارزش افزوده باعث شده بخشی از جوانان تحصیلکرده، چشمانداز روشنی برای آینده شغلی خود متصور نباشند.
فرزاد یوسفی، عضو هیأت علمی دانشگاه ایلام، در گفتوگو با خبرنگار ما میگوید: ایلام از نظر سرمایه انسانی فقیر نیست؛ اتفاقاً جوانان توانمند زیادی دارد، اما مشکل اصلی، نبود پیوند مؤثر میان دانشگاه، بازار کار و نیازهای واقعی استان است.
به گفته وی، اگر سیاستگذاریها به سمت حمایت هدفمند از کسبوکارهای کوچک، مشاغل نوآورانه و شرکتهای دانشبنیان بومی هدایت شود، بخش مهمی از مسئله اشتغال جوانان قابلحل خواهد بود.
مهاجرت جوانان؛ زنگ خطری برای آینده استان
یکی از پیامدهای مستقیم کمبود فرصتهای شغلی و محدودیتهای توسعهای، افزایش تمایل جوانان به مهاجرت است. مهاجرت نخبگان و نیروهای متخصص، نهتنها یک چالش فردی، بلکه تهدیدی برای سرمایه اجتماعی و آینده توسعه استان محسوب میشود.
الهام مرادی، فعال اجتماعی حوزه جوانان، معتقد است: وقتی جوان احساس کند در زادگاهش امکان رشد ندارد، ناچار به مهاجرت میشود. این یک انتخاب داوطلبانه نیست؛ بلکه تصمیمی تحمیلی است.
فرهنگ، هویت و نقش جوانان ایلامی
جوانان ایلامی، علاوه بر دغدغههای اقتصادی، نقش پررنگی در حفظ و بازتولید هویت فرهنگی، قومی و دینی استان دارند. حضور فعال در آیینهای مذهبی، بهویژه اربعین حسینی، فعالیتهای جهادی، گروههای مردمی و تشکلهای فرهنگی، نشاندهنده پیوند عمیق نسل جوان با ارزشهای بومی است.
حجتالاسلام علیاصغر شریفی، کارشناس مسائل فرهنگی، میگوید: جوانان ایلامی ظرفیت بالایی در تلفیق هویت بومی و هویت ملی دارند. اگر این ظرفیت درست هدایت شود، میتواند به یک مزیت فرهنگی برای استان تبدیل شود.
ورزش و نشاط اجتماعی؛ فرصتی که نیازمند حمایت است
استان ایلام در رشتههای مختلف ورزشی، استعدادهای قابلتوجهی دارد؛ از ورزشهای رزمی و کشتی گرفته تا دوومیدانی و فوتبال. بااینحال، کمبود زیرساختها، امکانات و حمایتهای پایدار، مانع شکوفایی کامل این استعدادها شده است.
رضا کریمی، مربی ورزشی و فعال حوزه جوانان، در این باره میگوید: بسیاری از استعدادهای ورزشی ایلام، به دلیل نبود امکانات، یا مسیرشان قطع میشود یا مجبور به فعالیت در استانهای دیگر میشوند.
جوانان و مشارکت اجتماعی؛ از اجرا تا تصمیمسازی
یکی از مطالبات جدی جوانان ایلام، حضور مؤثر در فرایندهای تصمیمسازی و مدیریتی است. بسیاری از جوانان معتقدند که نگاه به آنها همچنان نگاه اجرایی و مقطعی است، نه راهبردی.
سجاد محمدی، فعال دانشجویی، میگوید: جوانان ایلامی آمادهاند مسئولیت بپذیرند، اما هنوز اعتماد لازم برای سپردن نقشهای واقعی به آنها شکل نگرفته است.
راه عبور؛ از شعار جوانگرایی تا اقدام عملی
تحقق جوانگرایی در استان ایلام، نیازمند عبور از شعار و ورود به میدان عمل است؛ از انتصاب جوانان توانمند در سطوح مدیریتی میانی گرفته تا حمایت واقعی از ایدهها و ابتکارات بومی.
کارشناسان معتقدند که اگر نگاه به جوانان از «مسئله» به «راهحل» تغییر کند، بسیاری از گرههای توسعهای استان باز خواهد شد.
جوانان استان ایلام، سرمایهای خاموش اما آمادهاند؛ نسلی که هم ریشه در هویت عاشورایی دارد و هم نگاهش به آینده است. ولادت حضرت علیاکبر (ع) و روز جوان، یادآور این حقیقت است که تاریخ، همواره در بزنگاهها به جوانان تکیه کرده است. امروز نیز آینده ایلام، در گرو اعتماد، میدان دادن و باور به نسل جوان است؛ نسلی که اگر جدی گرفته شود، میتواند موتور محرک توسعه استان باشد.
حضرت علیاکبر (ع) در تاریخ ماندگار شد، چون در جوانی، مسئولانه زیست و آگاهانه انتخاب کرد. امروز نیز جوان ایرانی، اگر میدان پیدا کند، میتواند همان نقش تاریخی را در عرصههای علم، اقتصاد، فرهنگ و تمدنسازی ایفا کند.
روز جوان، یادآور یک پیام روشن است: آینده از آنِ جوانانی است که دیده میشوند، شنیده میشوند و به آنها اعتماد میشود.
انتهای خبر/ر