به گزارش ایلام بیدار ، یکی از بزرگترین رویدادها در تاریخ حیات هر ملت، انقلاب یا انقلابات همگانی است که علیه رژیم و هیئت حاکمه آن ملت اتفاق میافتد و اساس و بنیان حکومت را واژگون میسازد و از اینگونه اتفاقات در جهان زیاد روی نمیدهد؛ زیرا هر شورشی را با هر نتیجهای که از آن عاید میشود، نمیتوان انقلاب نامید و به همین علت است که تعداد انقلابات در جهان زیاد نیست.
در همه انقلابها معمولاً یک وجه از خواستههای اساسی بشر در محوریت قرار گرفته و سایر آنها به نفع این موضوع سرکوب شده و میبینیم همین یک خواست هم تحقق نمییابد.
انقلاب مردم ایران در سال 57 هم در ابتدای امر جدای از این موارد نبود اما آنچه که این انقلاب را از بقیه متمایز کرده وجود رهبری معنوی در همه مراحل بوده که در انتهای کار و در سخنرانی معروف بهشت زهرا بدون تاکید خاصی بر هر یک از این مولفه ها و خواسته های معمول تمام انقلاب ها، از تلاش برای ساختن زندگی معنوی مرم ایران گفتند و به دنبال رشد و تعالی حیات انسانی در همه زمینه ها حرکت کردند.
سارا فلاحی نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی در این گفتگو ضمن پاسخ به سؤالات از دغدغههای انقلاب و مردم گفتند.
سرکار خانم فلاحی ضمن تقدیر از وقتی که در اختیار مخاطبین ما گذاشتید، میخواهیم در ابتدای کار یک واکاوی از انقلابهای مختلف و علل آن داشته باشیم؛ لذا سؤال خود را اینگونه شروع میکنیم.
به نظر شما چه شرایطی باید ایجاد شود تا یک مردم انقلاب کنند؟
مردم یک جامعه وقتی عمیقاً از شرایط موجود در جامعه خود ناراضی باشند و نتوانند از طریق اصلاح و رفرم این شرایط را عوض کنند انقلاب میکنند.
نابرابری و برهمخوردن تعادل جامعه و تقسیمشدن جامعه به یک اکثریت غیربرخوردار و یک اقلیت برخوردار و درعینحال مفتخور از عوامل مهم انقلابها در سراسر دنیاست، به همین خاطر است انقلاب ایران یکی از معدود انقلابها و شاید تنها انقلابی است که همه مردم در آن حضور پیدا میکنند.
سایر انقلابها، انقلاب گروهها و اصناف خاصی هستند؛ مثلاً انقلاب چین انقلاب دهقانان است انقلاب انگلیس انقلاب اشراف، انقلاب روسیه انقلاب کارگران و انقلاب فرانسه انقلاب بورژواها بوده، اما در انقلاب ایران همه گروهها حضور دارند به همین خاطر است که فوکو میگوید انقلاب ایران حامل یک همگرایی و همبستگی واقعی بوده است.
با این تعریف میتوانیم بگوییم مردم ایران نیز عمیقاً از شرایط موجود ناراضی بودند و نابرابری و تبعیض موجود در جامعه باعث شد تا آنها انقلاب کنند؟
هیچ ملتی بهواسطه این که خوشی زده زیر دلش انقلاب نمیکند؛ چون انقلابها بهواسطه فروریختن تمام ساختارها و ساختن ساختارهای جدید حداقل صدسال یک ملت را عقب خواهند انداخت پس باید برآورد کرد که ملتهایی که انقلاب میکنند چقدر بهواسطه نظام مستقر هزینه دادهاند که حاضرند انقلاب کنند و هزینههای سرسامآور انقلاب را به هزینهها و مفاسد رژیم مستقر ترجیح میدهند.
ملت ایران در زمان شاه این برآورد را انجام داده و انقلاب کرد در واقع کارد به استخوان سیاست،اقتصاد و فرهنگ مردم رسید که انقلاب کردند.
مهمترین عامل انقلاب ایران نیز مانند اکثر انقلابهای دنیا نابرابری بود و شما به روایت اسناد و دادههای رسمی و غیررسمی این نابرابری را در تمام سطح این مملکت شاهد هستی مردم به این نتیجه میرسند که اگر رژیم شاه تداوم یابد یک فاجعه بزرگی به نام فروپاشی ایران تاریخی اتفاق خواهد افتاد.
در چه حوزههایی این نابرابریها دیده میشوند که مردم علیه آنها قیام میکنند؟
این نابرابری در چهار حوزه اصلی سیاسی،اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی مشاهده میشود. اگر بخواهیم سیستم سیاسی پهلوی را با سیستمهای سیاسی مطرح شده در ادبیات سیاسی تعریف کنیم این سیستم اکثر ویژگیهای یک سیستم پاتریمونیال یا پدر میراثی را دارد و ماهیت این سیستم است که سایر نابرابریها را رقم میزند.
شاه میخواهد نقش پدری را بازی کند که با تقسیم مناصب دیوانی بین خانوادهاش یک سیستم پدرشاهی ایجاد کند در چنین سیستمی شایستگی و نخبگی مطرح نیست میزان وابستگی شما به شاه و سلطنت مهم است؛ لذا همه چیز به پدر و خانوادهاش تعلق میگیرد.
پستهای سیاسی،رانتهای اقتصادی و پایگاههای اجتماعی و حتی فرهنگسازی متعلق به خاندان حاکم بوده به همین خاطر است یک اقلیت 5 تا 10 درصدی از همه چیز برخوردارند و بقیه محروم هستند.
طبق آمار در سالهای 51 و 52 چیزی حدود 64 درصد کل جمعیت شهرنشین در ایران سوء تغذیه داشتند و در سال 55 68 درصد جمعیت بزرگسال ایران بی سواد بودند.
حالا اگر به همه اینها ثروتهایی که خاندان سلطنتی از اموال مردم در اختیار داشتند را اضافه کنیم ثروتهایی که پنهانی نیست علناً مورداستفاده قرار میگیرد و با آن مفاخره میشود متوجه میشویم این رفتار بسیار در جریحهدار کردن مردم نقشآفرین بود.
این مباحث را بنده بهعنوان یک معلمی که حیات سیاسیاش متعلق به دوران بعد از انقلاب است نمیگویم این را اسناد و روایتهای خود خاندان پهلوی میگویند و برای این که با شیوه زندگی این خاندان به شکل واقعی آشنا شویم لازم نیست به روایت جمهوری اسلامی توجه کنیم کافی است به نوشتههای خود افراد منتسب به این خاندان و اسناد ساواک رجوع کرد.
از دل این کتابها و نوشتهها به مؤلفههایی مانند نابرابری،رشوه،اختلاس،فساد اخلاقی،وابستگی سیاسی،دروغ،بیاخلاقی و آتشزدن پول و ثروت مردم،دزدی و...میرسید که بهواسطه نهادینهشدن در سیستم پهلوی زمینههای انقلاب مردم ایران را فراهم نمودند.
مؤلفههایی که در همه دورهها اگر در یک سیستم سیاسی وجود داشته باشند میتوانند به عوامل انقلاب تبدیل شوند. برخی از این کتابها عبارتند از: یادداشتهای اسدالله علم نخستوزیر،وزیر دربار و دوست صمیمی شاه که وصیت کرده بود بعد از سقوط سیستم پهلوی منتشر شوند،من و خاندان پهلوی احمدعلی انصاری پسرخاله فرح،دخترم فرح نوشته فریده دیبا مادر فرح،ظهور و سقوط پهلوی حسین فردوست یارغار شاه،کاخ تنهایی ثریا همسر شاه، من و برادرم اشرف پهلوی،من و فرح پهلوی اسکندر دادم،پشت پرده تختطاووس مینو صمیمی پیشکار فرح،شکست شاهانه ماروین زونیس و...
برخی این روزها در فضای مجازی و بعضاً در فضای واقعی روی این مانور میدهند که امروز هم مفاسد زیادی وجود دارد که در مقایسه با زمان شاه بسیار بیشتر است به همین خاطر از بازگوکردن مفاسد زمان شاه ناراحت میشوند نظر شما چیست؟
متأسفانه، ما دچار تاریخ سوزی شدهایم و اشتباهات برخی از مسئولین امروز باعث شده تا نسل جوان ما تاریخ را بهدرستی مطالعه نکند و با تاریخ واقعی مملکتش سیاسی برخورد کند.
بههیچعنوان نمیتوان گفت؛ چون امروز فساد هست پس ما نباید کتاب تاریخ پهلوی را باز کنیم و یا حق نداریم از مفاسد موجود در آن دوره صحبت کنیم و این استدلال مانند این است که بگوییم؛ چون در حکومت امام علی (ع) یک عده دزدی کردند و حق مردم را خوردند پس نباید از فساد سیستم معاویه صحبت شود و بیاییم و آن را تطهیر کنیم!
متأسفانه، با همین استدلال تمام دستاوردهای انقلاب اسلامی را زیر سؤال میبرند؟
بله امروز بهواسطه ناکارآمدی برخی از دوستان ناباب انقلاب و خیانتی که این افراد در حق مردم انجام دادهاند یک جریان رسانهای شکلگرفته که اجازه نمیدهد حتی کسانی که دارند عاشقانه کار میکنند و برای مردم از جانمایه میگذارند مطرح شوند.
بهعنوانمثال ما به روایت آمار بانک جهانی در صادرات نسبت به قبل از انقلاب هزار درصد رشد داشتیم، بر اساس آمارهای بانک جهانی در دوران پهلوی سرانه درآمد ملی ایرانیان بین ۲۶۰ تا ۲۲۰۰ دلار بوده است. اما در دوران پس از انقلاب با وجود دو سه برابر شدن جمعیت کشور، سرانه درآمد ملی ایرانیان به رکوردهای بالاتر از ۷۰۰۰دلار هم رسیده، طبق همین آمار درآمد ناخالص ملی رشد دوبرابری داشته،تولید ناخالص داخلی حداقل 7 برابر رشد داشته، ما در زیرساختهای امنیتی و نظامی جزء قدرتهای اول منطقه هستیم در زمینههای نانو،پزشکی،هستهای،هوافضا و...پیشرفتهای قابلتوجه داشتیم.
اینها قابل کتمان نیست اگر غیر از این باشد جای تعجب است چون مردم ازیکطرف برای حفظ داشتههایشان و از طرف دیگر برای رسیدن به نداشتههایشان انقلاب کردند و در این مسیر زحمات زیادی کشیده شده است؛ بنابراین باید این جریان رسانهای اصلاح شود.
بزرگترین مشکل امروز جامعه سیاسی ما را چه میدانید؟
ببینید شاه صرفاً یک شخص یا یک سیستم نبوده که از بین رفته باشد شاه یک ضدفرهنگ است که حتی امروز با تمام مفاسدش در وجود برخی از مسئولین ما حلول کرده، شاه نماد اشرافیت،دروغ،استبداد،وابستگی و ضعیفالنفسی و... بود امروز بسیاری از مسئولین ما دقیقاً با شاه مو نمیزنند و باید برای نجات مردم و انقلاب این افراد از صحنه سیاست این کشور بروند.
باید مکانیسمی تعبیه شود که این افراد به شکل مسالمتآمیز صندلی مسئولیت را به شایستگان و حاملان واقعی انقلاب واگذار کنند وگرنه مردم در طی یک فعلوانفعال خشن آنها را برکنار میکنند و این به نفع جامعه ما نیست؛ چون جامعه ما پتانسیل جابهجاییهای خشن را ندارد.
یک مشکل دیگری که وجود دارد این است که امروز برخی بدون مطالعه بدون آن که حتی یک برگ از تاریخ قبل از انقلاب را خوانده باشند و صرفاً بر اساس روایتهای پروژه محور و مدیریت شده اپوزسیون به دنبال غسل و تعمید شاه هستند! اما ایراد کار کجاست؟ ایراد کار اینجاست که این افراد ژست مقابله با فساد را میگیرند؛ ولی برای مبارزه با این مفاسد و به قول خودشان برای مقابله با شاهان جدید شاه قدیم را بهعنوان ابزار مبارزه انتخاب کردهاند درحالیکه واقعاً و اساساً با شاه نمیتوان به جنگ شاه رفت و نمیتوان هم مدعی بود که امروز فساد و اختلاس و اشرافیگری هست هم طرفدار شاه و پهلوی بود، این یک پارادوکس لاینحل است.
اگر امروز مشکلی در جامعه ما وجود دارد راهکارش شاه نیست.
توصیه شما برای نسل جوان چیست؟
ببینید من دانشگاهی هستم و قضاوتم بر اساس مطالعه و اسناد است من نمیخواهم رویکرد پوپولیستی را انتخاب کنم؛ چون نیازی به اتخاذ این رویکرد ندارم رسالت من آگاهسازی و مسئولیت در قبال فرهنگ عمومی جامعه است که نباید به سطحینگری عادت کند نباید با شایعه مدیریت شود نباید سیاستزده شود.
نسل جوان ما باید با مطالعه حرف بزند باید درایت داشته باشد بله ما قبول داریم که متأسفانه برخی از سیاسیون و نخبگان ابزاری بیمسئولیت و ناکارآمد ما در شکلگیری چنین فرهنگ شایعه محور و مبتنی بر بیاعتمادی عمومی نقش اساسی ایفا نمودهاند و باید در پیشگاه تاریخ این ملت پاسخگو باشند همه ما میدانیم که این افراد باعث شدهاند تا بخشی از نسل امروز دستاوردهای انقلاب را نشناسد و حتی به بیباوری در مورد این دستاوردها برسد و شاه با اقیانوس خیانت این مسئولین ناکارآمد غسل و تعمید داده میشود.
بااینحال نسل جوان ما باید بداند ملتی که از تاریخ خود اطلاع نداشته باشد دیگران برایش تاریخسازی میکنند، این نسل باید هر چیزی را از هرکسی بدون سند و دلیل قبول نکند.
ببینید هیچکس منکر این نیست که ما در عرصه سیاست،اقتصاد و فرهنگ مشکلات اساسی داریم و بهواسطه عوامل آشکار و پنهان از قبیل جنگ تحمیلی،تحریم، خیانت مبتنی بر بیمسئولیتی برخی از دوستان داخلی و... به بخشی از اهداف ترسیم شده انقلاب نرسیدیم؛ اما نباید پیشرفتها و دستاوردهای بزرگ این مردم که در سایه انقلاب بهدستآمده است را نادیده بگیریم این بزرگترین خیانت به خودمان و تلاشهایمان است.
بحث من این است که ما هر چقدر مسئله داشته باشیم راهحل این مسائل شاه نیست بحث اصلی من این است که نباید اشتباهات امروز اشتباهات حاکمان گذشته را از یادمان ببرد.
ملتی که عامدانه حافظه خود را شیمی روانی کند مجبور است اشتباهات گذشتهاش را بارهاوبارها تکرار کند ما ملتی گذشته گرا هستیم این بد نیست؛ اما زمانی فاجعه گذشتهگرایی شکل میگیرد که ما ازاینگذشته آدمها و فرهنگها و سنتهای تمیز و درست را انتخاب نکنیم و برای امروز نیاوریم فاجعه زمانی رخ میدهد که ما قدرت گزینشکردن از گذشته را نداشته باشیم فاجعه بزرگتر زمانی اتفاق میافتد که ما درگذشته بمانیم و آینده را از دست بدهیم فاجعه اعلی زمانی رقم میخورد که ما در قبال حال و آینده از خود سلب مسئولیت کنیم و شجاعت پذیرش مسئولیت رفتارها و کارهایمان را نداشته باشیم و صرفاً به مویههای سیاسی و مرثیهسرایی برای گذشته بسنده کنیم تازه گذشتهای که حاصل مطالعه صحیح ما هم نیست گذشتهای که دیگران و با جلوههای ویژه دروغین برایمان ساختهاند.
و حرف آخر؟
ژیل دلوز یک بحث قشنگی در مورد انقلابها دارد، دلوز بین دستاوردهای انقلاب و شدنِ انقلابی تفاوت قائل است و از نظر او مهم، شدنِ انقلابی است.
ما باید فارغ از این که انقلاب ایران یک رویداد تاریخی است و این که چه دستاوردهای عینی داشته است نگاه کنیم و ببینیم به لحاظشدن انقلابی کجای کار قرار داریم؟
اگر تاریخ را مجموعههای از شرایط پیشینی در نظر بگیریم «شدن» بخشی از تاریخ نیست و ما برای شدن باید از این شرایط عبور کنیم و من به این «شدن» که مبتنی بر آفرینش و خلاقیت است امیدوارم.
انتهای خبر/ر
