یحیی حافظنژاد در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»با اشاره به قدمت تاریخی شب یلدا گفت: یلدا برگرفته از مفاهیمی چون زایش، تولد نور و آغاز غلبه روشنایی بر تاریکی است؛ مفهومی که در فرهنگ ایران باستان، پیوندی عمیق با طبیعت، تقویم و باورهای مردم داشته و باعث شده ایران همواره در عرصه تمدن و دانش، از جمله تدوین دقیقترین تقویم جهان، حرفی برای گفتن داشته باشد.
وی افزود: در باور ایرانیان، تاریکی نماد اهریمن و روشنایی نماد خیر و خداوند بوده و به همین دلیل، شب یلدا بهعنوان طولانیترین شب سال، نه شب یأس بلکه شب امید به کوتاهشدن تاریکی و آغاز روشنایی تلقی میشده است.
استاد دانشگاه ایلام و جامعهشناس با بیان اینکه شب یلدا همواره عامل پیوند خانوادهها بوده است، تصریح کرد: یکی از مهمترین کارکردهای یلدا، گردهمایی اعضای خانواده در خانه بزرگترها، شنیدن قصهها، انتقال تجربهها و تقویت احترام به پدران و مادران و بزرگان خانواده بوده؛ سنتی که نسل به نسل بهصورت شفاهی منتقل شده است.
حافظنژاد با اشاره به فلسفه استفاده از میوههای قرمزرنگ مانند هندوانه، انار و خرمالو در یلدا گفت: این میوهها در فرهنگ ایرانی نماد سلامتی، سرخی و نشاط بودهاند و مردم بر این باور بودند که مصرف آنها باعث دوری بیماری و افزایش تندرستی میشود.
وی در ادامه با انتقاد از تأثیرات منفی استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی اظهار داشت: متأسفانه امروز حتی در دورهمیها نیز افراد بیشتر درگیر تلفنهای همراه هستند و همین موضوع باعث تضعیف ارتباطات عاطفی و کاهش صمیمیت در خانوادهها شده است. شبکههای اجتماعی ابزار دو لبهاند؛ هم میتوانند مروج فرهنگ باشند و هم عامل فاصله و گسست اجتماعی.
این استاد دانشگاه با تأکید بر مفهوم تابآوری اجتماعی گفت: آیینهایی مانند شب یلدا به مردم میآموزند در برابر سختیها صبور باشند. همانگونه که پس از طولانیترین شب، روزها رو به بلندی میرود، انسان نیز میتواند از بحرانها عبور کند؛ اما امروز متأسفانه آستانه تحمل اجتماعی کاهشیافته است.
وی افزود: یلدا جشن تجمل و چشموهمچشمی نیست. به نمایش گذاشتن سفرههای پرزرقوبرق در فضای مجازی میتواند حس محرومیت و نابرابری را در جامعه تشدید کند. اسلام نیز با اصل این آیین مخالفتی ندارد، زیرا یلدا باعث همدلی و صلهرحم میشود، اما اسراف و ریا را تأیید نمیکند.
حافظنژاد در پایان با تأکید بر بازگشت به اصالت این آیین گفت: زیبایی شب یلدا در سادگی، کنارگذاشتن گوشیها، دیدار بزرگترها، احترام، گفتگو و تقویت پیوندهای خانوادگی است. اگر این فرهنگ بهدرستی اجرا شود، میتواند همچنان یکی از سرمایههای مهم اجتماعی ما باقی بماند.
انتهای خبر/ر