به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «ایلام بیدار»، امام سجاد علیهالسلام، در پنجم شعبان سال ۳۸ هجری قمری در مدینه دیده به جهان گشود. مادرش شهربانو دختر یزدگرد بود. امام سجاد وقتی به نماز میایستاد، بدنش میلرزید، رنگش تغییر میکرد و چون سعف نخل از ترس خدا به لرزه میافتاد. امام سجاد (ع) دعوت هیچکس را رد نمیکرد و همواره با مستمندان و محرومان هم غذا میشد. امام سجاد شبها بر دوش خود طعام حمل میکرد، و در خانه فقرا را میزد و بر آنها تقسیم مینمود. امام سجاد بیست سال بر پدرش گریست و هیچوقت غذائی برای او نیاوردند، جز اینکه گریه کرد.
شناسنامه امام سجاد (ع)
امام چهارم علی بن الحسین (ع) ملقب به «زینالعابدین» و «سید السجادین» در پنجم شعبان سال ۳۸ هجری در مدینه به دنیا آمد. مادر گرامی ایشان شهربانو دختر یزدْگِرد (آخرین پادشاه ساسانی) است. امام سجاد (ع) دوران رشد خود را در عهد امامت امام مجتبی (ع) و پدر خود حسین بن علی (ع) سپری کرد. در کربلا حاضر شد، اما به دلیل بیماری نتوانست در جنگ شرکت کند. پس از آن قریب ۳۴ سال، یعنی تا سال ۹۴ قمری، رهبری شیعه را بر عهده داشت. ابوالحسن و ابومحمد از کنیههای مشهور امام سجاد (ع) است و القاب مشهور آن حضرت: زینالعابدین و سید الساجدین و العابدین و زکی و امین و سجّاد و ذوالثّفنات و نـقـش نـگـیـن آن جناب به روایت حضرت صادق (ع) «اَلْحَمْدُللّهِ الْعَلِی» بوده و به روایت امام محمدباقر (ع) «اَلْعِزَّةُ لِلِّه» و به روایت حضرت ابوالحسن موسی کاظم (ع)، «خَزِی وَ شَقِی قاتِلُ الْحُسَینِ بْنِ عَلی علیهالسلام» بوده است. امام سجاد (ع) در سال ۹۴ ق. به تحریک ولید بن عبدالملک مسموم گردید و به شهادت رسید و در کنار امام مجتبی (ع) در بقیع مدفون شد.
مادر امام علی بن الحسین علیهماالسلام
مادر امام زینالعابدین علیهالسلام شهربانو، ملکه ایران، دختر یزدگرد است که دست تقدیر او را از ایران دستبهدست به مدینه رسانید. این بانوی ایرانی و ملکه اسلامی در دوران زندگانی زناشویی بسیار معزّز و محترم و موردعلاقه خاندان ولایت و مکتب امامت بود و یگانه فرزندی که از او به دنیا آمد، همانا حضرت علی بن الحسین زینالعابدین علیهالسلام است. از امام باقر علیهالسلام روایت میکنند که چون فاتحان ایران، دختر یزدگرد را اسیر کرده به نزد عمر آوردند، این ملکه عفیفه در گوشهای قرار گرفت و از شدت ناراحتی گفت: «اف بیروج باداهرمز». یعنی سیاه باد روز هرمز که اولادش چنین اسیر و دستگیر شده است. عمر گمان کرد او را دشنام میدهد، امر کرد او را اذیت کردند امیرالمؤمنین علیهالسلام حاضر بود. فرمود: تو حق نداری او را اذیت کنی. او شاهزاده محترم است. او دشنام نمیدهد؛ بلکه میگوید سیاه باد روز هرمز که دخترش به چنین روزی افتاده است و بهتر آن است که او را آزاد بگذاری هر که را خواست، به شوهری انتخاب کند. با این پیشنهاد موافقت شد و این بانو سه بار اطرافِ مجلس گردش کرد تا گمشده خود را که در خواب هم چهره زیبای او را دیده بود، پیدا کرد و حسین بن علی علیهالسلام را انتخاب کرد. امیرالمؤمنین علیهالسلام در آنجا فرمود: «حسینم! از این بانو برای تو بهترین مردانِ روی زمین متولّد خواهد شد.» و لذا علی بن الحسین را ابن الخیرتین گفتند.
برگیهایی از دفتر فضائل امام سجاد علیهالسلام
امام سجاد (ع) در عین آن که زینت عبادتکنندگان، بزرگمرد عبادت، عرفان و سجده بود، مجاهد بزرگ فیسبیلالله بود، او در عین آن که کانون علم و اندیشه و معرفت بود، تواضع ویژهای داشت، و در عین آن که شکوه و جلال و ابهت خاصی داشت، دارای حلم و بردباری و سعهصدر مخصوصی بود، و در یک کلمه کانون همه کمالات انسانی و ارزشهای والای معنوی بود. آن حضرت با عنوان زینالعابدین و سجاد خوانده میشود، چرا که او قبل از هر چیز بنده خالص و صالح خدا بود، و سجدههای طولانی او، هر بیننده را بهسوی خدا و پرستش خدا جذب میکرد. خداوند در حدیث لوح که آن نامهای از سوی خدا به پیامبر اکرم (ص) است او را چنین معرفی کرده است: «سید العابدین و زین اولیائی الماضین؛ او آقای عبادتکنندگان و زینت اولیای پیشین من است.»
اوضاع سیاسی و اجتماعی عصر امام سجاد علیهالسلام
امام سجاد (ع) با شش خلیفه معاصر بود که هیچ یک با اهلبیت (علیهمالسلام) مهر نورزیدند. این خلفا عبارتاند از: یک. یزید بن معاویه دو. عبدالله بن زبیر سه. معاویه بن یزید چهار. مروان بن حکم پنج. عبدالملک بن مروان ۶.ولیدبن عبدالملک امام سجاد (ع) پس از شهادت پدر، در ایام اسارت و در شرایط اختناق، امامت را به عهده گرفت. این شرایط سخت تا پایان امامت وی ادامه یافت. مسعودی نوشته است: «قام ابومحمد علی بن الحسین (ع) بالامر مستخفیا علی تقیه شدیده فی زمان صعب؛ حضرت سجاد (ع) امامت را بهصورت مخفی و با تقیه شدید و درزمانی دشوار عهدهدار گردید.»
سیره سیاسی امام سجاد علیهالسلام
بیشترین دوران امامت حضرت سجاد (ع) مصادف بود با دوران خلافت عبدالملک بن مروان که مدت ۲۱ سال طول کشید. باتوجهبه فضای سیاسی آن زمان که رعب و اختناق شدیدی در جامعه حکمفرما شده بود و با کنترل و تسلط شدیدی که حکومت جبار اموی برقرار ساخته بود، مسلّماً هرگونه جنبش و حرکت مسلّحانه، محکوم به شکست بود و لذا امام سجاد (ع) با تدبیری سنجیده کوشید احساسات سطحی مردم را مهار کند و سعی داشت تا ابتدا مقدمات لازم را فراهم آورد و عناصری صالح را برای شروع کاری بزرگ (تجدید حیات اسلام و بازآفرینی جامعه اسلامی) تأمین کند و جان خود و تعداد بسیار معدود یاران قابل اتکای خود را حراست نماید و میدان را در برابر حریف رها نکند. تا زنده است و تا از چشم جستوجوگر و هراسان دستگاه بنیامیه پنهان است، به مبارزهای بیامان، ولی پنهان مشغول باشد و آن گاه ادامه این راه را که بیگمان به سرمنزل مقصود بسیار نزدیکتر بود، به امام پس از خود بسپارد. امام چهارم با یک سلسله برنامههای ارشادی و فرهنگی و تربیتی، مبارزات غیرمستقیم خود را آغاز کرد و امامت را بهصورت مخفی و با تقیّه و در زمانی دشوار عهدهدار گردید.
سیره فرهنگی امام سجاد علیهالسلام
حضرت امام سجاد علیهالسلام را میتوان احیاگر فقه و علوم آل محمد صلیالله علیه و آله و زمینهساز و در واقع بنیانگذار مراکز علمی و مکاتب فرهنگی و فکری شیعه دانست؛ مکاتب و مراکزی که توسط شاگرد و فرزندش، امام باقر علیهالسلام گسترشیافته، علوم اهلبیت علیهمالسلام را در جهان آن عصر، منتشر کردند. امام سجاد علیهالسلام، با فقهای مذاهب مختلف اموی، عثمانی، زبیری و... جلسه مذاکره، مباحثه و مناظره علمی برقرار میکرد و تعالیم حیاتبخش اسلامی را برای آنان، بیان میکرد. آن حضرت با ستایش علم و تکریم عالمان و تربیت آنها زمینههای نهضت علمی - فرهنگی، معرفتی امام باقر و امام صادق علیهماالسلام را مهیا کرد. نشر صحیح احکام و حلال و حرامهای الهی، بیان معارف الهی، تربیت شاگردان و نیروهای عالم و شایسته، درس صبر و تحمل و مدارا، بیاعتنایی به دنیا، توجه به خداوند و رازونیاز با خداوند، بخشی از معارف معرفتی و فرهنگی امام سجاد علیهالسلام بوده است. امام سجاد علیهالسلام با بیان حلالها و حرامهای الهی، احیای مبانی دینی، اخلاق، دعا، تفسیر و تبیین قرآن و روایات پیامبر صلیالله علیه و آله، وظیفه فرهنگی و علمی و معرفتی خود را انجام داد.
انتهای خبر/ر